Mentionsy
Czy Rosja naprawdę nigdy nikogo nie zaatakowała?
Za naszą wschodnią granicą trwa wojna, która pochłonęła setki tysięcy ofiar, a miliony ukraińskich obywateli zmusiła do uchodźstwa. Federacja Rosyjska zaatakowała Ukrainę, dążąc do podporządkowania jej sobie. Rosyjska propaganda, tłumacząc imperialną politykę, często sięga do argumentów historycznych i jednocześnie stara się przekonać świat, że Rosja nigdy nikogo nie zaatakowała. Jak to wyglądało w przeszłości? Jakie były początki Wielkiego Księstwa Moskiewskiego? Czy wzrost jego znaczenia wiązał się z upadkiem Rusi Kijowskiej? Kim był Andrzej Bogolubski i dlaczego Rosja w okresie imperialnym wyniosła go na świętego?Ważnym kontekstem naszej historii będzie tzw. jarzmo mongolskie. To w okresie jego trwania Moskwa nabrała znaczenia. Ważną postacią symbolizującą ten proces był Iwan I Kalita. Skąd ten przydomek i co oznaczał? Dlaczego ta historia ciągnie się aż do XV wieku i co mówi nam o obecnie rozgrywającej się wojnie? O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej! Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Czas bratobójczych walk o władzę, niszczenia najstarszych miast Rusi, ściągania Haraczy w imieniu Mongołów, a także pierwsze w historii konflikty Moskwy z Litwą i Inflantami.
TZT oficjalnie wyłożył rzecznik Kremla Dimitri Peskov oraz wiernie powtórzył już po rozpoczęciu bombardowań Kijowa były agent KGB oraz obecny patriarcha wszechrusi Cyryl I.
Patriarcha Wszechrusi Cyryl.
Starając się odpowiedzieć na to pytanie, od razu stajemy wobec trwającego obecnie sporu, na ile dziedzictwo Rusi Kijowskiej, potężnego, średniowiecznego państwa św.
Przypomnijmy, że sam Włodzimierz Wielki to jedna z najważniejszych dla Rusi postaci.
Ich żywot, spisany przez kronikarza Nestora, potępia wzajemną przemoc, a zarazem wskazuje, że jedność Rusi jest wartością godną poświęcenia własnego życia.
Przestroga Nestora nie uchroniła jednak Rusi przed podziałem.
W XII wieku podział Rusi pogłębiał się, a na znaczeniu zyskiwały kolejne, nowe ośrodki władzy, które ze względu na położenie często służą za punkt odniesienia do współczesnych państw.
Było to zdarzenie wyjątkowe, gdyż po raz pierwszy w historii Rusi książę po zajęciu Kijowa nie uczynił go swoją stolicą.
Nie uznał go więc za najważniejsze centrum Rusi.
Zagrabione skarby zabrał zaś do Włodzimierza, aby to jego stolica, daleko na wschodzie, miała szansę stać się centrum chrześcijańskiej Rusi.
Chowanie Andrzeja Bogolubskiego pokazuje, że podział Rusi różnił się od rozbić dzielnicowych znanych w zachodniej Europie, np.
Okrutne zniszczenie Kijowa, uważanego wówczas za najważniejsze i najświętsze miasto Rusi, targnięcie się nawet na najstarsze jego kościoły, było zaprzeczeniem przesłania z żywota Borysa i Gleba.
urodzonego w hełmie Michaiło Chruszewskiego, Andrzej Bogolubski był pierwszym prawdziwie rosyjskim księciem Rusi.
Włodzimierz nie podporządkował sobie wszystkich miast Rusi i to nie tam powstał rosyjski carat.
Dzięki tej pozycji Iwan zyskał nie tylko ogromne pieniądze zabrane innym ruskim władcom, ale także przychylność ciemiężycieli Rusi.
Przełomowym momentem w karierze Iwana, a tym samym w historii Moskwy, był bunt przeciwko Mongołom, podniesiony w roku 1327 przez mieszkańców pobliskiego Tweru, czyli właśnie stolicy jednego ze starszych, ongiś potężnych księstw Rusi.
Nie zostaje tam jednak długo, gdyż mieszkańcy miasta, którzy go przyjęli, zostali z tego powodu ukarani ekskomuniką przez rezydującego głównie w Moskwie na zaproszenie Iwana metropolitę Rusiej Teognosta.
Co ciekawe, kronikarze moskiewscy zdawali sobie sprawę, że sposób, w jaki Iwan uzyskał wysoką pozycję na Rusi, wspólnie z Mongołami przelewając krew zbuntowanych chrześcijan, nie przynosi mu chwały.
Widać to, gdy porówna się opisy tych zdarzeń w oficjalnych kronikach moskiewskich i tych z Tweru oraz innych miast Rusi.
Polityka Iwana Kality zapewniła mu pozycję najważniejszego spośród ruskich książąt, a Moskwę uczyniła jednym z najważniejszych centrów Rusi.
Założony jeszcze w XI wieku i położony na zachodzie, z dala od Mongołów, Nowogród był jednym z nielicznych dawnych miast Rusi, które uniknęło zniszczenia przez Ordę i zachowało część swego bogactwa.
Także Iwan III jako pierwszy władca z dynastii Rurykowiczów określił siebie jako gospodar wszystkiej Rusi.
Pan całej Rusi.
Iwan wykazał podobną stanowczość wobec pozostałych władztw Rusi, podporządkowując sobie niemal wszystkie, m.in.
Działalność ta, choć okrutna wobec części Rusi, chcącej zachować swoje własne, niezależne tradycje, postrzegana jest w rosyjskiej historiografii jako coś koniecznego.
Warto przez to zauważyć, że agresja Iwana III nie ograniczała się wyłącznie do ziem ruskich, czy kontrolującej część terytorium dawnej Rusi Litwy.
Trudno zatem uznać, aby celem Iwana III było jedynie zjednoczenie dawnych ziem Rusi.
Mieszkańcy Inflant nie mieli z Rusią wiele wspólnego.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00