Mentionsy

Skończyliśmy w momencie, poprzedni odcinek, skończyliśmy w momencie, kiedy Gandalf wyjaśniał Frodo'owi pojęcie zasługiwania na śmierć, ta słynna linia Gandalfa, linika i dialog z Frodo'em, kiedy mówi właśnie, czy...

Powiedział też, że w ramach tej rozmowy powiedział też, że nie zabili oczywiście Golluma, nie zabili ci, którzy go pojmali pod jakby przewodnictwem Gandalfa, wręcz odwrotnie.

Gandalf wciąż liczy na to, że da się go uzdrowić.

Z wahaniem zważył pierścień w dłoni i przywołał na myśl wszystko, co powiedział mu Gandalf.

Gandalf roześmiał się ponuro.

Tak, i mimo tej całej długiej rozmowy z Gandalfem i to się zmieni w tym rozdziale dopiero, to podejście Froda pod koniec trochę, ale tutaj masz rację, że na początku to jest takie dość naiwe.

No i tak, no i mówi o tym, że czemu Gandalf mu nie polecił wyrzucić albo zniszczyć pierścienia, prawda?

No po pierwsze Gandalf nie może kazać, a może sugerować, tak?

To nie jest tak, że Gandalf jest tutaj jakimś władcą, który może powiedzieć Frodović zrób tak i tak.

A tutaj jeśli Gandalf by zainterweniował tak siłowo, no to cała ta historia mogłaby wyglądać inaczej.

Tak, no ale tutaj Gandalf przyznaje, że naraził Froda na niebezpieczeństwo.

Gandalf go zachęca do tego, tak, wie dobrze, że to się nie stanie.

Taka była taka próba ironiczna, bo myślę, że Gandalf tutaj dobrze postąpił, bo jakby przez tą próbę, narzucenie tej próby wyrzucenia pierścienia, myślę, że dał Frodovi lepiej do myślenia, niż gdyby mu o tym opowiedział.

Tak, tak, jeszcze definitywnie zgadzam z tym, że to jest dobre posunięcie Gandalfa, ale tak czy inaczej mógł mieć taki uśmiech szybko.

W zasadzie jeden dłuższy akapit, gdzie Gandalf przede wszystkim znów mówi, że gdyby kazał Frodovi coś zrobić, musiałby użyć siły, tak jak w przypadku Bilba w pierwszym rozdziale i nie zrobi tego, bo to by było oczywiście szkodliwe dla właściciela pierścienia.

Wydaje mi się, że tutaj Gandalf wiedział, że jeśli pozwoli, jeśli odbierze siłą pierścień, to to może mieć tylko negatywny skutek.

Posłuchajcie kolejnego fragmentu, tutaj Gandalf wyjaśni.

Tak, ta próba Gandalfa i tego słowa.

ponieważ Gandalf powiedział, że smoki mogły dopić pierścienie mocy, ale nawet Ancalagon Wielki, Ancalagon The Great, to jest znowu taki rzucony haspo z przeszłości, jakieś legendarium, nie poznamy tego, albo czytelnicy, władcy pierścieni, którzy mieli pierwotnie tą książkę w ręce, nie wiedzieli, kim była Ancalagon, dopiero w Silmarillionie się okazało i też niewiele.

No ale Gandalf też mówi, że skoro został wybrany i skoro on ma ten pierścień, to powinien dać siebie wszystko, jeśli wybierze chęć zniszczenia pierścienia, bo to dalej nie jest jeszcze postanowione, że tak będzie.

Tak, ale tutaj widać, że nie ma takiej, nie ma taryfy ulgowej dla Froda, Gandalfa, zdecydowanie.

Gandalf go, Froda męczy psychicznie.

Tak, więc to nie jest, jeśli chodzi o tą wolną wolę, to nie jest takie podejście Gandalfa, że Frodo tak możesz sam zdecydować, ale no nie wiem, nie wysilaj się albo coś w tym stylu, tylko to jest raczej takie przekonywanie go, czy nie wiem, sugerowanie, że przed nim jest trudne zadanie, ale że może stanąć na wysokości tego zadania.

No i następuje ten bardzo fajny moment, kiedy Frodo kusi Gandalfa.

No tak, ale to jest dla gandalfa, takie dla wielu późniejszych bohaterów książki, Galadrielia, Aragorna czy Boromira, jest to kuszenie, nie?

Jest to kuszenie możliwością wzięcia pierścienia, który jest jakby sam w sobie kusi, ponieważ daje władzę i nawet jeśli tutaj Gandalf powiedział, że wziąłby go po to, żeby robić, tworzyć czy próbować robić dobre rzeczy, to jednak nie byłby w stanie robić tego.

Tak, tak, a tutaj chodzi mi o to, że pierścień kusi Gandalfa, tak, ale Frodo oferuje go szczerze.

Ale no tak jak mówisz, Gandalf reaguje bardzo intensywnie, bo nie chce pierścienia i tłumacza, jak bardzo byłoby to niebezpieczne i jaki to miałoby na niego wpływ.

Ja tu zawsze się zastanawiam, czy to świadczy o sile, czy o słabości Gandalfa.

Gandalf, jako władca pierścieni, byłby o wiele gorszy od Saurona.

Gandalf obrzydziłby dobro i sprawiłby, że wydawałoby się złe.

No i słuchajcie, skoro sam Tolkien uważa, że Gandalf byłby gorszy od Saurona, nie ma co się kłócić.

Natomiast Tolkien... Ale to też chyba oznacza, że Gandalf był potężniejszy od Saurona bez pierścienia.

Dobra, no i słuchajcie, Gandalf ostatecznie odsuwa tą pokusę wzięcia pierścienia i symboliczny moment następuje odsłonięcia zasłon.

Pamiętajcie, że Gandalf wtedy, kiedy dwa odcinki temu i na początku tego rozdziału chciał pokazać Frodovi te napisy na pierścieniu i wrzucił pierścień do ognia, wtedy podszedł i zasłonił zasłony, żeby zrobiło się ciemniej, tak?

W pierwszym z nich Gandalf w zasadzie podał Frodovii komplet informacji, udowodnił, że to jest jedyny pierścień, podał jego historię, przedstawił zagrożenia i niebezpieczeństwa, jakie idą za używaniem i nie tylko używaniem, posiadaniem pierścienia.

Gandalf oddał decyzję.

Gandalf obserwuje Froda z przymrużonymi oczami.

W końcu Gandalf jednak nie wytrzymuje, przerywa to milczenie, pyta Froda, czy podjąć decyzję, prawda?

Gandalf mu wszystko opowiedział, Gandalf mu nakreślił sytuację i oddał decyzję jemu i Frodo ją podjął.

Tak, i tutaj pojawił się ten jeden czynnik, którego nie było wcześniej, którego Gandalf w styczniu wspominał i wydaje mi się, że to jest takie, no bo nawet podnosi znaczenie tego, tej miłości do Shire.

Że nie będzie chciał zniszczyć się, czy nie... Nie podjął decyzji jeszcze, to było powyższe pytanie Gandalfa, że nie podjął jeszcze decyzji.

Tym, że Gandalf go zapytał.

I po tym pierwszym zrozumieniu na Gandalf jeszcze wyjaśnia, że działanie pierścienia będzie powolne, jeśli Frodo nie będzie go używał, ale że cały czas będzie kierował Froda ku złu.

To jest taka jedna z wielu tych przestrog Gandalfa, żeby nie używać pierścienia, żeby nie korzystać z jego mocy.

Tak, no i też myślę, że to też świadczy o trochę innym rodzaju dojrzałości pomiędzy Frodem w momencie, kiedy podjął decyzję, że wyrusza, a Bilbem w momencie, kiedy został przez Gandalfa niejako przymuszony do wyruszenia na wyprawę.

Czyli to nie jest... Tak, no bo tutaj Gandalf wcześniej mówił o tym, że wróg już wie o nim i tak dalej, więc myślę, że Frodo tutaj połączył te kropki.

No i Gandalf, słuchajcie, reakcja Gandalfa jest świetna.

Gandalf się naprawdę szczerze ucieszył, że Frodo podjął taką, a nie inną decyzję.

To będzie dalszy ciąg wypowiedzi Gandalfa.

Gandalf ukradkiem przesunął się do okna.

— zawołał Gandalf.

— Darujcie mistrzu Gandalfie!

– rzekł Gandalf ponuro.

No ale idąc dalej, Gandalf potwierdza, że Frodo musi opuścić Shire i wyruszyć w tą wędrówkę.

Czy Gandalf już w tym momencie wiedział, że Frodo zajdzie tak daleko?

Myślę, że tak po prostu przypadkowo Gandalf rzucił to hasło.

No i też Gandalf mówi, że wcale Frodo nie musi iść samotnie, ale jeśli wybierze towarzysza czy towarzyszy, to musi być bardzo ostrożny z tymi wyborami, prawda?

Tak, ale no mamy ten też ikoniczny moment już teraz z popkultury, też z filmów, kiedy Gandalf skrada się do okna i wyciąga za ucho kogo?

Ale jak mówimy o filmie też i popkulturze, no to wiadomo, film, to mi się kojarzy w tej scenie najbardziej śmieszny moment, kiedy Gandalf mówi do Froda, padnij.

Dobra, wracamy, czyli mamy sama, wyciągniętego za ucho, jęczącego, no i też Gandalf dobrze trafił, nie, że tak na jednym, jednym machnięciem ręki trafił od razu za ucho sama, no był czarodziejem, więc jakby pewnie miał improwizję.

I don't, said Gandalf grimly.

To jest przed gniewem Gandalfa.

Gandalf wybuchnął uśmiechem.

Jeśli choć słówko opiśniesz o tym, co tu usłyszałeś, Gandalf przemieni cię w nakrapianą rupuchę, a do ogrodu opuści węży.

Wstawaj, rozkazał Gandalf.

Tak, no i tutaj Gandalfowi przychodzi pierwsze zdenerwowanie i już z takim rozluźnieniem wciąga go do środka.

Musiał mieć trochę siły Gandalf, tutaj zawsze mi to przychodzi do głowy.

I tutaj myślę, że jakby podążając za tym tokiem myślenia, od razu prosi samo o zachowanie sekretu i grozi mu Gandalfem.

Grozi mu Gandalfem, to jest fajne.

Że Gandalf go zamieni w coś unnatural.

Tak, ale Gandalf tutaj podejmuje konwersację i przesądza los sama i mówi, że ukara go w takiej formie, że sam pójdzie z Frodem.

To jest właśnie ten Sam, wciągnięty za ucho przez Gandalfa, wepchnięty w zasadzie chyba w najtrudniejszą misję w historii Śródziemia.

Tak, no ale jeszcze przed, jakby zrobmy takie krótkie przypomnienie, bo przed rozmową Gandalfa mamy jeszcze taki dość lekki początek.

No i właśnie Gandalf czy planował, czy nie planował takiego przebiegu rozmowy, ale w koniec końców przebiegał na sposób usystematyzowany.

Jak już Gandalf udowodnił Frodović, że to jest ten, bo Gandalf już wiedział w zasadzie, to poznajemy historię i tutaj od razu zapowiemy, że w odcinku PS dla patronów mamy bardzo skrupulatnie, chronologicznie przeanalizowaną historię pierścienia od jego powstania do tego momentu w książce.

Dobra, no i później mamy w ramach tych opowieści Gandalfa, który przedstawia mu historię pierścienia i wydarzenia, jakie się z tym wiązały.

Gandalf bardzo skutecznie przemyca różne informacje o zagrożeniach, o niebezpieczeństwach, jakie niesie ze sobą posiadanie i używanie pierścienia, bo to są dwie różne rzeczy, posiadanie i używanie, w sensie mają różne konotacje, jeśli chodzi o siłę i moc pierścienia.

Tak, Elendira, synów, mamy elfów z Holinu, którzy wytworzyli pierścień, mamy Saurona, pojawiają się też w opowieści Gandalfa oczywiście Nazgulę, Gondor, jego wczesna historia.

Wystarczy to, że użyje tej ciszy albo te momenty, kiedy Gandalf zasłania światło i ten moment, kiedy jest to w książce, w tekście, w rozdziale napisane,

A potem jak Gandalf wpuszcza światło z powrotem, odsłania zasłony, to po prostu czytając książkę ja to czuję.

No i słuchajcie, poznajemy Gandalfa po części, dużo jego opinii, zdań, jego zachowań, sposobów wypowiadania się czy funkcjonowania, między innymi tą litość i miłosierdzie, o której mówiliśmy w poprzednim odcinku.

Bo na przykład te... Tak, tak, właśnie chodzi mi o to, że jakby... Te minie Gandalfa o zabijaniu, niezabijaniu, prawda, są w filmie, są w Maury na przykład, nie?

Gdyby w filmie zrobili odpowiednik rozdziału Cień Przeszłości, no to byśmy mieli, nie wiem, 40 minut po prostu rozmowy Gandalfa z Frode, prawda?

Ale Kasia, wróćmy do tych dwóch linii Gandalfa, tych dwóch linijek, tych dwóch zdań, które są kluczowe.

To są świetne, świetne, bardzo ważne słowa i bardzo mądre słowa Gandalfa, ponadczasowe, uniwersalne.

Tak jak tu Gandalf powiedział, nawet najmęższy nie może wiedzieć wszystkiego, prawda?

niezależnie od okoliczności, ale myślę, że to drugie, ten drugi cytat Gandalfa, drugą wypowiedź, można też odnieść do wielu innych czynności złych człowieka, do kradzieży, do różnych złych zachowań niezgodnych z przyjętą, powiedzmy, w kulturze europejskiej moralnością czy zachowaniami.

Nie ma dwóch zdań, że są to niezwykle cenne, istotne fragmenty wypowiedzi Gandalfa, które można w dowolnym momencie naszego życia współczesnego wykorzystać z pozytywnym skutkiem.

Także do usłyszenia w podcaście pod Zielonym Smokiem za tydzień i jak mówił Gandalf, niech wiatr niesie wasze skrzydła tam, gdzie słońce żegluje i gdzie przechadza się księżyc.