Mentionsy
Michał Korybut Wiśniowiecki - słaby król na trudne czasy?
Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/
Michał Korybut Wiśniowiecki nie miał zostać królem, ale elekcja 1669 roku zaskoczyła wszystkich. Szlachta, tłumnie zgromadzona na polu elekcyjnym, chciała, aby na tronie zasiadł „Piast”. W końcu ktoś rzucił nazwisko młodego syna słynnego wodza Jeremiego Wiśniowieckiego, a szlacheckie rzesze niespodziewanie ją podchwyciły.
Michał zasiadł jednak na tronie w kraju wyniszczonym kozackim powstaniem Chmielnickiego, szwedzkim „potopem” i wojną domową między magnatem Jerzym Lubomirskim a królem Janem Kazimierzem, zakończoną abdykacją władcy.
Przeciwnicy króla rozprowadzali ulotki, w których obarczali go winą za złą sytuację państwa. W obronie władcy stawała szlachta. Walka polityczna była zacięta – wojna domowa wisiała na włosku. Tymczasem do całkowicie zaabsorbowanej konfliktem wewnętrznym Rzeczypospolitej wkroczyli Turcy.
Dlaczego historycy nie wypisują mu laurek, a rodacy nie stawiają pomników? Czy słabość Wiśniowieckiego widzieli już współcześni? A może nikt nie sprostałby wyzwaniom czasów panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego?
O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Mirosław Nagielski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
co oczywiście jest karkołomne ze względu na długie rządy Jana III Sobieskiego, to tutaj on tej polityki się nauczył w obowiązku ze szkoły Ludwiki Marii, królowej polskiej małżonki Jana Kazimierza.
Sobieskiego, Prażmowskiego, Prymasa.
jak prymas Mikołaj Prażmowski, wcześniej kanclerz Wielki Koronny, no i ten, który trzymał wojsko w ręku, a więc był potrzebny prymasowi, bo wojsko mogło dokonać swoistego rodzaju zamachu, Jan Sobieski.
Tu mamy dość ciekawą relację Irlandczyka Bernarda Okanora, późniejszego lekarza Jana Sobieskiego.
Postura jego zresztą też to nie jest sobieski, a więc jest niski, łysy już w bardzo młodym wieku, stąd peryłka, a więc w jakiejś mierze to podkreślane oczywiście współcześnie, że ten majestat nie było widać, jeżeli chodzi o jego osobę.
Dlatego, że Sobieski preferował tutaj silniejszą postać, która miała duże zaplecze, jeżeli chodzi o siły wojskowe na Ukrainie, to jest Piotr Doroszenko.
Gdzie był ten osławiony popis, gdzie te kilka godzin w koniu dokładnie go wymęczyły na tyle, że kilka dni później, trzy dni później zdał komendę 11 października Sobieskiemu, a sam już w bardzo trudnym stanie z powrotem wrócił do Lwowa.
Mamy Konfederację Gołąbską, gdzie jednostronnictwo szlacheckie, powiedzmy, plądruje dobra samego hetmana, wielkiego koronnego Jana Sobieskiego.
Ale Sobieski i Prażmowski byli malkontentami, którzy podpisywali oczywiście pewne dokumenty detronizacyjne.
Po śmierci księcia Longeville, który zginął w trakcie działań francusko-holenderskich, nadal Sobieski z Prażmowskim, a głównie Prażmowski, wysyłał tutaj listy do Ludwika XIV z prośbą o przysłanie kandydata, a wiemy, że działało to destrukcyjnie na postawę elit politycznych w Rzeczypospolitej.
Mieliśmy coś, o czym mało się mówi, czyli jakimiś pensjami, które pobierał z Francji przyszły król Jan III Sobieski.
Dopiero właśnie porozumienie stronnictwa Łowickiego, bo w Łowiczu była siedziba Prymasa i przybył tam Sobieski z Michałem Korybutem z Warszawy, doprowadziła do Sejmu Pacyfikacyjnego, który w jakiejś mierze tą sytuację załagodził, przekazując komendę Sobieskiemu.
Przygotowuje się elekcję, a odpowiedź, odpowiedzią szlachty była elekcja Michała Korybuta, której broniła zażarcie, bo nie uroczyło się, że sejmiki broniły tutaj monarchę i chciało się rozprawić z malkontentami, czyli przykładowo z liderami tych malkontentów, czyli Sobieskim i Prażmowskim.
Dlatego, że Sobieski miał wojsko.
Konfederacja szczebrzeszyńska jasno stanowiła, że bronimy honoru Hetmana, który ma zasługi wojskowe, a więc choćby jedyny Sobieski na czele swoich sił nie opuścił rąk i rozbił wiele czambułów tatarskich rozlanych.
I to szlachta ruska szczególnie widziała, która podkreślała to na kolejnym sejmie, który dał, Chocim dał koronę oczywiście temu, który był wodzem naczelnym pod Chocimem, a więc Janowi Sobieskiemu.
uderzenie, bo wiadomo, że Turcy, podobnie była sytuacja w 1983 roku, już za Sobieskiego, kiedy rozpatrywano warianty różne, uderzenia na Rzeczypospolitą i na Cesarstwo, na Wiedeń.
No zapewne tak, ale znikąd pomocy, dlatego że Sobieski miał zbyt słabe siły, żeby przybyć na ociecz Kamieńcowi, bo jeszcze dodatkowo te czambuły dotarły pod Lwów i Lwów były blokowane przez siły turecko-tatarskie i mógł tylko w zasadzie ograniczyć się do tej świetnej kampanii przeciwko czambułom tatarskim, odzyskując jaser.
Badacze twierdzą, że w ciągu tak krótkiego panowania wydał więcej ordynansów, przywilejów dla osób i dla miast, handel, etc., co przez całe panowanie Jan III Sobieski.
To znaczy, że jego następca to był ten kandydat, który był z ich stronnictwa, czyli Jan III Sobieski?
Nie do końca, dlatego że wiemy, że sam Sobieski, to z kolei i wójcik, i oczywiście inni historycy podkreślają, tak nie palił się do tej korony, choćby z jednego względu, to jest to, co ma miejsce, miało miejsce za Michała Korybuta.
Sobieski był od początku w stronnictwie francuskim Ludwiki Marii, a więc był doskonale znany oczywiście Ludwikowi Czarnastemu i dyplomacji francuskiej.
I w związku z tym, wiadomo, przy poparciu również Francji, Sobieski mógł liczyć na wybór, a jednocześnie opromieniony sukcesem chocimskim, który przyniósł mu ogromny imidż, jeżeli chodzi o postrzeganie przez szlachtę, a jednocześnie był piastem.
A w związku z tym, no ta elekcja była również szybka i jednoznaczna w swojej wymowie i inne kandydatury tutaj przy Sobieskim nie miały większych szans.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00