Mentionsy

Panowie Michał Przeperski, Muzeum Historii Polski oraz Czesław Witkowski, Instytut Józefa Piłsudskiego.

Zacznijmy od tego, czy Piłsudski wypowiedział w ogóle te słowa?

Ale jak nawet nie powiedział, to już chyba na wieki wieków będą te słowa kojarzone z Piłsudskim i z tą jego próbą odcięcia się od środowiska swoich dawnych towarzyszy, odcięcia się od tego środowiska młodzieńczej działalni, które jako już naczelnikowi państwa, naczelnemu wodzowi wypadałoby już być bardziej neutralnym politycznie i bardziej obiektywnym mężem stanu.

Więc kiedy zwrócimy uwagę na to, że powiedział Piłsudski to, co powiedział, to był pierwszy krok, jeden z pierwszych kroków do tego, żeby 3 Maja, dziś przecież święto dla nas wszystkich, żeby on stał się realnie świętem dla nas wszystkich na samym początku XX wieku przynajmniej.

Na pewno dla środowisk związanych z Piłsudskim, czyli dla środowiska legionowego był to na pewno trudny czas.

Przypomnimy od momentu ustąpienia Piłsudskiego z funkcji naczelnika państwa, zmiany układu sił w państwie.

Jednak te zasługi Piłsudskiego, jakkolwiek poddawane w wątpliwość, by tutaj

Miała deprecjonować więc samo wydarzenie, samą rolę Piłsudskiego, ale też wydźwięk tego święta, prawda?

Dlaczego Endecja grała wyłącznie kartą Matki Boskiej i cudownego ocalenia Polski, a nie grała kartą Rozwatowskiego, czyli generała, który według wielu był tym, który dowodził faktycznie, a nie Piłsudski i opracował strategię Bitwy Warszawskiej?

Chyba najbardziej prosta odpowiedź to chyba taka, że Piłsudski był z tym czynem niepodległościowym tak kojarzony od dawna, ta legenda legionowa już właściwie.

A na bieżąco jednak tutaj osobą, mężem pocznościowym, wodzem, jakkolwiek by to nazwał, no był Piłsudski i zestawienie Piłsudski kontra Rocowodowski, no nie wypadłoby dobrze.

Czyli tylko Matka Boska mogła być konkurencyjna wobec Piłsudskiego, tak?

Wydaje mi się, że współcześni po prostu zdawali sobie sprawę z tego, że w 20 roku ta współpraca na linii Rozwadoski-Piłsudski, ona się układała po prostu płynnie.

Rozwadoski i Piłsudski absolutnie wspólnie i próba przeciwstawiania ich sobie, to tak sądzę, też mogło się po prostu wydawać

Wcześniej środowisko związane z Józefem Piłsudskim obchodziło, ale mniej oficjalnie to święto.

Większość się tak kojarzyła z przejęciem władzy przez Piłsudskiego i obawiano się, że ta celebracja tego święta może nadmiernie budować ten mit i dopiero przewrót majowy, a nawet dopiero po śmierci Piłsudskiego dopięto tych spraw organizacyjnych.

Myślę, że to jest bardzo charakterystyczne w ogóle, że jak spojrzymy na historię całego okresu sanacyjnego, w jakimś sensie całego okresu II RP, dopóki rządzi Józef Piłsudski, to instytucjonalizacja pewnych rzeczy.

Wydaje się, że Piłsudskiemu po prostu na tym nie zależało.

To trochę jest też o tym, jak bardzo Piłsudski był człowiekiem XIX wieku, jak chyba jednak mimo wszystko mało zdawał sobie sprawę z tego, jak ważna byłaby taka instytucjonalizacja.

Dobrze, w 1927, 1928 roku, może tak, w 1929 roku na przykład Józef Piłsudski, poza tym, że jest ministrem spraw wojskowych, nie jest nikim ważniejszym.

No to może jest coś na temat tego, jak wyglądała Polska Piłsudskiego, ale już bez Piłsudskiego.

To byłoby trudne do wyobrażenia w czasach Piłsudskiego.

Myślę, że bezdyskusyjnie, pod wpływem Piłsudskiego, coraz bardziej Polską Piłsudskiego stawała się Polska po 26 roku.

To, że Piłsudski był na monetach, to jedno, ale też i te święta.

W dniu 19 marca, podczas obchodu imienin Marszałka Piłsudskiego w Brzozowie, major Owoc miał podobno przez cały czas uroczystości kichać i kaszleć.

W jaki sposób można dopuścić do tego, że w 37 roku zostaje uchwalone prawo o ochronie dobrego imienia marszałka Piłsudskiego.

Posłuchajmy, co mówił o tym w roku 1919 wódz naczelny Józef Piłsudski w swoim specjalnym rozkazie wydanym w Wigilię 56. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego.

Rzeczywiście sam Józef Piłsudski, żeby go tylko tutaj potraktować jako symbol, bardzo silnie nasiąkał tradycją powstania styczniowego.

I oczywiście Piłsudski jest tutaj tylko pars pro toto, ponieważ bohaterowie powstania styczniowego to byli bohaterowie dla

Józef Piłsudski był synem powstańca styczniowego.

To jest znakomita sprawa, to jest bardzo ważna rzecz i bardzo warto o tym pamiętać, bo to pięknie pokazuje, że Józef Piłsudski nawet w momencie, kiedy budował zręby państwa, mówię Piłsudski, ale to oczywiście znowu pars pro toto, kiedy budowane były zręby państwa, 18-19 rok, od razu powstańcom styczniowym nadano określony status, określone prawa.

Piłsudski miał czas, żeby się z nimi spotkać, od razu pamięci o powstaniu nadano bardzo ważne znaczenie.