Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
19.03.2026 15:00

I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlachta i rokosz Zebrzydowskiego

Polska szlachta nieraz organizowała rokosz przeciw królowi. Rzeczpospolita w XVI wieku i demokracja szlachecka to też historia walki o władzę. Czym był rokosz Zebrzydowskiego? Kim byli jego główni bohaterowie - Mikołaj Zebrzydowski, Janusz Radziwiłł i Zygmunt III Waza? Czy Zygmunt Stary i Jan Zamoyski są związani z tym wydarzeniem?

Czy katolicyzm w Polsce odgrywał dominującą rolę, a może ważny był też protestantyzm? Historia Rzeczpospolitej wiele o tym mówi, choć protestantyzm w Polsce tego okresu to zapomniany rozdział dziejów. Czy Rzeczpospolita Obojga Narodów była rzeczywiście wielowyznaniowa? Czy szlachta w Polsce stawała wobec trudnego wyboru: katolicyzm a protestantyzm?Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 16 wyników dla "Rokoszan"

Rokoszanie na obrazie stanowią grupę, trzymają się razem.

Drugim z rokoszan był Janusz Radziwiłł, syn słynnego hetmana Krzysztofa Mikołaja Pioruna Radziwiła, wnuk nie mniej słynnego Mikołaja Radziwiła Rudego.

Natomiast rokoszanami byli innowiercy, średnia szlachta i przeciwnicy reform.

Hetman, jeden z uczniów Jana Zamoyskiego, początkowo popierał Rokoszan, ale ostatecznie zdecydował się opowiedzieć po stronie Zygmunta III Wazy.

Ale Rokoszanie ponownie wystąpili przeciwko królowi.

Jaki był program Rokoszan i czy można było uznać ich stanowisko za w jakimś sensie kontynuację myśli Jana Zamoyskiego?

Oznaczało to ni mniej ni więcej to, że rokoszanie chcieli powstrzymać króla przed atakiem na złotą wolność, na ich święte prawo do współdecydowania o państwie.

Aby uzasadnić swój sprzeciw, rokoszanie wymyślili fikcyjny Rokosz Gliniański, który miał być buntem rycerstwa przeciwko Ludwikowi Węgierskiemu.

Blisko rok po ogłoszeniu przez rokoszan aktu konfederacji doszło do kończącej cały spór bitwy pomiędzy regalistami a rokoszanami.

5 lipca 1607 roku na mazowieckim polu maszerującej armii Rokoszan zastąpiła drogę Armia Regalistów na czele z doświadczonymi dowódcami.

Pierwsze zaatakowały regimenty rokoszanina Janusza Radziwiła, którym udało się nawet przełamać skrzydło dowodzone przez Chodkiewicza.

Żółkiewski przeprowadził kontratak, w którym rozbił szyk i rokoszan, ci zaś zaczęli uciekać, a pośród nich Jan Szczęsny Herburt, co potem było przyczyną kpin z tego dzielnego warchoła.

Rokoszanie dysponowali raczej hałastrą niż realną siłą.

Co prawda nastroje buntownicze wciąż jeszcze się tliły, ale ostatecznie rokoszanie musieli skapitulować i ukorzyć się przed monarchą.

Rok po rokoszu król ogłosił uniwersał, w którym przebaczał wszystkim rokoszanom.

Inni rokoszanie też raczej wrócili do swoich prywatnych spraw.