Mentionsy

Kaszczu, na początku garść danych.

Wyjątkowo będziemy bazować na faktach.

Mówiąc krótko, Polska lewaczeje.

25% wszystkich badanych wśród chrześcijan dopuszcza moralnie aborcję, 38% jest przeciwko.

Tymczasem te dane pokazują bardziej skomplikowany obrazek, bo przed ich czytaniem byłem przekonany na przykład, że nasze polskie społeczeństwo, mówię w ogóle wszystkich, jest bardziej konserwatywne

Też by się zgadzało z Ameryką, gdzie u nich wszystko jest bardziej, tzn.

podział bogaci-biedni, religijni-niereligijni, to wszystko jest bardziej wyostrzone.

Tam jest wszystko bardziej.

Myślę, że w starożytnym Rzymie też było wszystko bardziej w porównaniu do reszty świata.

Ciekawe jest to, że nie ma tego porównania, dlatego też nie przeczytałem tych wątków między 2013 a 2025, no bo w 2013 jeszcze byliśmy przed tak naprawdę wielką rewolucją seksualną, dopiero do mas tych badaczy na świecie dochodziło, że w przyszłości może to być jakiś problem, bo był ograniczony dostęp do tego, nie?

Ja też mam wrażenie, że akurat z tych wszystkich elementów, które wymieniliśmy, które były badane, tak, stosunek do aborcji, stosunek do homoseksualizmu, kwestia rozwodów, kwestia zdrad małżeńskich, to też w ogóle jest ciekawe, że chyba to akurat jest w Polsce stricte.

Tak, ale że z tych wszystkich kwestii, to to porno rzeczywiście wydaje mi się takim obszarem rzeczywistości, który przechodzi trochę taką transformację, moim zdaniem w ostatnich kilkunastu latach, podejście do niego.

Zdradzając wszystkie swoje ideały.

Ale że mimo wszystko ta część najmniej... Znaczy, najmniej.

Akcyzowy, czyli jeśli kupujesz na przykład abonament z internetu, to opcja z pornografią powinna być obłożona podatkiem i dostęp do tejże pornografii, czy brak tego dostępu powinien być regulowany bezpośrednio przez komercyjnych dostawców internetu, żeby nie zwalać kolejnych tam zobowiązań dla państwa, nie?

Kurczę, mimo wszystko chyba nie, ale to zawsze jest spór o punkty procentowe.

Tak, no Jacek stawia tezę, że najmocniej od końcówki lat 80. i później przede wszystkim przez cały okres III RP doszło do jakiejś takiej nieopowiedzianej w ogóle w sferze publicznej za bardzo, zarówno na poziomie jakimś popkulturowym, ale też politycznym, też jakoś socjologicznie nie do końca zidentyfikowany proces, no który nas doprowadził do tych danych, które przeczytałeś, tak?

Bo to fajnie krótko wyjaśnia Jacek Sokołowski, że prześniona znaczy, że ona się odbyła, ale że nie została przeżyta, nie została kulturowo, społecznie uświadomiona.

Właśnie przez wyrok TK w 2020 roku.

To znaczy TK razem z PiS-em, razem z Kościołem, bo tak było to rozumiane przez tą drugą część społeczeństwa, które protestowało, powiedziało zdaniem Jacka, teraz musicie być konserwatywni, ale naprawdę.

Nie tylko opowieść o tym TK, ale tym, że to nie tyle był bunt,

Która konserwatywnie mimo wszystko jest dalej bardziej zachowawcza i bliższa, przynajmniej deklaratywnie, wartościom chrześcijańskim.

I że to jest ciekawe, że w interpretacji Jacka protesty z 2020 roku są momentem spotkania się tych dwóch, Polski miejskiej i Polski wiejskiej, która na poziomie, zdaniem Jacka, moralności, w tym przypadku bioetyki, że to jest taki pierwszy moment symbolicznego przecięcia się i złapania się za ręce.

I to jest ważne, to co powiedziałeś, jest ważne dla następnych wątków.

No bo cały czas dążymy, jak zapowiadałem na początku, do rozmowy na temat tożsamości polskiego kościoła i też jakiegoś politycznego obrazu, politycznej materializacji, operacjonalizacji tych poglądów, bioetycznych poglądów, które katolicy wysłuchują co niedzielę na mszy świętej.

Taki, który stara się przede wszystkim przejść na zachód, ale nie tyle i nie tylko materialnie, ale również światopoglądowo.

Ten moment, w którym rzeczywiście nastąpiło pierwsze jakieś takie zetknięcie polskiego społeczeństwa na większą skalę z rozluźnieniem obyczajowym Zachodu.

I te wszystkie Netflixy, ale w momencie, w którym jakby to staje się jakimś takim ekosystemem kulturowym, w którym oddychasz, no to tym bardziej, wiesz, to osłabia, że tak powiem, twoją siłę i czujność moralną.

Dobra, bardzo fajne wątki.

I teraz to, co pisze Sokołowski, nie jest tylko jakąś tam opowiastką na temat polskiej transformacji, tylko jest opowieścią o naprawdę końcu Polski, w tym sensie narodowo-katolickim.

Wydaje mi się, że to jest część tekstu Dariusza Karłowicza z początku lat 2000, z jednego z numerów teologii politycznej rocznika.

Nadzieja, program na to, że w Polsce w przeciwieństwie do Zachodu możliwa będzie modernizacja społeczno-gospodarcza, która jednocześnie zachowa pewną tkankę akcjologiczną chrześcijańską.

Wspomniany przez ciebie na początku chyba nawet intro Jan Paweł II.

Już to nawet symbolicznie bym powiedział, że patrząc z perspektywy, to też jakby nas pewnie za chwilę podprowadzi do kolejnego wątku, czyli też napięcia między katolickością a konserwatyzmem jako takim, no to symbolicznie zakończył to przedstawiciel Dobrej Zmiany, prezydent Andrzej Duda, pod koniec swojej kadencji podpisując ustawę o dofinansowaniu in vitro.

I Ruch Narodowy, który jednocześnie jest częścią tej drugiej konfederacji, ale Ruch Narodowy, gdzie głosują przede wszystkim również młodzi wyborcy, również nie jest tak katolicki jak PiS.

To znaczy, że kwestie właśnie bioetyczne i etyka seksualna przestaną być w dużej mierze, może z jakimiś wyjątkami jak pornografia, brane w ogóle jako... brane na sztandary.

partiami liberalnymi i szeroko rozumianymi, a prawicą, czy prawicą a lewicą będą na tyle małe i one się na tyle spotkają w środku, że nie będzie za bardzo płaszczyzny do

Na poziomie faktów to rzeczywiście na pewno TK miało wpływ na poparcie dla PiSu w dłuższej perspektywie.

Spotkają się we wspólnym mianowniku moralno-światopoglądowym.

No już to zakłada też taką gargantuiczną konstrukcję, że już PiSu w ogóle nie ma i to jest jakaś taka futurologia na... Też zakłada jeszcze jedną rzecz, wydaje mi się istotną, to znaczy taką, że ten zmodyfikowany ruch narodowy, nazwałeś to jakby mocno ortodoksyjną, że on wyciągnie wszystkie te kwestie właśnie dotyczące etyki seksualnej czy bioetyki

Otóż, inne badania, i to szczególnie feministki, zwracały na to uwagę, że 31% mężczyzn z pokolenia Z, czyli tych młodych, zgadza się ze stwierdzeniem, że kobieta powinna być posłuszna mężowi.

Że to jest wszystko sentyment za latami pięćdziesiątymi XX wieku w Stanach Zjednoczonych, że ta ideologia została przyjęta na całym szeroko pojętym Zachodzie, a to nie jest prawda, ponieważ ta ideologia jeszcze nigdy nie została przyjęta przez te kraje zupełnie odrębnego kręgu kulturowego, nie?

Więc powrót patriarchatu na Zachód jest bez sensu, bo te 30% dotyczyło Malezji, Indii i tych wszystkich krajów, które jeszcze nie przeżyły jakichkolwiek emancypacji, nie?

To wydaje mi się coś wspólnego dla wszystkich tych elektoratów i PiSu, i Konfederacji, i Konfederacji Brauna, że to nie jest stricte związane nawet z kościołem katolickim.

Tam, wiesz, ta rodzina była stawiana rzeczywiście bardzo mocno na piedestale jako taki, wiesz, podstawowy element społecznej tkanki, więc to jest jakiś taki jeden element i drugi element, który wydaje mi się, że też już jest widoczny, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, bo to jest chyba tam najmocniej eksponowane.

Przekonanie o godności, to wszystko, co liberalizm no właśnie uczynił z tego herezję taką, że ona już nie niesie żadnych treści.

Myślę, że to są takie wątki, które możemy jakoś kontynuować w następnych podcastach, nie?

To znaczy, gdybyś tym ludziom powiedział, trochę też nawiązuję do Jacka, że teraz jakby właśnie musicie na poziomie moralnym podnieść się do góry i między deklaracjami a praktyką, żeby się to mocniej spotkało, to przypuszczam, że ci sami ludzie mogą mieć z tym problemy.

Jak sobie czasem wyobrażam nasze odcinki, co tutaj na ten stół wykładamy, to można byłoby tu takiego rysownika zatrudnić i on by tak rysował przez całą godzinę, a potem by nam pokazał kartkę, co z tego... Moglibyśmy to stawiać tak, jakby za każdym razem, jak powołujemy się na jakąś pozycję, moglibyśmy wrzucać tutaj, układać taką wieżyczkę.