Mentionsy
Jastrzębniki w gminie Działoszyce
Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XV wieku, ale znajdziemy tu również ślady kilku kultur prehistorycznych. Jej nazwa związana jest z hodowcami jastrzębi. Pisał o niej także nasz wybitny kronikarz Jan Długosz. To tu urodził się jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia Stanisław Trembecki.
Do Jastrzębnik w gminie Działoszyce zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.
Szukaj w treści odcinka
Dziś z MOC HISTORII wybierzemy się do miejscowości Jastrzębniki.
Do tej nazwy jeszcze będę chciał nawiązać, ale zacznijmy może od położenia i od tych elementów pradziejowych, bo tutaj z takimi na terenie Jastrzębnik mamy do czynienia.
I właściwie tak na dobrą sprawę, kiedy krąży się w okolicy, no na przykład Sancygniowa, Opatkowic, Działoszyc, Dzierążni, Stradowa, to tak otaczamy nasze Jastrzębniki,
Śladów obecności naszych poprzedników to oczywiście jest zawsze ten odwieczny problem, o którym czasami wspominamy, czyli czy ci ludzie, którzy tutaj mieszkali, a zaraz powiemy o kilku kulturach, które związane są właśnie z Jastrzębnikami, czy to są nasi bezpośredni przodkowie, to znaczy czy w nas płynie ich krew, czy też to są całkiem obce kultury z nami, no właśnie tak genetycznie,
No i wspominaliśmy na początku, że mamy tutaj na terenie Jastrzębnik do czynienia z trzema osadami prehistorycznymi.
I potem mamy też, pronologicznie rzecz biorąc, inną osadę, czyli w innym miejscu na terenie Jastrzębnik znajdują się artefakty archeologiczne i to już są między innymi odłupki krzemienne,
Ktoś po jakimś czasie wybrał to samo miejsce w Jastrzębnikach do tego, żeby tu zamieszkać, bo to są dwie kolejne kultury.
Dochodzimy więc już do tych czasów właśnie tej pustki osadniczej, jak niektórzy uważają, czyli IV-VI wiek naszej ery, kiedy nie znajdujemy tego, czego by się należało spodziewać na terytoriach tak interesujących osadniczej, jak na przykład Jastrzębniki.
Czyli z kilkoma kulturami mieliśmy do czynienia w tym okresie prehistorycznym na terenie Jastrzębnik, no ale teraz przejdźmy do samej nazwy, która jest ci bardzo bliska, o czym wspomniałeś na początku.
Na to żadnych historycznych śladów nie ma, ponieważ też te wzmianki historyczne dotyczące Jastrzębnik
I taki rodzaj wiosek, jak właśnie Jastrzębniki, to były wioski związane z tak zwanym prawem książęcym w okresie feudalnym, tak się to określało.
Chodzi tutaj o takie wspaniałe zagadnienie, o nim też czasami wspominamy, ponieważ my mamy w naszym kraju zachowanych do dzisiaj około 400 takich nazw, jak właśnie Jastrzębniki, czyli mówimy o osadach służebnych.
I teraz, jeśli mówimy o Jastrzębnikach, no to wiadomo czym się oni mogli
Bardzo często też to było dziedziczone, więc niewykluczone, jak mówimy o nazwisku, że w którymś momencie jakaś grupa mogła dojść do wniosku, że no właśnie, jak nas nazywać, a no może właśnie Jastrzębniki, Jastrząb albo Jastrzębski, no Skito pojawia się później oczywiście.
Natomiast tak to wygląda, że możemy mówić o jastrzębnikach w kategorii zapisanych informacji, też tak ogólnie.
Natomiast w przypadku naszej, tej dzisiejszej, możemy powiedzieć tak, że przed rokiem 1430 mamy już informacje o Jastrzębnikach.
Trzeba mówić o Sancygniowie, a nie kiedy o Działoszycach, a potem znowu o Sancygniowie, ponieważ te nasze Jastrzębniki były z tymi właśnie wiodącymi tutaj miejscowościami związane.
I podstawą oczywiście był Sancygniów, ale nasze Jastrzębniki należały do wiosek związanych właśnie z tą centralną miejscowością.
A kiedy mówimy Sancygnioski, no to znowu, tak jak to niejednokrotnie mówimy, te nici sięgają bardzo daleko w naszym regionie i musimy to niestety wszystko jakoś tak starać się łączyć, ponieważ Sancygnioscy, oni się wywodzili z Mokrska, czyli tu jesteśmy znacznie bliżej Kielc i wiadomo, że ojcem naszego Piotra, który był właścicielem Jastrzębnik, przed swoją śmiercią oczywiście, przed 1430 rokiem,
Zastawił Mikołajowi z Mokrska za 24 grzywny groszy, 10 grzywien pół groszy, 11 grzywien szerokich groszy praskich oraz 15 florenów węgierskich, że zastawił za tę właśnie kwotę do pełnej spłaty nasze jastrzębniki.
I gdyby chciał te nasze jastrzębniki wykupić we florenach, to każdy floren ma zawierać 19 skojców.
Mamy Tomasza piszącego się z Sancygniowa, właściciela Jastrzębnik i mamy Mikołaja z Mokrska, no bo stąd przecież ta rodzina się wywodziła, więc tutaj nic nas nie dziwi.
No i ten spór dotyczył tego, że nasz Tomasz Sancygniowa, właściciel Jastrzębnik,
No więc rzeczywiście ta misja, to poselstwo skończyło się dla naszego Tomasza, właściciela Jastrzębnik, sukcesem.
Niestety, pisząc o parafii Działoszyce, dosłownie wspomniał tylko jednym zdaniem o naszych Jastrzębnikach.
Ostatnie odcinki
-
Grabków w gminie Pawłów
21.06.2026 10:15
-
Winiary w gminie Pińczów
15.06.2026 12:58
-
Chodków Stary w gminie Łoniów
07.06.2026 17:32
-
Beszyce w gminie Koprzywnica
04.06.2026 15:06
-
Kąty w gminie Włoszczowa
31.05.2026 10:10
-
Błogoszów w gminie Oksa
24.05.2026 10:10
-
Gałkowice w gminie Dwikozy
17.05.2026 10:10
-
Brody cz. 2
10.05.2026 10:10
-
Brody cz. 1
26.04.2026 10:05
-
Rataje w gminie Bodzentyn
19.04.2026 10:10