Mentionsy

Kultura Liberalna
Kultura Liberalna
23.03.2026 12:35

Weto Nawrockiego – mentalny polexit? | Wigura, Bodziony

Weto Nawrockiego wobec ustawy SAFE wywołało jeden z najważniejszych sporów politycznych ostatnich tygodni i ponownie uruchomiło debatę o przyszłości Polski w Unii Europejskiej. Czy polexit to realny scenariusz? Jeśli tak – jakie byłyby jego konsekwencje?
Gościnią podcastu jest prof. Karolina Wigura – socjolożka, publicystka, autorka książek i współzałożycielka Kultury Liberalnej. Na rozmowę zaprasza Jakub Bodziony.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 24 wyników dla "Unii Europejskiej"

A my dziś będziemy rozmawiać o tematach wielu, o filozofii, o Habermasie, o sensie istnienia Unii Europejskiej, o liberalnej demokracji, ale zaczniemy od tematów bardzo polskich i bardzo przyziemnych.

To jest bardzo dobre pytanie, bo Polska i zresztą i Węgry przez lata biły rekordy popularności, jeżeli chodzi o to, co my myśleliśmy o Unii Europejskiej.

I to jest tym ciekawsze, że siedzimy sobie tutaj w Warszawie, w stolicy kraju, który na Unii Europejskiej wzbogacił się w sposób zupełnie bezprecedensowy.

To jest to, jak wyremontowano polską infrastrukturę, ile włożono pieniędzy w polską modernizację z Unii Europejskiej.

O tych lekcjach brexitowych i jak do tego doszło, to znaczy zarówno pokazuje dokładnie te mechanizmy, o których też ty wspomniałeś, czyli właśnie tego, że nie ma żadnego pozytywnego przekazu o Unii Europejskiej ze strony prawicy.

W niedługim czasie możemy stać się po prostu płatnikiem netto do Unii Europejskiej, bo będziemy tak rozwiniętym już krajem.

Widać doskonale, że nadal pomimo tak symbolicznych postaci jak Kaja Kallas, większość osób na ważnych stanowiskach w Unii Europejskiej to nie są Europejczycy ze wschodu.

Widać wyraźnie, że tak jak w przypadku Mercosuru, Berlin potrafi zachowywać się skrajnie egoistycznie, kosztem całej Unii Europejskiej, po prostu całej Unii Europejskiej.

No to przez te wszystkie lata oni nie traktowali nas całkiem jako członków Unii Europejskiej pierwszej kategorii, to myśmy się wzbogacili i właściwie dziękujemy.

Ale widzisz to po prostu jako taki długotrwały proces sprawdzania naszych kompetencji, tego, że wiemy lepiej, tak jak wiedzieliśmy lepiej w sprawie Rosji i po prostu naszego stanowiska już nie będzie się dało ignorować oraz na przykład, że Polska jest na tyle znaczącym organizmem gospodarczo-politycznym w Unii Europejskiej, że również nie da się rzeczy robić przeciwko nam, tak jak się dało to robić w 2008-2009 roku.

Tak, ale przypuszczam, że podniesienie pozycji krajów Europy Środkowo-Wschodniej w Unii Europejskiej musi być zadaniem strategicznym.

W dostatniej Republice Federalnej Niemiec może mi teraz powiedzieć mnie, która jest w Unii Europejskiej od trzech lat, że no to już tego, to już nie jest inspirujący projekt.

I pamiętam, jak dzisiaj, że idę do księgarni i ktoś mi zadaje pytanie w tej księgarni, o Polska, czy to już jest w Unii Europejskiej?

Następnie w mojej biografii to jest możliwość pracy w całej Unii Europejskiej.

I teraz zobacz, jakby my jesteśmy też bardzo uprzywilejowani, bo u nas nie było wojny, nie musieliśmy bić się w latach 90. z Rosją, żeby dojść do Unii Europejskiej, prawda?

Znaczy można to przede wszystkim powiedzieć z wewnątrz Unii Europejskiej, że ona jednak pozostaje głównie inspirująca dla krajów, które do niej aspirują.

W przypadku na przykład elektoratu Prawa i Sprawiedliwości to jest 47% obecnie, które chciałoby wyjść z Unii Europejskiej.

I że zamiast tych wszystkich fantastycznych dyskusji, które moglibyśmy mieć, jest dyskusja, wyjść czy nie wyjść z Unii Europejskiej.

To prawda, szczególnie, że wszystkie algorytmy, na których my się opieramy, czy znakomita większość z nich, czyli chociażby X, czy Facebook, czy TikTok, to są algorytmy, na które my nie mamy, znaczy nie chodzi o to, żeby mieć wpływ czy kontrolę, ale to są algorytmy, które powstają poza granicami Unii Europejskiej.

I ktoś młody jest akurat z Europy Środkowo-Wschodniej, która była wtedy młoda w Unii Europejskiej, a Niemcy były wtedy w niej stare.

Czy w następnych wyborach, czy ktoś rzuci przed kampanią wyborczą, że zrobimy jednak referendum dotyczące naszej obecności w Unii Europejskiej, co, jak pamiętamy, zrobił to premier Cameron, zupełnie nie spodziewając się, jakie będą niezapowiedziane skutki ludzkich działań.

Ledwo co nadają się do administrowania swoich krajów, a to dopiero Unii Europejskiej, wskazuje na ogromny problem oderwania tych elit brukselskich od rzeczywistości.

I mam wrażenie, że przez wiele lat, chociaż sytuacja się zmieniła, ale te tendencje w Unii Europejskiej, które są wodą na młyn narracjanty europejskich,

Niesamowicie znaczące również w kontekście tego wywiadu niemal 20 lat wcześniej, to że on sam wtedy w rozmowie z tobą mówił o tym, że potrzeba właśnie tej nowej energii, czy takich nowej myśli w związku z tymi krajami, z tym wielkim rozszerzeniem na wschód Unii Europejskiej, a następnie pisze tekst, w którym Ukraina i ogólnie nasz region nie są żadnym podmiotem.