Mentionsy
Rokosz, czyli wojna szlachty z królem?
W naszej historii są rozdziały, o których wolelibyśmy nie pamiętać. Rokosze w Rzeczpospolitej były nie tylko politycznym buntem szlachty. Czasem, gdy sytuacja wymykała się spod kontroli przybierały postać wojny domowej. Ile w wystąpieniach szlachty było moralnie usprawiedliwionej walki o respektowanie przez króla praw, a ile warcholskiej ambicji kierujących nią magnatów? Kiedy wybuchł pierwszy rokosz i dlaczego nazywamy go wojną kokoszą? Jak na wystąpienie szlachty zareagował Zygmunt Stary i jaki związek z tą sprawą miała jego małżonka? W podcaście pomówimy również o dwóch słynnych buntach szlacheckich, które przerodziły się w wojny domowe. Kim byli liderzy tych dwóch wydarzeń - Zebrzydowski i Lubomirski? Kiedy się działy i co je różniło? Czy rzeczywiście rokosze z XVII wieku przyczyniły się do osłabienia Rzeczpospolitej? Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Mirosław Nagielski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/miroslaw-nagielski). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Był to anonimowy pacierz do króla jego mości, adresowany do Zygmunta III Wazy.
Druga sprawa, że będziemy mówili o Rokoszu od doby panowania Zygmunta III, a więc mniej więcej 1606-1609, bo dopiero na tym Sejmie mówimy o amnestii dla Rokosza.
Zygmunt III miał godnego przeciwnika, bo pamiętajmy, że tym przeciwnikiem był kanclerz Wielkiej Koronnej, hetman Wielkiej Koronnej Jan Zamoyski i z całym swoim stronnictwem.
Początki były trudne, sam Zygmunt III cenił sobie bardziej przecież koronę dziedziczną, szwedzką, króla Szwedów, gotów i wandaly, od korony elekcyjnej.
A więc był to ruch, który de facto sprzeciwiał się tutaj pewnym reformom związanym z wzmocnieniem władzy wykonawczej Zygmunta III.
Czyli inaczej mówiąc, mamy tu część szlachty i część senatorów, znaczną część, która poparła Zygmunta III w tej konfrontacji między majestatem a szlachtą.
Jeśli pierwszy rokarz kończy się tym, że Rzygmunt III wycofuje się ze swoich planów wzmocnienia władzy królewskiej w Rzeczypospolitej, to jednak na polu działań wojennych, czyli na polu walki, on wygrywa.
Tu Zygmunt III doskonale zdawał sobie sprawę, że należy te masy szlachty po jednej i po drugiej stronie czymś zająć.
Nie wszyscy, bo jedynie Janusz Radziwiłł listownie przeprosił Zygmunta III za udział w Rokoszu.
Ale po drugiej stronie mamy prawie 40 senatorów, które aktywnie popierają stronę przeciwną Zygmunta III.
Te kilkanaście lat udowodniło, że jednak Zygmunt III, mimo utraty korony, mimo szwedzkiej, mimo że Rzeczpospolita została wypchnięta, wprowadzona w nowy konflikt o inflanty z Szwecją, to mimo wszystko szereg sejmów wskazywało na pewną próbę
Przeszliśmy troszkę przez nasze dzieje od czasów Zygmunta III Wazy, przez takie troszkę mniej znane oblicza historii Polski.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00