Mentionsy

Porozmawiamy dzisiaj o książce Emmanuela Todda, Klęska Zachodu, który kilkadziesiąt lat temu, na wiele lat przed tym, jak Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich upadł, przewidział upadek tego państwa.

Dziś pisze on o Klęsce Zachodu w niedawno wydanej nakładem wydawnictwa

Universitas książce o tym właśnie tytule, Klęska Zachodu.

Wyjdźmy od tego punktu, jaka jest wedle autora oczywiście w chwili obecnej pozycja Zachodu po tych kilku dekadach trwania w pozycji, jak się wydawało przecież wszystkim, niekwestionowanego lidera po tym, jak Związek Radziecki upadł, jak państwa wschodu nie mogły doścignąć Zachodu, który cały czas piął się ku wyżynom swoich możliwości rozwoju pod względem gospodarczym, ekonomicznym, ale też moralnym, jak się przynajmniej wydawało

Jak sam autor, jak Emmanuel Todd w chwili obecnej patrzy na pozycję państw zachodnich, czy też kolektywnie całego Zachodu?

Zdaniem Todda zalążki kryzysu, te słabości Zachodu pojawiły się już znacznie wcześniej.

Sprawił, że te słabości Zachodu umknęły z pola widzenia, ponieważ upadek komunizmu i upadek Związku Radzieckiego zostały dość powszechnie, a jego zdaniem błędnie, zinterpretowane jako zwycięstwo Zachodu i zapoczątkowały po pewnym takim okresie wahania czy może, nie wiem, szykowania się, po pełnej takiej pauzie w latach 90.,

Pozwoliły, czy doprowadziły do ekspansji Zachodu i zdaniem Todda ta ekspansja miała charakter paradoksalny.

Potęgi i było de facto ekspansją, próbą rozszerzenia wpływów Zachodu, podczas gdy ten Zachód obumierał już w swoim rdzeniu, czyli wśród tych państwach, które on uważa za rdzeń Zachodu, czyli przede wszystkim w krajach anglosaskich, we Francji, ale też w krajach tak zwanej starej Europy.

To zjawisko obumierania Zachodu, ten kryzys, który już coraz bardziej był poważny, umykał z pola widzenia w okresie tej ekspansji.

No, zderzył się z rzeczywistością, w której okazuje się, że nie jest w stanie przy całym tym wsparciu zaangażowanym ze strony Zachodu dla Ukrainy, nie jest w stanie złamać Rosji, a co może nawet ważniejsze, okazało się, że w obliczu tego konfliktu reszta, tak zwana reszta świata, czy globalna południe

Najgorsze jeszcze przed nami, bo pełne skutki tej porażki Zachodu dopiero się ujawnią.

Todd sporo pisze o tych problemach Zachodu w kontekście wojny rosyjsko-ukraińskiej, bo one wtedy zostały najbardziej uwidocznione i pisze choćby o kurczeniu się amerykańskiej bazy przemysłowej, ale szerzej o kurczeniu się zachodniej bazy przemysłowej, bo przecież patrzeć musimy również na Francję, na Niemcy czy na Wielką Brytanię, państwa, które też

Przejdźmy w takim razie do tego wątku przyczyn klęski Zachodu, czy też słabnięcia pozycji Zachodu jako takiego.

Stawia tezę, że jedną z praprzyczyn słabnięcia Zachodu jako takiego jest zanik religii i dojście zachodnich społeczeństw do stanu religii zero, jak on to nazywa, po drodze przechodząc przez stan religii zombie, czego konsekwencją tego stanu religii zero miałoby według niego być zanikanie samych narodów.

Jego zdaniem ten wpływ był po pierwsze bardzo duży, po drugie znaczący też dla... On używa takiego określenia, że religia, a w szczególności protestantyzm, ze swoją etyką pracy i z innymi wartościami, których był nośnikiem, był matrycą rozwoju i sukcesu cywilizacyjnego Zachodu.

A religia ta jego zdaniem, zresztą to jest ciekawe, może tutaj taką na małą dygresję sobie pozwolę, że on pisze w tym kontekście przede wszystkim o tym rdzeniu Zachodu.

Ale wracając do Zachodu, ponieważ religia zdaniem Todda

I zauważa, że religia w epoce nowożytnej, w tym okresie ekspansji Zachodu i rozwoju odgrywała w społeczeństwach zachodnich bardzo dużą rolę.

Pozostajmy przy tym temacie słabnięcia Zachodu i jednocześnie zwróćmy uwagę na to, o czym pisze Todd, ale tutaj otwieram też oczywiście możliwość ku temu, aby pan tutaj swoje tezy czy też swoje opinie do tego dołączył.

Jak to słabnięcie Zachodu się objawia, czy też jak objawiało się na przestrzeni ostatnich

Jak przedstawiając to naszym widzom, naszym słuchaczom, to osłabnięcie Zachodu miałoby się objawiać?

Jak do tych wszystkich tez, które cały czas, dzień w dzień do nas trafiają za pośrednictwem mediów, odnosi się Todd i jakie on tezy stawia w kontekście oceny pozycji Zachodu?

Tutaj na to pytanie jest o tyle trudno odpowiedzieć, że to, czym przejawia się ten kryzys Zachodu, no to o tym jest cała książka.

Zdaniem Todda od tego myślę, że warto zacząć, że ten kryzys Zachodu przejawia się przede wszystkim słabością przemysłową.

Połączonego PKB Zachodu, do którego zalicza państwa Unii Europejskiej, NATO plus wschodnioazjatyckie protektoraty Stanów Zjednoczonych, takie jak Korea Południowa i Japonia.

To jest ten punkt wyjścia, a w dalszych analizach zajmuje się między innymi deindustrializacją Zachodu.

Tej produkcji przemysłowej sprzyjały i dzisiaj reindustrializacja Zachodu byłaby bardzo trudna.

Problem polega na tym, że w społeczeństwach zachodnich ludzie Zachodu nie chcą już pracować w fabrykach i nie jest tak łatwo.

Ludzie Zachodu wybierają inne ścieżki edukacji, wybierają inne sposoby życia.

Wokół pracy Todda już po jej wydaniu na rynku polskim ta kwestia jego prorosyjskości czy negatywnego nastawienia do Zachodu wracała.

Stawia tezę o kryzysie Zachodu, stawia tezę o stabilności Rosji, dajmy na to.

To zostajmy jeszcze na chwilę w tym wątku porównań Rosji i Zachodu, bo rzeczywiście autor dużo miejsca temu poświęca, pisząc oczywiście o kryzysie Zachodu,

Jakbym tutaj mógł pana dopytać jeszcze właśnie o te wątki zestawienia Zachodu z Rosją.

Czy nie jest trochę tak, że Todd w tej swojej niechęci być może do Zachodu, z takiej pozycji francuskich niechęci do Stanów Zjednoczonych, no bo przecież to u Francuzów nie jest niczym zaskakującym i trochę innej percepcji patrzenia

Bynajmniej on zwraca uwagę, że te negatywne zjawiska, które decydują o słabości Zachodu, są obecne też w Rosji.

Czy to właśnie nie jest ta kwintesencja słabości Zachodu i jego, zdaniem Todda, niechybnej porażki?

Bo decydującym jest zanik religii i wynikających z niej wartości, ale jest to czynnik pogłębiający niezdolność państw Zachodu do mobilizacji.

Oczywiście rozmawiamy i powoli zbliżamy się do końca na temat książki Klęska Zachodu.

Panie Janie, już zbliżając się do końca naszej dzisiejszej rozmowy i też do konkluzji, spójrzmy już na sam koniec na temat tego, czy rzeczywiście ta klęska Zachodu jest czymś, co niechybnie nastąpi, czy też ona jeszcze może zostać powstrzymana i jeżeli tak, to na podstawie

Jakich wydarzeń, czy na podstawie jakich działań być może zachodnich społeczeństw, czy zachodnich elit, jako że to one jeszcze cały czas, te obecne elity są tymi siłami decydującymi o przyszłości Zachodu?

Z tym się będzie wiązało nieuchronnie osłabienie globalnej pozycji Zachodu i to, że Zachód będzie wywierał mniejszy wpływ na świat niż przed 2022 rokiem.

Ale ta książka nie nosi tytułu upadek Zachodu, tylko klęska, więc ja nie wysuwam z niej takiego wniosku, że Zachód przestanie istnieć, czy że

Państwa oczywiście odsyłam do książki Klęska Zachodu wydanej pod koniec ubiegłego roku.

Link do tej pozycji znajdą Państwo w opisie tego nagrania, więc tam też Państwa odsyłam, jeżeli byliby Państwo zainteresowani poszerzeniem swojej wiedzy i poszerzeniem tych wszystkich wątków, które dzisiaj poruszaliśmy, bo my tak naprawdę jedynie zahaczyliśmy o szereg istotnych argumentów, test czy też hipotez stawianych przez Emmanuela Todda w książce Klęska Zachodu, w samej publikacji oczywiście