Mentionsy
Kryzysy, wojny i decyzje, które zmieniły gospodarkę świata
Czy wojny wygrywa się dziś bez czołgów i rakiet? Coraz częściej decydują o nich sankcje, rynki finansowe i kontrola nad przepływem pieniędzy.Odcinek pochodzi z serii „Wróblewski o książkach biznesowych” – rozmów o książkach, które pomagają zrozumieć realne mechanizmy władzy, pieniędzy i decyzji wpływających na światową gospodarkę. Punktem wyjścia jest książka „Punkty krytyczne” Edwarda Fishmana, opisująca, jak sankcje, system finansowy i architektura rynku stały się narzędziem globalnej polityki. Rozmowa dotyczy m.in. Iranu, dolara, sankcji gospodarczych i momentów, w których rynki przestają działać „same”.To rozmowa dla osób interesujących się biznesem, gospodarką, geopolityką oraz dla tych, którzy chcą lepiej rozumieć, jak decyzje finansowe wpływają na politykę i codzienne życie.Gość odcinka: dr Adam Rogoda, ekonomista, adiunkt SGH
Szukaj w treści odcinka
Adiunkt w Szkole Głównej Handlowej, członek Polskiej Sieci Ekonomii, autor doktoratu państwa, gospodarka, polityka rozwoju przed i po rewolucyjnego Iranu jest naszym gościem.
Ten Iran się tu będzie przejawiał.
Iran to jest kraj, który rzeczywiście w tej książce gra niebagatelną rolę.
Tak, aczkolwiek jeśli popatrzymy na stricte politykę w stosunku do Iranu, to aż takich wielkich różnic nie ma, pomijając oczywiście nagły zwrot Trumpa i wycofanie się z porozumienia atomowego.
Wtedy już pański konik, czy Iran pojawia się na tej scenie?
Iran się pojawia oczywiście, aczkolwiek Iran się pojawia jakby dopiero pod koniec lat 80-tych jako zmienia całkowicie stronę.
Iran jako jedyny z krajów blisko wschodnich, zrzeszonych w OPEC, wtedy utrzymał eksport ropy do Stanów Zjednoczonych i do Europy.
Później mamy 79 rok i rewolucję w Iranie, obalenie szacha, powstanie Islamskiej Republiki Iranu.
W 1980 roku wojna iracko-irańska, Irak atakuje Iran i wtedy właśnie ta ropa dochodzi do tych prawie 40 dolarów za baryłkę.
Tylko, że ten bank spółdzielczy w tej niewielkiej miejscowości wielkopolskiej nie bardzo ma kontakty z Iranem, więc może sobie pozwolić na sankcje.
Iran jest bardzo ciekawym przypadkiem, bo to jest takie laboratorium amerykańskich sankcji.
I Iran był cały czas objęty różnego rodzaju sankcjami.
I takim pierwszym krokiem, gdzie Stany Zjednoczone, pierwszym etapem, gdzie zaostrzają reżim sankcyjny, to jest rok 1995 i słynna ustawa Iran-Libya Sanctions Act, gdzie po raz pierwszy pojawiają się tzw.
W zamian za spowolnienie, bo nie jest za przestanie, tylko spowolnienie europejskich inwestycji w Iranie zobowiązują się do tego, że nie będą niejako wdrażać tej ustawy w stosunku do firm europejskich i de facto to się też rozciąga na firmy malezyjskie, na koreańskie, które też inwestują w Iranie i niejako są
Tam kilka razy jest chyba Bush Junior cytowany, że co my możemy zrobić z tym Iranem?
Uświadamiają, że jest to dla nich zbyt ryzykowne, to znaczy dostęp do amerykańskiego rynku jest tak cenny, jest dla nich być i nie być, bo tu mają większość obrotów, większość zysków, a jakieś transakcje z Iranem, który jest jednak niewielkim krajem pod kątem znaczenia w gospodarce światowej.
Są pod tym kątem drugorzędne i dużo łatwiej im zrezygnować z Iranu niż zrezygnować z rynku amerykańskiego.
A następny przyszedł Iran.
I z Iranem już nie poszło tak łatwo.
Dlaczego Iran okazał się być dużo trudniejszym, twardszym zawodnikiem niż Korea?
To z punktu widzenia oczywiście tego, czy zatrzymano cały handel w przypadku Korei Północnej i Iranu.
Ja bym powiedział, że to nie jest tak, że się nie udało z Iranem, bo Iran jest objęty najszerszym pakietem sankcji ze wszystkich krajów w orbicie polityki amerykańskiej.
Sankcje nałożone na Rosję są generalnie mniej wszechstronne i mniej dotkliwe niż te, które zostały nałożone na Iran.
I jeśli popatrzymy sobie jak bardzo sankcje szkodzą gospodarczo Iranowi plus jeszcze ten efekt sankcyjny jest wzmacniany nazwijmy to nieudolną polityką gospodarczą i społeczną samego rządu irańskiego.
To jednak one bardzo mocno trafiły Iran.
Ostatni raz byłem w Iranie dwa lata temu.
Ta broń amerykańska została dopracowana i rozszerzona w przypadku Iranu.
Cały sektor bankowy Iranu jest objęty sankcjami.
No Iran jakby nie został złamany politycznie, w tym sensie, że...
Niewiele jest krajów, czy może Iran jest takim przypadkiem, gdzie kwestie polityczne w przypadku rządzącego reżimu mają pierwszeństwo w stosunku do ekonomicznych i reżim jest gotowy jakby przyjąć... Zapewne wielu z was zginie, ale jest to poświęcenie, na które jestem gotów, cytując Shreka.
One jednak sprowadziły Iran do stołu negocjacyjnego.
Jakiejś zagranicznej, offshore'owej spółki z Iranem.
Z punktu widzenia Iranu, o to jest ciekawe, bo w tej książce u Fishmana jest powiedziane, że Amerykanie odebrali to jako prowokację, że Iran udzielił
Wkładali kije w szprychy Amerykanów w tych sankcjach na Iran.
Po 2008 roku, kiedy mamy Ahmadinejad'a rządzącego w Iranie.
Ale tu wyraźnie widać różnicę między sankcjami finansowymi na Iran, a sankcjami na Rosję.
Sektor bankowy, finansowy Iranu jest całkowicie odcięty od międzynarodowego systemu dolarowego.
Ostatnie odcinki
-
Pierwsze 30 dni pracownika – klucz do sukcesu c...
20.02.2026 17:00
-
Dlaczego wciąż umniejszamy własne kompetencje?
19.02.2026 17:00
-
Natłok informacji niszczy twoje decyzje inwesty...
18.02.2026 17:00
-
ZUS kontra pracownik: kto naprawdę kontroluje L4?
17.02.2026 17:00
-
Jak lęk przed opinią innych blokuje Twoją karierę
16.02.2026 17:00
-
Za młoda na to stanowisko? Presja, która zmieni...
15.02.2026 17:00
-
Dlaczego Twoja pasja nie zarabia?
14.02.2026 17:00
-
Kobieca moc łączenia nauki, biznesu i rodziny
13.02.2026 17:00
-
Fiskus patrzy. Rachunki, social media i strach ...
12.02.2026 17:00
-
Hejt, strach i samotność. Cena bycia widocznym
11.02.2026 17:00