Mentionsy
Rokosz, czyli wojna szlachty z królem?
W naszej historii są rozdziały, o których wolelibyśmy nie pamiętać. Rokosze w Rzeczpospolitej były nie tylko politycznym buntem szlachty. Czasem, gdy sytuacja wymykała się spod kontroli przybierały postać wojny domowej. Ile w wystąpieniach szlachty było moralnie usprawiedliwionej walki o respektowanie przez króla praw, a ile warcholskiej ambicji kierujących nią magnatów? Kiedy wybuchł pierwszy rokosz i dlaczego nazywamy go wojną kokoszą? Jak na wystąpienie szlachty zareagował Zygmunt Stary i jaki związek z tą sprawą miała jego małżonka? W podcaście pomówimy również o dwóch słynnych buntach szlacheckich, które przerodziły się w wojny domowe. Kim byli liderzy tych dwóch wydarzeń - Zebrzydowski i Lubomirski? Kiedy się działy i co je różniło? Czy rzeczywiście rokosze z XVII wieku przyczyniły się do osłabienia Rzeczpospolitej? Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Mirosław Nagielski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/miroslaw-nagielski). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Czym różnił się Zebrzydowski od Lubomirskiego i jakie były cele ich wystąpień, największych rokoszy w naszych dziejach.
On ma swój program w odróżnieniu od późniejszych rokoszy, szczególnie rokoszu lubomirskiego.
To drugi rok, o którym będziemy mówili, Lubomirskiego, jest bardzo umiędzynarodowiony i król nie może liczyć tu na żadne poparcie szlachty.
A więc kiedy mowa było, kiedy szlachta przybywała do Jana Kazimierza prosząc, żeby ją zwołał do swojego boku, to Jan Kazimierz mówił, że w żadnym wypadku siedźcie sobie spokojnie doma, bo wiedział dobrze, że ona skręci do Lubomirskiego, czyli do Rokosza.
Bitwa pod Montfami była punktem kulminacyjnym Rokoszu Lubomirskiego.
Do dziś dzielą historyków opinie, kto miał rację w tym wielkim sporze Jana Kazimierza i Jerzego Sebastiana Lubomirskiego.
Gwiazda Lubomirskiego zabłysła w kampanii cudnowskiej.
A więc no i bitwa pod Montfami, która zakończyła militarne dzieje Rokoszu lubomirskiego, a zakończyła tylko dlatego, że jak już powiedziałem, ten Rokosz jest bardzo umiędzynarodowiony.
Ze względu na to, że pierwszy ma program, drugi tego programu w ogóle nie ma, bo jest to obrona osoby Lubomirskiego niesłusznie skazanego przez władcę na sądzie sejmowym.
i zmusza Lubomirskiego do podpisania tego traktatu.
Oczywiście nadal karta Lubomirskiego jest otwarta, dlatego że dwór, wiedząc o tym, kim jest Lubomirski, jakie ma poparcie w wojsku i wśród szlachty, prowadzi z nim zakulisowe rozmowy w celu zmiany kandydata na Neuburga, ale jego śmierć w styczniu 67 roku już zupełnie zmienia sytuację polityczną.
No właśnie, przybliżmy troszkę postać Jerzego Sebastiana Lubomirskiego, bo przecież to wybitny wódz okresu potopu, najbardziej niespokojnego okresu XVII-wiecznej Rzeczypospolitej.
Więc wszelkie nawet sugestie królowej małżeństwa jego syna z siostrzenicą królowej, no tutaj nie była to przena zadowalająca dla Lubomirskiego.
On miał znacznie większe aspiracje i pchnęło go to do rokoszu, a z kolei Stronnictwo Odworskie uważało, jeżeli się zniszczy Lubomirskiego,
ale to było sedno sprawy, które doprowadziło Lubomirskiego do sądu sejmowego.
Większość stawianych mu zarzutów była sfingowana, ale wiemy, że dwór przygotowywał ten proces, a w związku z tym przygotowano odpowiednie papiery dla instygatora, który tak, a nie inaczej przedstawiał sprawy Lubomirskiego.
Do restytucji na Sejmie nie doszło, a śmierć przyspieszyła oczywiście te sprawy, dlatego że szlachta była tak silnie związana z byłym wodzem, że na kolejnym Sejmie już za panowania Michała Korybuta-Wysiewieckiego doszło do restytucji Lubomirskiego, co poświadcza jego duże wpływy wśród społeczeństwa szlacheckiej Rzeczypospolitej.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00