Mentionsy

Dzisiaj Tom Bombadil odpowie Frodowi na kilka istotnych pytań.

Zapraszamy na trzeci odcinek poświęcony rozdziałowi W domu Toma Bombadila.

Tom Bombadil był moim zdaniem straszny, lecz jeszcze gorsze były wstępne uwagi z Pickera, że Złotanka jest jego córką, a Wierzbus strzymierzeńcem Mordoru.

Że też ludzie nie potrafią wyobrazić sobie istot wrogich ludziom i hobbitom, które ich nękają, nie będąc jednocześnie w porozumieniu z diabłem.

Dużo więcej czasu spędziliśmy nad nim, natomiast to tylko ten fragment i jakby ta obserwacja, albo inaczej, potwierdzeniem tego, że Stary Wierzbin nie był sprzymierzeńcem Mordoru, jest jeszcze jedna rzecz.

Tyle o Starej Wierzbie, a my wracamy do rozmowy Toma z Hobbitami.

Słuchajcie, Tom opowiedział historię lasu i wracając do tłumaczenia Łozińskiego, przeczytam wam teraz pierwszy fragment dzisiejszego odcinka.

Opowieść Toma nagle porzuciła las i w podskokach podążyła w górę strumyka ponad kamykami i głazami, aż wijąc się między kwiatami, trawami i wąskimi przesmykami skalnymi, dotarła wreszcie do okopców.

Tak, i tutaj tom, nie ma tutaj bezpośredniej wypowiedzi toma, natomiast narrator mówi nam o tym, co hobbici usłyszeli.

Natomiast w 1636 roku Trzeciej Rady przyszła wielka plaga, która ostatecznie doprowadziła do wymarcia lub ucieczki resztki Dunedainów z Kardolanu.

Do tego jeszcze tematu wrócimy w przyszłym rozdziale, także nie będziemy tutaj zgłębiali tego, natomiast dzisiaj jeszcze zajmiemy się etymologią słowa Barrow Downs, a tutaj już oddaję głos Kasi.

I właśnie cały ten wątek kurhanów, tego, co opowiada Tom,

Samego powiązania, dzisiaj do tego przejdziemy, powiązań Toma też z historią tego regionu, z Hobbitami, z Elfami.

Tom Bombadier przechodzi z opisywania lasu do opisywania wzgórz.

Tom się odnosi do czasów Młodego Słońca.

No, to pokazuje, jak starożytny jest Tom.

Natomiast wiemy, że elfowie pierwszym mieczem wykuli dużo wcześniej, za czasów niepokoju wywołanych przez Morgotha.

Trzeci tom Władcy Pierwsiń, dodatek A, sekcja trzecia, pod tytułem Eriador, Arnor i Dziedzice i Sildura.

I tutaj w tym opuszczonym fragmencie hobbici są przerażeni, bo to jest efekt, jaki wywołał Tom tym fragmentem.

Przypomnieli sobie wszystkie opowieści o kurhanach, które zasłyszeli u siebie w Shire, bo to też nie była zupełna nowość, co to usłyszeli od Toma.

Może, ale dopiero teraz tak naprawdę zdali sobie sprawę, jak blisko się nich znajdują, no bo dom Toma Bombadilia był tak naprawdę na skraju.

Czyli każde wzgórze musi być grobowcem z automatu, prawda?

Dlatego między nimi Tom mógł mieszkać na wzgórzu, które nie było.

Tom mieszkał na wskórzu... Niekurchanowym.

Niekurchanowym wskórze Toma, tak, to może kandydat na tytuł.

Kiedy znowu dali się nieść słowom Toma, stwierdzili, że zdążył już zawędrować w osobliwe regiony, daleko poza ich pamięcią i poza przytomną myśl.

I tutaj Tom się zatrzymał raptem i kiwnął głową, jak gdyby zaraz miał zasnąć.

Chobici siedzieli przed nim użyczeni i wydawało się, że pod czarem słów Toma uciszył się wiatr, obesły chmury, dzień zgasł.

Tom wyprostował się i w mroku rozbłysły jego dzielnicę.

Tom był tutaj przed rzeką i drzewami.

Tom pamięta pierwszą kroplę deszczu i pierwszy owoc.

Kiedy elfowie odeszli na zachód, a morza jeszcze się nie złączyły, Tom był już tutaj.

Bo Tom zaczął tutaj opowiadać, tak naprawdę na początku opowiadał, później przestał opowiadać, a później znowu zaczął opowiadać.

No ale zobaczcie, jak daleko właśnie tutaj nam sięga tom pamięcią.

Zwróćcie też uwagę, że jakby tom, te swoje przykłady historii, które podaje Hobbitom, opowiada Hobbitom, nie są chronologicznie.

Dobrze, no i to mamy te dwa elementy, o których powiedział Tom w pierwszym akapicie.

Później narrator mówi nam, że przysnął Tom, że zmęczył się opowieściami.

To jest takie typowe, jakby, nie wiem, mi się wydaje przynajmniej typowe dla Toma, powiązanie takich bardzo poważnych spraw, no bo tutaj mamy drugą erę upadek Numenoru, później pierwszą erę, obudzenie się elfów i nagle Tom przysypia.

Tak, to jest to natura Toma, że on się nie przejmuje tymi rzeczami.

Więc Tom przysnął, a na zewnątrz domu słyszymy, dostajemy opis, że działo się trochę, mamy zachód słońca.

Tak jakby cały świat zamarł i słuchał, czekał na to, co jeszcze więcej ma do powiedzenia Tom.

ta pauza, którą tutaj Tom wywołał, nie dotyczyła się tylko jego, ale też otoczenia.

bo wszyscy czekali na to, aż Tom zacznie mówić ponownie, tak?

Coś się zmieniło w tej wypowiedzi Toma, albo nie wiem, tak, można tak odebrać.

Tutaj Łoziński darował sobie, bo często dawał opiekunie czy mistrzu, tłumaczenie właśnie opiekuna, natomiast u Skimniewskiego mamy, kim jesteś mistrzu, a u Fronców, kim jesteś panie.

Czyli mieliśmy to master, które było tym tytułem Toma.

właśnie to jest efekt tej sytuacji, bo mi się wydaje, taki mam wrażenie, że Frodo się bał, że Frodo się przestraszył, że ten człowiek, ta istota, z którą rozmawiają, Tom Pumbadil, tak, bo nie wiem, nie jest człowiekiem, wiemy, że nie jest człowiekiem.

Tak, to teraz zobaczmy, co odpowiada Tom, bo tutaj ta odpowiedź Toma też jest kluczowa w procesie zrozumienia, kim on jest.

I tutaj zwróćcie uwagę, że Tom często mówi o sobie w trzeciej osobie, czyli w tym fragmencie, że Tom był tutaj, Tom jest, Tom pamięta.

I tutaj Tom odpowiada pytanie na pytanie.

Jest Tomem Bombadilem.

Natomiast w tym momencie Tom odpowiada, że jest tylko i wyłącznie Tomem Bombadilem.

Natomiast dla Froda to nic nie wyjaśnia.

Tak, bo to jest... Tak, można zrozumieć, albo też jakby przecież Tom zna imię Froda.

Ale w końcu dostajemy jakąś odpowiedź od Toma, bo Tom mówi, że jest najstarszy, że jest eldest.

Jeszcze Kasia, jakbyś mogła, to przeczytaj w oryginale, jak brzmiała odpowiedź Toma po angielsku, bo to jest bardzo fajne.

Po angielsku jest to świetnie napisane i sprawia takie wrażenie właśnie, że Tom i odbija piłeczkę jednocześnie i podaje im odpowiedź, która nie jest odpowiedzią.

Dobra, ale o najstarszym Tommy Bombadilu wstawka teraz.

Natomiast Forn i Oralt w swoich językach oznaczają coś trochę inaczej, ale jednak dalej podobnie.

Natomiast to staroangielskie oral było używane przez rocherimów, tak, najczęściej, czyli język staroangielski był, występował w mowie rocherimów.

Tak, no i ta definicja, że Tom jest najstarszy podana przez samego Toma i później jeszcze w kolejnych oddziałach będzie potwierdzona przez Elronda, daje nam sporo wskazówek.

I tutaj kolejna część odpowiedzi Toma też skłania się w tym kierunku, bo następne co Tom mówi, tutaj właśnie mówi w tej trzeciej osobie, to Tom był tutaj przed rzeką i drzewami.

Tom pamięta pierwszą kroplę deszczu i pierwszy owoc.

Ja myślę, że to jest ten, te dwa zdania są praktycznie najbardziej, najwięcej determinują, jeśli chodzi o czasowość pobytu Toma na tej... No, to wszystko się też składa, prawda?

Natomiast druga opcja jest taka, że mógłby być tym, który pojawił się w tej konkretnej części świata jako pierwszy, czyli on de facto pierwszy widział te wszystkie procesy, o których powiedział, tak?

No, to mówię, chronologia jest nieutrzymana, więc jakby tom skacze chronologicznie po różnych wydarzeniach.

Tak, to co już wcześniej mówiłem w Annals of Aman, to jest wciąż jeszcze nieprzetłumaczone na polski, albo przynajmniej nie okazało się, dziesiąty tom historii Śródziemia pod tytułem Morgoth's Ring.

Natomiast Morgoth bardzo szybko, wtedy jeszcze Melkor,

To jest szósty tom, który też nie jest jeszcze przetłumaczony na polski.

Tak, czyli Christopher podał te dwie opcje, natomiast aktualnie najbardziej jakby preferowana przez badaczy Tolkiena i przez nas chyba też, a przeze mnie, jest odwołanie do tego pierwotnego przyjścia Morgotha na Ziemię, czyli za czasów, kiedy Valarowie i Majarowie stąpili na Ziemię, o czym mówiłem przed chwilą, po raz pierwszy w celu formowania w ogóle naszej planety, naszej mówię tutaj bardzo, bardzo, bardzo świadomie.

I wszelkie teorie o podobieństwie Toma Bobadilla do, nie wiem, Aulego, Ulmo czy innych Walarów możemy bardzo łatwo obalić.

Natomiast Majarów jest znacznie więcej.

I tu się pojawia pytanie, czy Tom był Majarem?

Ale nie odpowiem na to pytanie teraz, wrócimy do tego na koniec rozdziału, a tak w zasadzie dopiero w podsumowaniu, ostatecznie w podsumowaniu całego historii Toma, którą planujemy za mniej więcej cztery odcinki.

Natomiast na naszej stronie internetowej znajdziecie linki do wszystkich odcinków wraz z przepisami oraz oczywiście ogromny tolki na zbiór, czyli naszą bibliotekę książek, z których korzystamy tworząc podcasty.

I słuchajcie, zanim jeszcze kolejny fragmencik, to a propos starożytności i tego hasła najstarszego dotyczącego Toma Bombadila, hasła, które sam Tom Bombadil sobie przypisał, pewnie część z was, albo większość z was słyszała o teorii drugiej, że najstarszą istotą chodzącą po Ziemi jest drzewiec, tak?

Natomiast jest jawnie, czysto, klarownie i wyraźnie zrozumialne do zrozumienia słowa, że to jest niemożliwe, prawda?

Po pierwsze, skoro Tom widział pierwsze nasiono i pierwsze drzewa, no to musiał być przed, jest starszą istotą.

A elfowi pojawili się dużo po tym, jak Tom już żył, istniał, żył to może jest niebezpieczne słowo, istniał i był mieszkańcem ziemi, prawda?

Czyli dyskusja na temat tego, czy drzewiec, czy Tom są starsi jest bardzo szybka do zamknięcia.

Tom był starszy.

Natomiast Celeborn z Gandalfem są dwie opcje.

Mi się też wydaje, że Tom często był taki pomijany.

Tak, no bo skończyliśmy na tym, że właśnie tom odpowiada w taki pokrętny sposób.

Jak wiemy, już Jagoda weszła, Złota Jagoda weszła, Tom i Złota Jagoda zajęli się szykowaniem kolacji, wszystko oczywiście tanecznie, śpiewająco, kręcą się i śpiewają i nakrywają do stołu jednocześnie, no i później trwa wspólna wieczerza, a po niej, no, co się wydarzy po niej, posłuchajcie kolejnego fragmentu.

Wreszcie życzyła im dobrej nocy i zostawiła przy kominku, a ożywiony Tom zasypał ich teraz pytaniami.

Nie zdziwiło ich to zbytnio, jednak Tom uważał za stosowne zdradzić, że sporą część swojej wiedzy zawdzięcza gospodarzowi Magotowi, którego darzył większym szacunkiem niż mogli sobie wyobrazić.

Palcą nie obca jest glina, jest mądry do szpiku kości, a oczy ma szeroko otwarte, mówił Tom.

Bo tu jest pytanie, które często się pojawia też wśród osób, które próbują domyślić się, kim są te dwie osoby, Złota Jagoda i Tom Bombadil.

Tom pyta.

Tym razem Tom pyta.

Tak, i tutaj dowiadujemy się, że Tom uważa Magota za kogoś więcej niż się wydaje na pierwszy rzut oka.

U Państwa front mamy zachowane to znaczenie, bo mamy Magot z Tompa mocno poziomik.

Tak, więc to jeśli chodzi o Magota i kontakty Toma z Magotem, czyli widzimy, że Tom nie był aż taki odizolowany od wszystkiego, co się działo, a do tego mamy też potwierdzenie, że Tom wiedział od Gildora, czyli od elfów o zbliżającym się w Frodzie.

Jeśli chodzi o Magota i powiązania Toma z Magotem, będziemy na ten temat rozmawiali w odcinku dla patronów, także zapraszamy, jeżeli jeszcze nie jesteście, a chcecie dowiedzieć się więcej czegoś o Śródziemiu, to oczywiście odcinki pod skryptem są dostępne dla naszych patronów.

Natomiast Kasia, jak myślisz, jak Gildor przekazał informację Tomowi, że zbliża się Frodo?

Nie zdziwiłabym się, gdyby Tom nagle wypadł na nich i zapytał hej ho, co was tu sprowadza i...

Myślę, że właśnie tak było, że gdzieś tam Gildor przechodził przez, na skos, przez stary las, a wiadomo, że on mógł się czuć bezpiecznie w tym lesie, natomiast, przeciwieństwo do hobbitów, natomiast Tom, wiedząc, że idzie, Gildor wyskoczył na spotkanie, tak, to jest dobra teoria.

Okazuje się w kolejnym zdaniu, że powiedział Tomowi Bombadilowi więcej niż swojego czasu Gandalfowi.

Tak, i wtedy Gandalfowi nie powiedział wszystkiego, albo część ukrywał, natomiast tutaj bez wahania Tomowi wypowiada wszystko.

Tak, no mi się wydaje, że to jest ta moc Toma, która pokazuje, że w jego obecności po prostu ludzie mówią, on też mówi, zachęca ludzi do mówienia i też wydobywa z nich te informacje.

Tak, to też chyba zachęca taka neutralność Toma, prawda, bo czuć od niego, że on nie chce nic z tymi informacjami zrobić, a przynajmniej nic negatywnego.

Ale to jednocześnie, skoro moc Toma jest większa niż gęta alfa, też świadczy o tym, jak potężny był Tom, prawda?

Odezwał się znienacka w toku opowieści Froda, a ten ku swemu zdziwieniu wyciągnął z kieszeni łańcuszek, odczepił klejnot i podał go Tomowi.

Teraz Tom nałożył piercień na koniusze małego palca i zbliżył do świecy.

Bo oto Tom, ani myślał znikać.

Tom zaś pochylił się ku niemu z uśmiechem i wyciągnął dłoń z pożyczonym skarbem.

Pagins był odrobinę zdziwiony, że Tom tak lekko potraktował to, o czym nawet Gandalf mówił z niekłamaną zgrozą.

Poczekał więc, aż rozwinie się jakaś niedorzeczna opowieść Toma o posukach i ich zwyczajach, a potem nasunął piercień na palec.

Odezwał się Tom i spojrzał bystro w kierunku Froda.

Frodo, stary Tom Bombadil nie jest jeszcze aż tak ślepy.

Tom musi wam pokazać właściwą drogę, by uchronić wasze nogi od mordęgi.

Tak, mamy pierścień w końcu się nam wyłania z tej całej historii, bo Tom o niego pyta.

Natomiast Tom był kompletnie neutralny.

Pierścien nie bał się Toma, bo nie widział w nim nic niebezpiecznego, nie był w stanie nim zawładnąć.

Ponieważ Tom był neutralny.

Natomiast Frodo też nie widział nic złego w tym, że odda pierścień na chwilę Tomowi.

Tak, no te fragmenty dużo mówią i mogą sugerować, że znowu potwierdzić, że Tom jest potężniejszy niż Gandalf, czy też mniej podatny na wpływ pierścienia, zależy jak to ujmiemy.

Tom wziął pierście od Froda, założył go na palec i nic.

I Tom tutaj bez trosku podrzucił pierścień, zrobił prostą sztuczkę, po czym oddał Frodo'wi.

Ale to jest takie bardzo tutaj no charakterystyczne, bo Frodo no zakłada pierścień, reakcja Mary potwierdza, że pierścień działał, bo Mary się obraca i nie widzi Froda, ale Tom

I wiemy, że tak samo byłoby pewnie z innymi osobami tej kategorii, które założyłyby pierścień, natomiast śmiertelnicy wszyscy na pewno by znikali, a byliby widziani w tej drugiej sferze, w tej sferze duchownej, prawda?

Tom go widzi i wywołuje Froda, żeby nie odchodził, żeby pozbył się tego pierśnia, ściągnął go z ręki, bo jego ręka lepiej wygląda bez pierśnienia.

W momencie, kiedy Tom przyłożył sobie pierścień do oka.

I też podoba mi się ta teoria, że to jest jawne przedrzeżnianie i naśmiewanie się z Saurona, bo wiemy, że oko Saurona i pierścień powiązane są ze sobą i jest to jakby element, który będzie widoczny w książce, fizycznie widoczny, natomiast tutaj Tom się przedrzeżnia ewidentnie Saurona, tak?

A tutaj zakłada, znika i Tom mówi, że ma ściągnąć i ściąga.

Czyli Frodo nie odczuł tych skutków, które odczuje później, kiedy założy pierścień, dlatego, że był blisko niego Tom Bombadil i był w jego domu.

Dobrze, słuchajcie, nie wiemy ile było Majarów, a wiemy, że w tym momencie wygląda na to, że Tom Bombadil jest potężniejszy i od Gandalfa i od Saurona, prawda, ponieważ widzi, nie widzi, nie znika i słuchajcie, nie zdarzył się w historii, chociaż niewielu takich było, którzy mieli kontakt, ale nie zdarzył się Majar, który by się oparł pokusie wzięcia pierścienia.

Czyli jakby wpływ pierścienia na Majarów jest bardzo duży, a Tom nie.

Na Toma nie.

Toma nie rusza pierścień w żaden sposób.

Ale tych, co znamy, no to Tom jest wyjątkowy.

I tutaj też pamiętajcie, co mówiła Złota Jagoda, że Tom niczego się nie boi.

podsumowując jakby tą przynależność Toma, wygląda na to, że jeśli Tom jest jednym z Ainurów, właśnie Majarem, to jest jednym z najpotężniejszym, ustępującym niewiele, właściwie nosile walarów, można powiedzieć.

Jest jeszcze inna teoria, że jakby Tom był tak bardzo obojętny, albo wzajemnie relacja między Tomem a Pierścień była tak obojętna, ponieważ jak wiadomo, Pierścień daje władzę, daje dominację, daje siłę,

A to są rzeczy, których Tom absolutnie nie pożąda.

Więc po prostu pierścień był kompletnie nieatrakcyjny dla Toma i Tom dla pierścienia też był kompletnie neutralny, nieatrakcyjny.

Tom pierścieniowi, żeby mógł pierścień na niego próbować wpłynąć i przejąć władzę.

Natomiast tak, no słuchajcie, no...

Wiemy więcej o tomie, natomiast dalej nie wiemy tak naprawdę ostatecznej odpowiedzi i nie poznamy jej i tego się trzymajmy.

Dowiadujemy się, że tom

I to poruszanie się zgodnie miało przynosić szczęście, natomiast przeciwnie, czyli przeciwko wskazówkom zegara, w kierunku przeciwnym wskazówek zegara, miało przynosić pecha.

No a czy to przyniesie szczęście Hobbitom?

Tak, powtarza Tom, powtarza przestrogę, żeby trzymali się z dala od szczytów, żeby omijali szczyty wzgórz.

Tak, no rozdział bardzo, jednocześnie bardzo bogaty w szczegóły i niekoniecznie, tak, no bo nie dowiadujemy się do końca niczego konkretnego, ale poznajemy najważniejszą rzecz tytułową również, czyli dom Toma Bombadila.

A Tom w międzyczasie wyjaśnia Hobbitom nie tylko jakby kim jest stary wierzbin, stara wierzba, ale też jak działa stały ekosystem starego lasu, jak las jest skomplikowanym tworem, jak bardzo żywym i niebezpiecznym.

Tak, następnie hobbici spędzają dzień u Toma na odpoczynku, a Złota Jagoda robi pranie, czyli zmywa brudy świata przed nadejściem jesieni, czyli wszystkie letnie brudy zmywa, czyli po prostu cały dzień pada deszcz.

No i mamy te rozmowy z Tomem, które są kluczowe dla poznania tego bohatera.

Dowiadujemy się, jak bardzo starożytny jest Tom, dowiadujemy się, jak potężny jest Tom, dowiadujemy się, że piersi na niego nie ma wpływu.

A na koniec, w ramach dalej rozmów z Tomem, hobbici ustalają albo Tom sugeruje, jaki ewentualnie dalszy plan na wędrówkę mogliby hobbici przyjąć, prawda?

Jak dla mnie, wiecie, że ja jestem fanką jakby takiej wartki akcji i głębi, ale tutaj tej akcji też nie ma za dużo, chociaż właśnie dowiadujemy się wielu ciekawych rzeczy, ale ja też uważam, że władca bez Toma i Złotej Jagody, no to nie to samo.

Natomiast z naszej strony to by było na tyle, jeśli chodzi o dzisiejszy odcinek.

Szczególnie teraz przy okazji Toma i Złotej Jagody.