Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
04.07.2024 13:00

Senat, czyli długie trwanie polskiej demokracji

Choć może to brzmieć zaskakująco, to geneza powstania senatu nie wiąże się z parlamentem. Pełnił on początkowo inną funkcję. Jaki związek z tym ma Władysław Łokietek, Kazimierz Wielki i rozbicie dzielnicowe? Czy senat zawdzięcza swoje istnienie kłótniom o podział podatków?

W okresie II Rzeczpospolitej ścierały się różne wizje funkcjonowania senatu. Od lewicowej, przez federacyjną, aż po konserwatywną. Która zwyciężyła? Każda z nich inaczej widziała rolę parlamentu i jego znaczenia dla ustroju państwa. Czy przeprowadzony przez Józefa Piłsudskiego zamach majowy z 1926 roku pogrzebał te pomysły?

W pierwszym pytaniu sfałszowanego przez komunistów referendum z 1946 roku pytano Polaków o to, czy chcą zniesienia senatu. Skąd takie pytanie? Czy wyższa izba parlamentu ostatecznie powstała w okresie PRL?

Przypomnimy też olbrzymią rolę, jaką odegrały wybory do senatu z czerwca 1989 roku dla ustrojowych przemian. Miażdżące zwycięstwo opozycji i klęska komunistów okazała się mięć duże znaczenie dla tempa przekształceń demokratycznych z przełomu lat 80. i 90. Czy można powiedzieć, że senat zawsze wyrażał demokratyczne aspiracje Polaków?

O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, dr Tomasz Kucharski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Senatu Sejm Józefa Piłsudskiego II Rzeczpospolitej Bolesława Chrobrego sejmowa Izby Wyższej Wojciecha Jaruzelskiego III Rzeczpospolitej Długosz Rady Królewskiej Sejmu Ustawodawczego Sejm Ustawodawczy Izbę Wyższą Izbie Niższej

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 10 wyników dla "II Rzeczpospolitej"

Senat to współcześnie wyższa izba polskiego parlamentu od 35 lat, będąca symbolem demokratycznej III Rzeczpospolitej.

Jaką rolę Senat odgrywał w II Rzeczpospolitej?

Jak popatrzymy sobie nawet na rozwinięty Sejm Walnej Rzeczpospolitej Obojga Narodów w okresie późniejszym, gdzieś tam XVI-XVIII wiek, to ten proces legislacyjny, czyli proces uchwalania praw wygląda dziwnie.

Wykonajmy przeskok do końcówki istnienia I Rzeczpospolitej, bo tak Izba Poselska, jak i Senat pomiędzy przełomem XV i XVI wieku, a końcówką wieku XVIII zmienia się tam ogromnie wiele i ten Senat, bo to nas interesuje.

Senat w II Rzeczpospolitej.

Chciałbym, żebyśmy od razu po I Rzeczpospolitej przeskoczyli do rzeczywistości II Rzeczpospolitej, bo oto w ostatnich tygodniach 1918 roku Polska nie tylko odzyskuje niepodległość, ale również powstaje ordynacja wyborcza, zapowiedziane są wybory, tylko że są to wybory do Sejmu.

Z roku, zresztą 1919, ze stycznia roku 1919, bardzo ważne, wyłoniony zostaje Sejm Ustawodawczy i to jest dla w ogóle kształtu ustrojowego II Rzeczpospolitej niezwykle istotne, bo już wiadomo, że będzie to republika, że będzie to republika demokratyczna, ta ordynacja wyborcza jest bardzo demokratyczna jak na swój czas, choćby to, że kobiety mają czynne i bierne prawo wyborcze, ale rozpatrzmy to proszę w kontekście Senatu.

Panie doktorze, powiedzieliśmy sobie o I Rzeczpospolitej, powiedzieliśmy o II Rzeczpospolitej, czas na trzecią.

No ale oczywiście, żeby coś powiedzieć o III Rzeczpospolitej, to musimy się jeszcze cofnąć do tej Rzeczpospolitej, która numeru nie ma, jest Polską Rzeczpospolitą Ludową, a nawet jeszcze wcześniej, bo Polska Rzeczpospolita Ludowa to jest twór państwowy nazwany tak oficjalnie od roku 1952, a my musimy pomówić o tym, co było w Polsce po II wojnie światowej.

O Senacie, jego historii w I Rzeczpospolitej, II Rzeczpospolitej, III Rzeczpospolitej, a także być może rozmaite, warte rozważania postulaty delegę Ferenda usłyszeliśmy od dr Tomasza Kłarskiego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Ostatnie odcinki