Mentionsy

Joachim Neander był XVII-wiecznym niemieckim kompozytorem, teologiem, nauczycielem i pastorem z Bremy.

Neander zmarł, ale pamięć o nim przetrwała wśród wiernych przez całe pokolenia.

Neandertal.

Jego dziadek, podążając za modą, na początku XVII wieku zmienił rodowe nazwisko na schellenizowanego Neandera, grecki odpowiednik Neumanna.

Joachim Neumann alias Neander nie miał być bowiem jedynym nowym człowiekiem związanym z tą doliną.

W 1856 roku kilku robotników pracujących przy pozyskiwaniu wapienia u wejścia do nieistniejącej już jaskini Kleine Feldhofer Grotte, leżącej w dolinie Neander, natrafiło na przypadkowe szczątki, które z początku chcieli wyrzucić razem z innymi odpadami.

Warto zaznaczyć, że odkrycie skamielin z Doliny Neander nieznacznie tylko wyprzedziło opublikowanie przełomowej pracy o powstawaniu gatunków Karola Darwina opublikowanej w 1859 roku.

XIX wieku pod wpływem tej publikacji coraz więcej europejskich antropologów i paleontologów zaczęło patrzeć na szczątki z doliny Neander, widząc w nich jakąś archaiczną formę człowieka.

Szczątki z Neandertal okazały się dziwnie podobne do archaicznej czaszki odkrytej w 1829 roku w Belgii, a także jeszcze innej czaszki, jaką w 1848 roku wydobyto na światło dzienne w Gibraltarze.

W 1864 roku irlandzki geolog William King po raz pierwszy publicznie zaproponował uznanie szczątków z Doliny Neander jako pradawny, odrębny ludzki gatunek, być może będący nawet przodkiem ludzi współczesnych.

Irlandczyk zaproponował nazwę gatunkową Homo Neandertalensis, człowiek z Doliny Neander, albo człowiek z Doliny Nowego Człowieka.

Neandertalczyk na trwałe zagościł w naszej wyobraźni.

W kolejnym stuleciu zasięg odkryć zaczął się jeszcze bardziej poszerzać na wschód, a dzisiaj wiemy, że Neandertalczycy zamieszkiwali także Bliski Wschód, a nawet góry Autaj w Rosji.

Neandertalczyk, uważany niegdyś za prymitywnego małpoluda, okazał się z czasem być wyjątkowo skutecznym, żywotnym i wytrwałym gatunkiem hominina.

W momencie, gdy pisze te słowa, neandertalczyk jest najlepiej obok homo sapiens, poznanym gatunkiem hominina, o czym zadecydował m.in.

Neandertalczyk doczekał się tysięcy publikacji naukowych i mnóstwa książek, także po polsku.

Opublikowany po raz pierwszy w 2013 roku, Neandertalczyk odkryty na nowo, Dimitry Papagiani i Michaela Morsa również jest godny polecenia, zwłaszcza jako pierwsza lektura w temacie, po której można przejść do znacznie bardziej szczegółowych i nieco bardziej aktualnych krewniaków.

Neandertalczycy należeli do obydwu tych grup.

Ten praczłowiek, podobnie jak późniejszy Neandertalczyk, zawdzięcza swoją nazwę gatunkową odkryciu dokonanemu w miejscu, czasie i okolicznościach przypominających to, które zrodziło człowieka z doliny Neander.

Heidelberczycy zazwyczaj uważani są za ostatnich wspólnych przodków neandertalczyków i homo sapiens.

Nie inaczej jest w przypadku pierwszych neandertalczyków, których szukać musimy w Hiszpanii.

To tutaj, w dolinie rzeki Ebro, w Atapuerca, natrafiono na formę przejściową między Homo heidelbergensis a Homo neandertalensis.

Neandertalczycy dojrzewali szybciej niż my.

Szczątki jednej z neandertalskich nastolatek, mającej 11 lat w chwili śmierci, naukowcy porównali pod względem dojrzałości do podobnych szkieletów 16-letnich homo sapiens.

Tylko kilka spośród blisko 300 neandertalskich szkieletów należało do ludzi, którzy przekroczyli czterdziestkę.