Mentionsy

Neandertalczyk na trwałe zagościł w naszej wyobraźni.

Neandertalczyk, uważany niegdyś za prymitywnego małpoluda, okazał się z czasem być wyjątkowo skutecznym, żywotnym i wytrwałym gatunkiem hominina.

W momencie, gdy pisze te słowa, neandertalczyk jest najlepiej obok homo sapiens, poznanym gatunkiem hominina, o czym zadecydował m.in.

Neandertalczyk doczekał się tysięcy publikacji naukowych i mnóstwa książek, także po polsku.

Opublikowany po raz pierwszy w 2013 roku, Neandertalczyk odkryty na nowo, Dimitry Papagiani i Michaela Morsa również jest godny polecenia, zwłaszcza jako pierwsza lektura w temacie, po której można przejść do znacznie bardziej szczegółowych i nieco bardziej aktualnych krewniaków.

Ten praczłowiek, podobnie jak późniejszy Neandertalczyk, zawdzięcza swoją nazwę gatunkową odkryciu dokonanemu w miejscu, czasie i okolicznościach przypominających to, które zrodziło człowieka z doliny Neander.

Heidelberczycy zazwyczaj uważani są za ostatnich wspólnych przodków neandertalczyków i homo sapiens.

Nie inaczej jest w przypadku pierwszych neandertalczyków, których szukać musimy w Hiszpanii.

Dopiero badania jądrowego DNA z 2016 roku zadecydowały, że akurat tym homininom bliżej było już do neandertalczyków.

Dzisiaj traktuje się ich właśnie jako proto-neandertalczyków.

Za taką interpretacją od lat przemawiało zresztą wielu specjalistów wskazujących na szczególne cechy anatomiczne widoczne w szkieletach tych pierwszych neandertalczyków, które w kolejnych tysiącleciach jedynie się rozwiną.

Czaszka neandertalczyka była długa i niska, spłaszczona od góry, co odróżniało ją od wysokiej i zaokrąglonej czaszki ludzi współczesnych.

Tymczasem Neandertalczyk, wywodzący się z Homo heidelbergensis, ewoluował przez pół miliona lat na europejskich szerokościach geograficznych.

Dlaczego hominidy, takie jak Neandertalczyk, miały wały nadoczodołowe?

Pod tym pochodzącym z Greki terminem rozumiemy charakterystyczne wysunięcie dolnej części twarzo-czaszki do przodu, widoczne u szympansów, goryli czy neandertalczyków.

W 1961 roku japońska ekspedycja naukowa odkryła w izraelskiej jaskini niedaleko jeziora Galilejskiego największy do tej pory okaz neandertalczyka.

Widać je zwłaszcza przy prawym ramieniu, które podobnie jak u nas dominowało także u Neandertalczyków.

Pod kątem anatomicznym nosy neandertalczyków

W przypadku Neandertalczyków takiej łagodnej pigmentacji często towarzyszyły także rude włosy, chociaż nie były one powszechne.

Rebecca Rack Sykes pisze, że jasna cera i rude włosy dominowały u Neandertalczyków z półwyspu Apenińskiego, ale już np.

W popkulturze dominuje ciągle wizerunek ociężałego, chodzącego niezdarnie niczym kaczka, zgarbionego neandertalczyka, jaskiniowca.

Szczątki owe odkryło trzech lokalnych księży, amatorów paleontologii, którzy pewnego dnia wykopali Neandertalczyka z lokalnej jaskini, a o swoim znalezisku natychmiast zaalarmowali specjalistów.

Do dzisiaj spekuluje się na ile warunki anatomiczne Neandertalczyków zostały ukształtowane przez adaptację do klimatu, a na ile były po prostu splotem różnych okoliczności.

Wielu neandertalczyków zamieszkiwało północne wybrzeża dzisiejszego Morza Śródziemnego lub Bliski Wschód, gdzie klimat mógł być nieco chłodniejszy niż obecnie, ale z pewnością nie przypominał warunków panujących w dzisiejszej Skandynawii czy na Syberii.

Ślady organicznych mat czy podściółki zachowały się tam, ponieważ krótko po odejściu Neandertalczyków stanowisko znalazło się pod wodą na skutek wylewu miejscowej rzeki.