Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
15.05.2025 08:00

Bolesław Szczodry - morderca, ofiara i król pełen pychy?

Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/

Bolesław Szczodry stał się bohaterem wielu dzieł literackich. Pisali o nim Wyspiański, Kraszewski i Słowacki. Czym zasłużył sobie na zainteresowanie twórców ten kontrowersyjny władca?

Kojarzymy go przede wszystkim z wielką zbrodnią dokonaną na biskupie Stanisławie, późniejszym świętym. Dlaczego zdecydował się na zamordowanie duchownego, którego sam osadził na krakowskim biskupstwie? Jednak jego panowanie, choć zakończone klęską, było bogate w różne wydarzenia. Jego przydomek, przypomnijmy - Szczodry, a nie Śmiały - brał się z hojności, dzięki której ufundowano w Polsce wiele klasztorów, z tym zlokalizowanym w Tyńcu na czele. Także Płock wiele zawdzięcza temu władcy.

Bolesław II był jednak władcą porywczym, którego panowanie zdaniem naszego gościa prędzej czy później doprowadziłyby do katastrofy. Upokarzał swoich poddanych, dawał się oszukiwać swoim wrogom. Został ostatecznie wygnany na Węgry, gdzie go ostatecznie otruto. Jak podsumować bilans panowania tego króla? Czy stał się ofiarą czarnej legendy stworzonej przez obrońców św. Stanisława?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Krzysztof Skwierczyński z Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 37 wyników dla "Bolesław Szczodry"

Nazywam się Cezary Korycki i zapraszam na odcinek o Bolesławie Szczodrym, w którym będziemy rozmawiać z profesorem Krzysztofem Skwierczyńskim.

Oczywiście jest to Bolesław II, Bolesław II Szczodry.

Panie redaktorze, rzeczywiście Szczodry teraz jest częściej używany i jest to jedyny prawidłowy przydomek Bolesława Szczodrego.

Pamiętam, jak jeden z tygodników robił taki dodatek historyczny i ja tam pisałem o Bolesławie Szczodrym i wszędzie mi zmieniono go na Bolesława Śmiałego i z tym czasopismem już nigdy więcej nie podjąłem współpracy.

I nawet ta biografia taka popularna Grudzińskiego to jest Bolesław Śmiały łamany na szczodry.

Dlaczego tak często de facto Bolesławem Szczodrym interesowali się artyści?

I właśnie w czasach PRL-u to Bolesław Szczodry był przedstawiony jako bardziej postać pozytywna.

Dalej, jeżeli ciągle Bolesław Szczodry ze swoimi rycerzami przebywa za granicą,

No dobrze, na wyprawach można zdobyć czasem jakieś skarby i Bolesław Szczodry je zdobywał.

I Bolesław Szczodry mówi, a bierz sobie kleryczku, ile weźmiesz.

A się okazuje, że Bolesław o tak nabstryknięciem palcem pozbywa się skarbów, bo właśnie jest szczodry, bo ma takie widzimisie, bo jest rozrzutny, bo nie jest gospodarny.

I co robi Bolesław Szczodry?

Bolesław Szczodry jako pierwszy z władców polskich

Przyjechali legaci Stolicy Apostolskiej do Polski, odnowili organizację kościelną, no i potem Bolesław Szczodry następnego roku się koronował w Boże Narodzenie i jak podają kronikarze niemieccy, były to uroczystości przeprowadzone z wielkim rozmachem w obecności wielu licznych gości.

To Bolesław Szczodry osadził go na stolicy krakowskiej.

U Gala Anonima rzeczywiście są jakieś bunty poddanych, które zostały przeredagowane przez Wincentego Kadłubka i ta sytuacja była potrzebna do konstrukcji kroniki, ponieważ Kadłubek wymyślił sobie, że Bolesław Szczodry to jest taki król, który przeszedł przemianę, czyli że był bardzo dobrym władcą i raptem dzieje się coś złego.

A Wincenty Kadłubek, który występuje przeciwko królowi Bolesławowi Szczodremu, przerobił wszystkie te historie w taki sposób, że Bolesław Szczodry osiąga sukces za sukcesem.

Także to jest obraz kompletnego upadku i te piersi i szczenięta Wincenty Kadłubek wprowadził po to, żeby pokazać, że Bolesław Szczodry to potwór i tyran, a nie król.

Bo przeciwko czemu wystąpił Bolesław Szczodry?

Bo to jest, panie profesorze, takie wydarzenie, z którym oczywiście Bolesław Szczodry jest skojarzony.

Tutaj muszę zdradzić, że Bolesław Szczodry to jest chyba jedyny polski władca, któremu po prostu homilie są poświęcane w kościele katolickim.

Bolesław Szczodry skazał biskupa na obcięcie członków.

Samowolną, dlatego że Bolesław Szczodry podjął decyzję o koronacji.

Jeżeli słuchacze albo pan redaktor słyszeli, że Bolesław Szczodry był w tak zwanym obozie gregoriańskim i papież Grzegorz VII zgodził się na koronację, to zapewniam państwa, że to jest nieprawda.

Bolesław Szczodry wykorzystał sytuację, kiedy Henryk IV wadził się bardzo poważnie.

Podobnie jak powiedziałam przed chwilą, że mitem historiograficznym jest twierdzenie, że Bolesław Szczodry należał do jakiegoś obozu gregoriańskiego.

Nie wrócił Bolesław Szczodry, nieznane są nawet jego dalsze losy.

I miejscem, gdzie pokutował Bolesław Szczodry tę straszną zbrodnię.

I Bolesław Szczodry nie zsiada z konia, a jego gospodarz, król Władysław, zsiada z konia.

że gdy Władysław Herman sprowadza po paru latach, czyli w 1086, syna Bolesława Szczodrego, Mieszka Bolesławowica oraz wdowę po Bolesławie Szczodrym, to sprowadza także najprawdopodobniej na 99% ciało Bolesława Szczodrego.

Ciało to zostało pochowane w klasztorze, który albo ufundował Bolesław Szczodry, albo przynajmniej bardzo bogato uposażył, czyli w tyńcu krakowskim.

Oczywiście można byłoby powiedzieć, że po wielkim Bolesławie Chrobrym, ale nie zapominajmy, że po także Bolesławie Szczodrym.

I ten kalendarz leżał na ołtarzu i była przewracana strona i każdego na przykład 3 kwietnia, to jest w ogóle bardzo ważna data, panie redaktorze, bo 3 kwietnia umarł Bolesław Szczodry, a z kolei ja mam urodziny, dlatego bardzo tego 3 kwietnia lubię.

I Bolesław Szczodry, czyli ten morderca biskupa Stanisława, umarł 3 kwietnia.

Poza tym Wincenty Kadłubek, na którego pan redaktor przed chwilą się powoływał, bardzo nie przysłużył się kanonizacji, ponieważ on opisuje, to jest taka anegdota o tym, jak Bolesław Szczodry był potworem, ponieważ jak wyjechał na te Węgry i już biskup nie żył, to już nie mógł drugi raz go zabić, to chciał go oczernić i zbrukać jego dobrą sławę.

Ale to dlatego, że Bolesław Szczodry był potworem, który chciał zniszczyć dobrą pamięć o biskupie Stanisławie.

Natomiast dlaczego Bolesław Szczodry jest najbliższy memu sercu?