Mentionsy
Kontusz, żupan i ... słoma w butach. Moda po sarmacku
Kontusz, żupan, guzy, delie i czechmany – określenia te mogą dzisiaj niewiele mówić, ale dla sarmatów były codziennością. Często odnosiły się do obiektów ich westchnień, zazdrości, pogardy. Jak się okazuje, w szlacheckim świecie moda była czymś więcej niż tylko kwestią gustu – była manifestacją statusu społecznego.
Skąd wiemy jak ubierali się sarmaci? Z czego składał się szlachecki ubiór? Ile kosztował kontusz? Czym różnił się strój prostaczka od kogoś herbowego?
Choć w drugiej połowie XVIII wieku kontusz ustąpił miejsca frakowi, pamięć o stroju sarmackim pozostała w polskiej kulturze żywa. Stał się symbolem nie tylko narodowej specyfiki, ale także odrębności szlachty jako grupy społecznej.
O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Oprócz tuniki na strój polski składają się jeszcze pochodząca ze wschodu szuba, czyli rodzaj okrycia wierzchniego, pasy, znane zwłaszcza w Persji, oraz właśnie kontusze.
Kontusze zimowe bywały podszywane lekkiem jakiem futrem.
Żupan z czasem stał się elementem całego polskiego stroju narodowego i występował razem z kontuszem albo delią.
Z żupanem niemalże całkowicie skrytym pod kontuszem.
Zagraniczni władcy na tronie polskim, a także magnaci pragnący zyskać poparcie szlachty, ubierali się właśnie w kontusze i żupany.
Kontusze i żupany zaczęły odchodzić do lamusa w drugiej połowie XVIII wieku.
Typowy sarmata nosił pod kontuszem spodnie, zwane portkami, lub szarawary, czyli spodnie bufiaste.
Nawet jeżeli czasem portki bywały dziurawe, a odziedziczone po przodkach kontusze lekko nadgryzione zębem czasu.
Ostatnie odcinki
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00
-
I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy
02.04.2026 14:00
-
August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielk...
26.03.2026 15:00
-
I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlac...
19.03.2026 15:00
-
Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch e...
12.03.2026 15:00
-
Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP
05.03.2026 15:00
-
Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabry...
26.02.2026 15:00
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00