Mentionsy

O tym, co się dzieje w Kyrgyzstanie, jak przebiegły ostatnie wybory i co się zmieniło w ciągu ostatnich lat, porozmawiam z Darią Zielińską, ekspertką zespołu Turcji, Kaukazu i Azji Centralnej OSW i debiutantką w tym podcaście.

Oczywiście pretekstem do naszego podcastu są wybory, które miały miejsce niedawno, ale myślę, że musimy tutaj zarysować kontekst, bo Kyrgyzstan się zbyt często na łamach mediów nie pojawia.

Sadyr Dżeparow był powiązany z prezydentem rządzącym do 2010 roku, również obwodonego w rewolucji, ponieważ Kyrgyzstan jest krajem rewolucji, Bakijewem.

Rzeczywiście Kyrgyzstan był do pewnego momentu państwem unikalnym na skalę regionalną, ponieważ był jedynym państwem, gdzie faktycznie funkcjonował parlamentaryzm.

W Kyrgyzstanie pojawiają się takie głosy, że demokracja parlamentarna na wzór zachodni u nas nie zadziałała, nigdy nie zadziała, że priorytetem jest stabilność kraju.

Kyrgyzstan rzeczywiście był najbardziej demokratyczny, ale był też najbardziej politycznie niestabilny w regionie.

Ja się spotkałam z, mam nadzieję, że mogę to tutaj powiedzieć, z takim głosem takiego eksperta, analityka z Kyrgyzstanu, który powiedział, że demokracja jest jak wódka.

Mówiłaś o tym, że jest to związane częściowo z sankcjami, ale też jakiś prezydent tutaj podjął działania i osobiście ma jakieś jeszcze dodatkowe sukcesy, które poprawiają te warunki bytowania w Kyrgyzstanie.

Myślę, że musimy sobie tutaj zaznaczyć, że Kyrgyzstan to jest nawet państwo bardzo biedne.

Przede wszystkim ze względu na zasoby, ropa, gaz, których Kyrgyzstan nie posiada.

Kyrgyzstan posiada surowce krytyczne, o których ostatnio dużo słyszymy, ale w większości nie są one wydobywane.

To znaczy, ja bym w ogóle zaczęła od tego, że to są wybory przeprowadzone w nowym systemie, wprowadzonym po raz pierwszy, to znaczy wprowadzone w Kyrgyzstanie coś na kształt takich naszych JOW-ów.

Kyrgyzstan jest takim krajem, gdzie podział na północ i południe ma ogromne znaczenie.

I taka jest prawda, nie jest w stanie realnie odciąć się od współpracy z Federacją Rosyjską, ale jeżeli chodzi o innych partnerów, myślę, że tutaj musimy zaznaczyć, że to nie jest tak, że Kyrgyzstan jest państwem satelitą dla Federacji Rosyjskiej, absolutnie nie.

Kyrgyzstan w tym momencie ma dość dobre relacje z Chinami, z którymi sąsiaduje, sąsiaduje konkretnie z lekko zapalnym rejonem Xinjiangu.

Kyrgyzstan ma też coraz lepsze relacje z sąsiadami, czego moglibyśmy się nie spodziewać jeszcze kilka lat temu.

Podejrzewa się go, aczkolwiek na to oczywiście dowodów nie mamy, że w trakcie przemocy przeciwko mniejszości uzbeckiej, która się rozegrała w Kyrgyzstanie w 2010 roku, Sadyr Dżaparow był w niej szczytny udział.

W związku z czym podpisane zostały umowy z Uzbekistanem i z Kazachstanem o wymianie, co ratuje sytuację w Kyrgyzstanie, która obecnie zmaga się z ogromnym kryzysem energetycznym, w wyniku którego w stolicy na przykład światła są wszystkie wyłączane po godzinie 22, bo nie ma prądu.

My na pewno do Kyrgyzstanu będziemy wracać.

Zapraszam do przeczytania analizy właśnie Darii Zielińskiej, wybory parlamentarne w Kyrgyzstanie, domykanie systemu autorytarnego.