Mentionsy

Kwestia sporna w Jedynce
Kwestia sporna w Jedynce
10.04.2026 22:00

Co czeka Polskę po wyjściu z Unii Europejskiej?

Czy Polsce naprawdę grozi Polexit? W najnowszym odcinku Kwestii Spornej analizujemy, dlaczego temat powrotu do debaty publicznej nie jest przypadkowy i co mówi o zmianach w podejściu Polaków do Unii Europejskiej. Rozmawiamy o rosnącej asertywności wobec Brukseli, braku spójnej wizji polityki europejskiej po stronie prawicy oraz o tym, co ujawnił program SAFE. Przyglądamy się też lekcjom płynącym z Brexitu i temu, jak w praktyce wyglądałby polexit - gospodarczo, politycznie i społecznie. Czy to realny scenariusz, czy tylko polityczna narracja?

Rozdziały (15)

1. Wprowadzenie i temat rozmowy

Leszek Jarzewski wprowadza w temat rozmowy o polexit i przedstawia gości: Adam Traczek i Bartłomiej Nowak.

2. Analiza polexitu

Adam Traczek analizuje, dlaczego polexit może być realną perspektywą, podkreślając zmianę postrzegania Unii przez Polaków.

3. Przykłady negatywnego obrazu Unii

Bartłomiej Nowak podświetla negatywne obrazy Unii, takie jak sejf, i długotrwałe negatywne relacje z Unią.

4. Rola prawicy w polexit

Rozmowa skupia się na roli prawicy w polexit i jej perspektywie na Unię Europejską.

5. Zmiana obrazu Unii od 2004 roku

Bartłomiej Nowak omawia zmianę obrazu Unii od 2004 roku, podkreślając jej bardziej ideologiczny charakter.

6. Krytyka polityków prawicy

Leszek Jarzewski krytykuje polityków prawicy za brak konstruktywnych propozycji wobec Unii Europejskiej.

7. Badania dotyczące postrzegania Unii

Rozmowa skupia się na badaniach dotyczących postrzegania Unii przez Polaków i jej ewolucji.

8. Rola Unii w współczesnym świecie

Adam Traczek omawia rolę Unii w współczesnym świecie i jej integrację w różnych dziedzinach.

9. Dylemat Unii Europejskiej

Rozmowa skupia się na dylematach Unii Europejskiej, dotyczących odpowiedzi na głosy eurosceptyków.

10. Zakończenie rozmowy

Leszek Jarzewski zamyka rozmowę, podkreślając konieczność adaptacji Unii do nowych realiów.

11. Radykalne decyzje Unii Europejskiej

Rozmowa skupia się na radykalnych decyzjach Unii Europejskiej, ich konsekwencjach i alternatywnych scenariuszach Polski po wyjściu z UE. Analiza skutków Brexitu na przykładzie Wielkiej Brytanii i debata nad emocjonalnymi argumentami za i przeciwko członkostwu w UE.

12. Rozważania nad konsekwencjami polexitu

Rozmowa skupia się na ryzykach i konsekwencjach polexitu, analizie sytuacji w Wielkiej Brytanii i ryzyku normalizacji rozmowy o polexit w Polsce.

13. Strategie polityczne i badania publiczności

Analiza strategii politycznych wobec polexitu, w tym roli Donald Tusa i prezydenta Nawrockiego, oraz badania dotyczące postrzegania Unii Europejskiej przez Polaków.

14. Perspektywy Unii Europejskiej i Polski

Rozmowa na temat przyszłości Unii Europejskiej, jej integracji i wpływu na Polskę, w tym analiza sytuacji w innych krajach Unii i propozycje dla Polski.

15. Rozważania nad konsekwencjami polexitu

Rozmowa zakończona, autorycy podkreślają, że polexit jest wynikiem procesów społecznych i politycznych, a Polska ma szanse kształtować swoją przyszłość w Unii Europejskiej.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 58 wyników dla "Unia"

Unia nie używa siły państwa, do niej się chcą przyłączyć, ona nie musi podbijać państw.

Unia nie ma obrońców.

To jest bardziej skomplikowane, ale ja podam drobne przykłady, ale bardzo znaczące, w których to Unia nas, w języku naszych polityków, atakowała, próbowała nam narzucić coś, odebrać suwerenność i Unia była czymś zewnętrznym i tutaj rząd poza takim tonem przekazu bardzo się nie różnił z opozycją.

To była sprawa polityki klimatycznej, gdzie wszyscy w zasadzie mówią, że Unia ma jakieś poronione pomysły, z których się trzeba wycofać.

Że Unia tylko narzuca nadmierne regulacje, bo była też debata o

To się nie objęło żadnym echem, więc Unia dzisiaj nie ma obrońców i to jest dłuższy proces.

Wydaje mi się, że to jest bardzo istotne podkreślić to, bo na dobrą sprawę słyszymy od polityków prawej strony, że Unia Europejska nie daje rady sobie z jedną rzeczą, z drugą rzeczą, z trzecią, z czwartą, z piątą.

Mamy bardzo długą litanię tego, z czym ta Unia Europejska sobie nie radzi, jak bardzo zagraża naszej suwerenności, naszej niepodległości, nawet naszej państwowości.

Panowie, teraz chciałem porozmawiać o tym, jak zmieniła się Unia od czasu, kiedy my do niej weszliśmy, w 2004 roku do dzisiaj, bo jednak jest to trochę inny projekt.

Daniel Peirce, badacz, który dobrze przewiduje wyniki wyborów, postawił taką tezę, że mniej więcej od czasu konfliktu wokół KPO i wymiaru sprawiedliwości Unia Europejska ma wizerunek projektu coraz bardziej ideologicznego.

A wcześniej Unia jednak dużo bardziej kojarzyła się z taką drogą do modernizacji Polski.

Chciałem Was zapytać, czy faktycznie są jakieś argumenty za tą tezą, że Unia wchodzi coraz bardziej w takie polityczno-ideologiczne tematy i że to może budzić opór tej części prawicy, która raczej widziała Unię jako projekt jednolitego rynku, który nie będzie się wtrącał w sprawy wewnętrzne.

To znaczy, mnie się to wydaje takie dosyć oczywiste, dlatego że Unia dzisiaj dotyczy w zasadzie wszystkich polityk publicznych.

Unia osiągnęła wielki sukces w polityce energetycznej po ataku Rosji, trzeba powiedzieć.

Do niedawna Unia nie była żadnym graczem w dziedzinie bezpieczeństwa, a teraz w sposób ewidentny przesuwa się w kierunku tego,

Jak dobrze, ja się dobrze zrozumiałem to, co powiedział Bartek Nowak, że my, nam trochę ta Unia uciekła, jakby postrzeganie tej Unii, tak, dużej części opinii publicznej, my jakby nie zauważyliśmy, że ona się zmienia, a my mentalnie pozostaliśmy, czy przynajmniej prawica pozostała w jakiejś takiej Unii sprzed 20 lat.

Czy jednak jest tak, że Unia w istotny sposób się zmieniła?

No Cameron coś tam wynegocjował, ale można powiedzieć, że ta Unia się bardzo zmieniła od tej, do której wchodzili zresztą turyści w latach 70.

I teraz jest pytanie takie, czy ta Unia się na tyle zmieniła, że z punktu widzenia wyborcy proeuropejskiego, prawicowego sprzed 22 lat, to jest trochę nowa Unia i że nie należy się dziwić, że tylu Polaków uważa, że w niektórych obszarach, na przykład migracja, klimat czy sprawy nawet takie dotyczące kwestii prawno-człowieczych, jak uznawanie małżeństw, że to nie jest ta Unia, na jaką oni się pisali.

Nie ma co ukrywać, że Unia Europejska dzisiaj jest znacząco inna niż była 20 lat temu, czy nawet jak sobie spojrzymy historycznie jeszcze dalej, co ona ewoluowała dlatego, że wymagały tego zewnętrzne okoliczności i dlatego także, że politycy europejscy, a mówiąc politycy europejscy nie mówię o urzędnikach Komisji Europejskiej, czy nawet europosłach siedzących w Brukseli, ale mówię o przywódcach państw, suwerennych państw europejskich, premierach, ministrach, rządach i tak dalej.

Ale Unia Europejska ewoluowała dlatego, że politycy krajowi dostrzegali, że ona powinna wypełniać także inne funkcje, które służyłyby także ich narodom i ich państwom.

A może Unia powinna trochę wziąć pod uwagę te głosy eurosceptyków, których jest coraz więcej, dochodzą do władzy w niektórych krajach i także się zmienić w kierunku nieco mniejszej integracji, przynajmniej w niektórych obszarach, a nie ciągle tylko większej integracji?

Gdyby Unia Europejska była organizmem statycznym, to by już jej nie było.

I to, że te kryzysy, o których Adam powiedział, że Unia je przeszła, pokazała, że jest o wiele trwalsza niż jest.

To jest dokładnie Unia, do jakiej my przystępowaliśmy, bo przypomnę tylko istniejącą od traktatu Maastricht.

I teraz pytałeś Leszku, czy Unia bierze pod uwagę te różne inne głosy.

Adam Traczek, jedno słowo o tym, czy Unia jednak nie powinna odpowiedzieć na te głosy, mimo wszystko demokratyczne, eurosceptyków i zmienić swoją politykę, choćby politykę energetyczną, która też, powiedzmy sobie szczerze, nie zawsze przynosi oczekiwane efekty.

Names mentioned, Unia Europejska,

Pokazanie, że Unia to jest coś, co zawsze nam narzuca różne reguły i tak dalej.

Bo u nas się przyjęło myśleć o tym, że Unia głównie daje pieniądze z funduszy unijnych.

Czyli mamy wybór Unia albo Białoruś?

Jest to też element dumy, a jednak Unia Europejska jest pewną emanacją tego projektu cywilizacyjnego.

Wykorzystanie narzędzi, które nam daje w tym wypadku też Unia Europejska do wpływania na tą rzeczywistość.

To znaczy, na ile niebezpieczne jest to, że temat, który był w jakimś sensie poza sporem, to znaczy członkostwo Polski w Unii Europejskiej, dzisiaj, może o ile samo członkostwo jeszcze nie, o tyle sama Unia Europejska w zasadzie

Co to w ogóle jest Unia Europejska, prawda?

To widzimy wyraźnie, że około jednej trzeciej wyborców identyfikujących się jako prawicowi uważają, że Unia Europejska jest czymś dobrym, przynosi pozytywne efekty dla Polski.

Unia była wrogiem.

Czyli porozmawiać o tym, jak zmieni albo powinna zmienić się Unia i jak być może powinna zmienić się polska debata na temat tej Unii.

Czy nie będzie tak, że ta Unia tak się zmieni, że dynamika, o której mówiłeś, że to jest dynamiczne ciało, które się cały czas zmienia?

No bo po prostu każdy będzie grał na siebie i czy taka Unia Europejska będzie wciąż Unią, w której będzie opłacało się być?

Na poziomie takich drobnych symboli, na poziomie języka, można mówić nasza Unia, myśmy podjęli taką decyzję, a nie Unia podjęła decyzję i coś nam narzuciła.

Więc ta Unia, która może w wyniku demokratycznych wyborów, w Holandii też mieliśmy rząd populistyczny Gita Willersa i nic wielkiego się nie stało.

Adam Draczek czy ta Unia Europejska będzie coraz bardziej dla Polski strawna, czy właśnie wręcz przeciwnie?

Z jednej strony nadmierna integracja może prowadzić do nastrojów endoeuropejskich, ale z drugiej strony paradoksalnie, jeśli nastąpią zwycięstwa nacjonalistów, którzy dzisiaj współpracują, atakując Unię Europejską, w różnych krajach będą miały nastąpić te zwycięstwa, to taka Unia Europejska powoli zacznie tracić sens, no bo coraz mniej będzie przynosić poszczególnym krajom, jeśli te kraje będą przeciwko tej Unii.

No tylko, że właśnie widzimy, że te przynajmniej zachodnioeuropejskie partie eurosceptyczne, gdy już dochodzą do władzy, nagle stają się europragmatyczne i nagle się okazuje, że ta Unia Europejska dla nich całkiem dobrze funkcjonuje i jest całkiem dobrym wehikułem realizacji interesów narodowych.

Narzekaliśmy na Unię Europejską przez lata, że nie kontrybuuje wystarczająco do bezpieczeństwa europejskiego, że polegamy tylko na NATO, polegamy tylko na Stanach Zjednoczonych jako tym kluczowym partnerze i nagle się okazuje, że Unia Europejska odpowiedziała pozytywnie na propozycję Polski w sprawie funduszu SAFE.

Więc to widać, że Unia Europejska jest responsywna na głosy także z Polski.

Trzeba troszeczkę nauczyć się zasad tej gry, którą się kieruje Unia Europejska.

Być może to nie jest Nowogrodzka, tak nie działa Unia Europejska, ale ta sztuka identyfikowania też i własnych interesów, ale też cudzych interesów i takiej gry coś za coś, quid pro quo, tutaj pokazuje bardzo wyraźnie, że nawet eurosceptycy potrafią realnie osiągać swoje interesy, czy eurorealiści swoje interesy w ramach tej obecnej struktury Unii Europejskiej i ona jest responsywna na te korekty.

Stąd Społeczny Fundusz Klimatyczny jest takim rozwiązaniem właśnie też osłonowym i też pokazującym, że Unia Europejska dostrzega wyzwania, które towarzyszą też transformacji energetycznej.

Po prostu Unia, aby liczyć się w świecie, aby sprostać konkurencji Stanów Zjednoczonych i Chin, musi poszerzyć tą integrację.

A Unia Rynków Kapitałowych jest też związana ze strefą euro.

Czy Unia Europejska to faktycznie jest projekt, którym rządzi Berlin i czy Polsce nie byłoby lepiej, gdyby była poza tą sferą wpływów Niemiec?

No na pewno nie, bo Unia Europejska daje nam narzędzia, aby na tą politykę także Berlina wpływać, aby ją równoważyć.

Równy z równym, więc Unia Europejska na dobrą sprawę z punktu widzenia Polski jest taką płaszczyzną, taką platformą, która pozwala nam boksować powyżej własnej kategorii vakowej.

Unia jest jedynym takim organizmem pokojowym.

Unia nie używa siły państwa, do niej się chcą przyłączyć, ona nie musi podbijać państw.

Unia Europejska tak naprawdę w najnowszej historii nigdy jeszcze tak bardzo nie mówiła i nie myślała zgodnie z polskimi interesami.