Mentionsy

PODCASTY BIZNES24 | Biznes od kuchni. Decyzje. Kariera. Przywództwo.
PODCASTY BIZNES24 | Biznes od kuchni. Decyzje. Kariera. Przywództwo.
08.02.2026 17:00

Kryzysy, wojny i decyzje, które zmieniły gospodarkę świata

Czy wojny wygrywa się dziś bez czołgów i rakiet? Coraz częściej decydują o nich sankcje, rynki finansowe i kontrola nad przepływem pieniędzy.Odcinek pochodzi z serii „Wróblewski o książkach biznesowych” – rozmów o książkach, które pomagają zrozumieć realne mechanizmy władzy, pieniędzy i decyzji wpływających na światową gospodarkę. Punktem wyjścia jest książka „Punkty krytyczne” Edwarda Fishmana, opisująca, jak sankcje, system finansowy i architektura rynku stały się narzędziem globalnej polityki. Rozmowa dotyczy m.in. Iranu, dolara, sankcji gospodarczych i momentów, w których rynki przestają działać „same”.To rozmowa dla osób interesujących się biznesem, gospodarką, geopolityką oraz dla tych, którzy chcą lepiej rozumieć, jak decyzje finansowe wpływają na politykę i codzienne życie.Gość odcinka: dr Adam Rogoda, ekonomista, adiunkt SGH

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 37 wyników dla "Iran"

Adiunkt w Szkole Głównej Handlowej, członek Polskiej Sieci Ekonomii, autor doktoratu państwa, gospodarka, polityka rozwoju przed i po rewolucyjnego Iranu jest naszym gościem.

Ten Iran się tu będzie przejawiał.

Iran to jest kraj, który rzeczywiście w tej książce gra niebagatelną rolę.

Tak, aczkolwiek jeśli popatrzymy na stricte politykę w stosunku do Iranu, to aż takich wielkich różnic nie ma, pomijając oczywiście nagły zwrot Trumpa i wycofanie się z porozumienia atomowego.

Wtedy już pański konik, czy Iran pojawia się na tej scenie?

Iran się pojawia oczywiście, aczkolwiek Iran się pojawia jakby dopiero pod koniec lat 80-tych jako zmienia całkowicie stronę.

Iran jako jedyny z krajów blisko wschodnich, zrzeszonych w OPEC, wtedy utrzymał eksport ropy do Stanów Zjednoczonych i do Europy.

Później mamy 79 rok i rewolucję w Iranie, obalenie szacha, powstanie Islamskiej Republiki Iranu.

W 1980 roku wojna iracko-irańska, Irak atakuje Iran i wtedy właśnie ta ropa dochodzi do tych prawie 40 dolarów za baryłkę.

Tylko, że ten bank spółdzielczy w tej niewielkiej miejscowości wielkopolskiej nie bardzo ma kontakty z Iranem, więc może sobie pozwolić na sankcje.

Iran jest bardzo ciekawym przypadkiem, bo to jest takie laboratorium amerykańskich sankcji.

I Iran był cały czas objęty różnego rodzaju sankcjami.

I takim pierwszym krokiem, gdzie Stany Zjednoczone, pierwszym etapem, gdzie zaostrzają reżim sankcyjny, to jest rok 1995 i słynna ustawa Iran-Libya Sanctions Act, gdzie po raz pierwszy pojawiają się tzw.

W zamian za spowolnienie, bo nie jest za przestanie, tylko spowolnienie europejskich inwestycji w Iranie zobowiązują się do tego, że nie będą niejako wdrażać tej ustawy w stosunku do firm europejskich i de facto to się też rozciąga na firmy malezyjskie, na koreańskie, które też inwestują w Iranie i niejako są

Tam kilka razy jest chyba Bush Junior cytowany, że co my możemy zrobić z tym Iranem?

Uświadamiają, że jest to dla nich zbyt ryzykowne, to znaczy dostęp do amerykańskiego rynku jest tak cenny, jest dla nich być i nie być, bo tu mają większość obrotów, większość zysków, a jakieś transakcje z Iranem, który jest jednak niewielkim krajem pod kątem znaczenia w gospodarce światowej.

Są pod tym kątem drugorzędne i dużo łatwiej im zrezygnować z Iranu niż zrezygnować z rynku amerykańskiego.

A następny przyszedł Iran.

I z Iranem już nie poszło tak łatwo.

Dlaczego Iran okazał się być dużo trudniejszym, twardszym zawodnikiem niż Korea?

To z punktu widzenia oczywiście tego, czy zatrzymano cały handel w przypadku Korei Północnej i Iranu.

Ja bym powiedział, że to nie jest tak, że się nie udało z Iranem, bo Iran jest objęty najszerszym pakietem sankcji ze wszystkich krajów w orbicie polityki amerykańskiej.

Sankcje nałożone na Rosję są generalnie mniej wszechstronne i mniej dotkliwe niż te, które zostały nałożone na Iran.

I jeśli popatrzymy sobie jak bardzo sankcje szkodzą gospodarczo Iranowi plus jeszcze ten efekt sankcyjny jest wzmacniany nazwijmy to nieudolną polityką gospodarczą i społeczną samego rządu irańskiego.

To jednak one bardzo mocno trafiły Iran.

Ostatni raz byłem w Iranie dwa lata temu.

Ta broń amerykańska została dopracowana i rozszerzona w przypadku Iranu.

Cały sektor bankowy Iranu jest objęty sankcjami.

No Iran jakby nie został złamany politycznie, w tym sensie, że...

Niewiele jest krajów, czy może Iran jest takim przypadkiem, gdzie kwestie polityczne w przypadku rządzącego reżimu mają pierwszeństwo w stosunku do ekonomicznych i reżim jest gotowy jakby przyjąć... Zapewne wielu z was zginie, ale jest to poświęcenie, na które jestem gotów, cytując Shreka.

One jednak sprowadziły Iran do stołu negocjacyjnego.

Jakiejś zagranicznej, offshore'owej spółki z Iranem.

Z punktu widzenia Iranu, o to jest ciekawe, bo w tej książce u Fishmana jest powiedziane, że Amerykanie odebrali to jako prowokację, że Iran udzielił

Wkładali kije w szprychy Amerykanów w tych sankcjach na Iran.

Po 2008 roku, kiedy mamy Ahmadinejad'a rządzącego w Iranie.

Ale tu wyraźnie widać różnicę między sankcjami finansowymi na Iran, a sankcjami na Rosję.

Sektor bankowy, finansowy Iranu jest całkowicie odcięty od międzynarodowego systemu dolarowego.