Mentionsy
Więzienia i Ucieczki! Alcatraz, Auschwitz, “El Chapo”, Bastylia
📚 Moja książka „Historia dla Odważnych” - TYLKO DO 1 WRZEŚNIA z DARMOWĄ DOSTAWĄ! 🔥🔥🔥 Kup szybko i bezpiecznie na: https://odwaga.alt.pl [autopromocja]
Od mezopotamskich lochów po nowoczesne zakłady w USA. Od kary wymierzanej kamieniem po ideę resocjalizacji. W tym odcinku Podcastu Historycznego przyglądam się historii więzienia – nie jako budynku, ale jako idei. Skąd wziął się pomysł, by karać poprzez zamknięcie? Jak zmieniała się rola celi – od narzędzia zemsty po narzędzie wychowania?
Przechodzimy przez kolejne epoki: – od Egiptu, Chin i Grecji, gdzie więzienie było tylko etapem przed wyrokiem, – przez średniowiecze – epokę pręgierza i hańby, – aż po Oświecenie i reformatorów, takich jak Beccaria i Howard, którzy zmienili myślenie o karze. W XIX wieku więzienie staje się „fabryką dusz” – instytucją wychowującą. W XX – zyskuje twarz opresji, ale też nadziei na resocjalizację.
Zajrzymy do najbardziej znanych więzień świata: – Bastylii – symbolu władzy absolutnej, – londyńskiego Newgate – matecznika “Bloody Code”, – Alcatraz – fortecy na wodzie, – Eastern State Penitentiary – pierwszego prawdziwego „penitencjarza”, – Pawiaka – miejsca martyrologii polskiej.
Ale to nie wszystko. W drugiej części opowiadam o najbardziej zuchwałych ucieczkach: – z Bastylii (Jean Henri Latude), – z Alcatraz (Morris i bracia Anglin), – z Libby Prison (USA, wojna secesyjna), – z meksykańskiego więzienia przez tunel (El Chapo).
Na koniec – przyjrzymy się współczesnemu obliczu więziennictwa. Czy system działa? Dlaczego recydywa jest tak wysoka? Co pokazują statystyki? Czy więzienie to dziś kara – czy biznes? I dlaczego norweska wyspa Bastøy może być przyszłością resocjalizacji?
To historia tych, którzy budowali mury… i tych, którzy znaleźli drogę, by je przekroczyć. Dobrego słuchania! Rafał
Timeline: Intro Rozdział I: Zamknąć Człowieka; Historia idei izolowania drugiego człowieka; Mezopotamia, Chiny, Egipt, Grecja, Rzym Średniowiecze – coraz surowsze kary Reformatorzy i Oświecenie – kara jako narzędzie poprawy XVIII i XIX Wiek – Więzienie jako miejsce naprawy duszy XX wiek – między resocjalizacją a represją Rozdział II: Najsłynniejsze Więzienia Świata Bastylia (Francja) Newgate (Anglia) Eastern State Penitentiary (USA) Alcatraz (USA) Pawiak (Polska) Historia Dla Odważnych Rozdział III: Najsłynniejsze Ucieczki z Więzień Jean Henri Latude - ucieczka z Bastylii (Francja) Ucieczka z Libby Prison (USA, 1864) Ucieczka z Alcatraz, 1962: Morris i bracia Anglin Ucieczka z Auschwitz – Piechowski i trzech innych, 1944 Ucieczka „El Chapo”, 2015 Rozdział IV: Wolność do Zniewalania – dzisiejsze więziennictwo USA – więziennictwo jako przemysł; inne kraje Alternatywy – Norwegia i więzienie Bastøy Epilog: Zwierciadło Outro Patroni Ciekawostka
Jeśli Ci się podoba - Zostań Patronem! ✨💖 https://patronite.pl/podcasthistoryczny
Źrodła: https://pastebin.com/4ep2jQtY TT: https://twitter.com/sadowski_rafal IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii
Patroni: https://pastebin.com/HzJbgCYk Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!
Szukaj w treści odcinka
Zajrzymy za mury Bastilli i Alcatraz, do lochów Newgate i na dziedzince Pawiaka,
Od gotyckiej Bastylii po betonowe cele Alcatraz, od dusznych piwnic Newgate po samotnie Eastern State Penitentiary, od Pawiaka na ulicy Dzielnej w Warszawie po miejsca, gdzie nawet strażnicy nie wiedzieli, ilu ludzi znika.
Przed wami Alcatraz.
Alcatraz, zwany też The Rock, czyli skała, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych instytucji penitencjarnych XX wieku.
Od lądu Alcatraz dzieliło zaledwie 2 km, ale warunki naturalne, lodowata woda, silne prądy, zmienna pogoda i niemal całoroczna mgła, to wszystko tworzyło naturalną barierę, skuteczniejszą niż jakikolwiek mur.
XIX wieku Alcatraz zaczęła pełnić funkcję wojskowego więzienia.
Alcatraz miała być ostatecznym środkiem dyscyplinującym.
W ciągu niespełna 30 lat działania Alcatraz przez jego mury przeszło około 1575 osadzonych.
Wśród nich znaleźli się przestępcy, którzy zyskali sławę medialną, jak Al Capone, przywódca chicagowskiej mafii, czy Robert Franklin Stroud, znany jako Ptasznik z Alcatraz.
Alcatraz była także pionierką w dziedzinie poprawy systemów bezpieczeństwa.
Z Alcatraz nie ma ucieczki.
Oficjalnie żadna próba ucieczki z Alcatraz nie zakończyła się sukcesem, ale 36 osób próbowało zbiec.
Jakie zaś były dalsze losy Alcatraz?
W latach 80-tych Alcatraz stało się atrakcją turystyczną.
I istotnie, Alcatraz to idea, że więzienie może być doskonałym mechanizmem kontroli.
Pawiak, Alcatraz, East State Penitentiary, Newgate, Bastylia, dziesiątki innych.
Tyle razy pokazywano w filmach ucieczki z Alcatraz, ale ja opowiem wam historię prawdziwą, chyba najsłynniejszą z nich wszystkich.
Alcatraz, wyspa na której powstało jedno z najsłynniejszych więzień świata.
Jeżeli trafialiście do Alcatraz, to znaczyło, że mieliście być nie resocjalizowani, ale izolowani.
Ucieczka z Alcatraz w czerwcu 1962 roku to jedno z najgłośniejszych wydarzeń w historii amerykańskiego więziennictwa.
Z tego też powodu trafił właśnie do Alcatraz, miejsca, z którego wedle władz federalnych nikt nie miał prawa się wydostać.
Obaj trafili do Alcatraz w 1961 roku, a wkrótce po tym poznali Maurice'a.
Śledztwo po ucieczce z Alcatraz trwało aż 17 lat.
Film Escape from Alcatraz z 1979 roku, w którym Clint Eastwood wcielił się w rolę Franka Morrisa oparto w dużej mierze na materiałach śledczych.
Dziś jest jednym z przystanków na trasie zwiedzania Alcatraz.
ADX Florence, często nazywane Alcatrazem Gór Skalistych, znajduje się w stanie Colorado i uznawane jest za najbezpieczniejsze więzienie Ameryki, a czasem i świata.
Ostatnie odcinki
-
K2 - Najtrudniejsza Góra Świata!
05.02.2026 19:00
-
Upadek Bizancjum – Tysiąc Lat Umierania Imperiu...
06.01.2026 19:00
-
Indianie: Historia, którą próbowano wymazać.
08.12.2025 19:00
-
Droga do Niepodległości - O tym, jak odzyskaliś...
09.11.2025 19:00
-
Prohibicja i Al Capone - Jak zakaz alkoholu zmi...
19.10.2025 18:00
-
Naród bez Państwa - Historia Polski 1795-1864 [...
28.09.2025 18:00
-
Aleksander Wielki - Podboje i Upadek! Jak jeden...
07.09.2025 18:00
-
Więzienia i Ucieczki! Alcatraz, Auschwitz, “El ...
14.08.2025 17:00
-
Historia Polski: Rozbiory!
21.07.2025 18:00
-
Najmroczniejszy Rozdział Kolonializmu - Kongo, ...
01.07.2025 18:00