Mentionsy
"Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Biografia"
Helena Wolińska - prokuratorka, która stała się symbolem stalinowskich zbrodni i inspiracją postaci jednej z bohaterek oscarowej Idy, oraz Włodzimierz Brus - genialny ekonomista wyklinany przez Gomułkę w marcu 1968 roku razem z Kołakowskim i Baumanem. A między nimi wielka miłość, dramaty i historia, która po wielekroć ich rozdzielała i łączyła. "Stygmat" autorstwa Katarzyna Kwiatkowskiej-Moskalewicz obnaża ciemną stronę społeczeństwa, w którym antykomunizm i antysemityzm się przenikają, blokują dostęp do wiedzy o ludziach i epoce.
Szukaj w treści odcinka
Jednak one nieustannie dawały o sobie znać, zwłaszcza w oddalonej od tysiąc mil Polsce, gdzie z jednej strony publicznie wytykano, że na nagrobku są hebrajskie litery, a nie ma słowa o związkach Wolińskiej i Brusa z krajem, z drugiej konsekwentnie rugowano zmarłych z polskiej wspólnoty, eksponując ich domniemaną obcość.
Historia Wolińskiej i Brusa, ona dla mnie trochę jest historią o tym w zasadzie, skąd się bierze polski mit Żydokomuny, na przykład.
No właśnie, bo ta historia też, czego można się domyśleć też z tego wstępu i do tego też dojdziemy, ta historia oczywiście kończy się próbą ekstradycji Wolińskiej z Wielkiej Brytanii.
Czy dałoby się Brusa oddzielić od Wolińskiej?
Więcej było, wydaje mi się, pomysłów na biografię Wolińskiej, z wiadomych powodów politycznych przede wszystkim, niż na biografię Włodzimierza Brusa.
I ja stawiam sobie taką właśnie tezę, że akulturacja do polskości w wypadku Wolińskiej i Brusa była tak...
Na przykład z tego względu również Włodzimierz Brus, czyli Benjamin Zylberberg, taki bardziej, jak bym powiedział, grzeczny od Felicji Danielak, czyli Heleny Wolińskiej, już wyjściowo, nie zdecydował się na pełne członkostwo, bo to niosło ze sobą ryzyko.
Dodajmy, ale to już odsyłamy do książki, wtedy może w końcu nastąpić spotkanie Wolińskiej i Brusa, tylko że Wolińska ma już innego partnera, ponieważ oczywiście też nie wiedzieli o sobie nawzajem, czy przeżyli, etc., etc.
W każdym razie się zaangażowali, budowali, popełniali szereg błędów w przypadku Wolińskiej absolutnie dramatycznych i wpływających i niszczących również życiorysy.
Ale na chwilę zostawmy tę postać, wróćmy do Wolińskiej.
Czyli komunistkę o pokolenie starszą od Heleny Wolińskiej.
I to widać u Wolińskiej również, kiedy ona jest przedstawiana piękna, a bestia i tak dalej.
No właśnie, bo też oczywiście to jest wątek, o którym już nie zdążyliśmy porozmawiać, nie zdążymy, ale ta książka też pokazuje osobowość codzienną Heleny Wolińskiej i zupełnie inną Włodzimierza Brusa, co też jest absolutnie fascynujące na poziomie czysto psychologicznym.
To wymagałoby oddzielnych programów, a jeżeli chcecie tak naprawdę wiedzieć, kim był, skąd się wziął Moczar, kim był Mołojec, kim był tak naprawdę Nowotko, jak w tym wszystkim Gomułka, a jak Juźwiak, czyli mąż Heleny Wolińskiej, to wszystko w tej książce jest.
Ostatnie odcinki
-
Drugie urodziny Pliku Tekstowego
18.04.2026 18:00
-
Marek Szymaniak - "Młócka. Reportaże o pracy pr...
11.04.2026 18:00
-
Agata Romaniuk - "Dina, Dina"
04.04.2026 20:00
-
Rafał Dajbor - "07 zgłoś się. Milicyjny serial ...
28.03.2026 20:00
-
Renata Bożek - "Wakacje w domu"
21.03.2026 20:00
-
Jędrzej Malko - "Porachunki. Polityczna histori...
14.03.2026 20:00
-
"Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. B...
07.03.2026 20:00
-
Piotr Trybalski - "Bunt. O Polkach, które zdoby...
28.02.2026 20:00
-
Katarzyna Rzehak - "Wanda Telakowska. Piękno dl...
21.02.2026 20:00
-
Marta Madejska - "Ostatni gasi światło. Przypow...
07.02.2026 20:00