Mentionsy

Bo dziś będziemy rozmawiać o przemocy w polskich domach i w polskich rodzinach.

Ponad milion dwieście tysięcy osób zobaczyło już film Wojciecha Smarzowskiego Dom dobry.

W pracach, w domach, w internecie bardzo wiele, bardzo różnych głosów się pojawia, bardzo wiele emocji ten obraz w nas budzi.

I tu w studiu Przemyślowieckiej Jacek Hołub, reporter, między innymi autor książki Beze mnie jesteś nikim, także o przemocy w polskich domach i rodzinach.

I bardzo cieszymy się, że jest z nami na kilka, kilkanaście minut Wojciech Smarzowski, reżyser filmu Dom dobry.

Ja myślę, że w jakiejś też refleksji pojęcie przemocy domowej ewoluuje, prawda?

Domyślam się, że bardzo wiele reakcji płynie także bezpośrednio do pana.

Domyślam się, że wiele było rozmaitych konsultacji pańskich z osobami, które niosą pomoc osobom doświadczającym przemocy.

Moją bazą jest realizm, wiadomo.

Ja zrobiłem dom zły, prawda?

I wiadomo z kontekstu, że to jest dom przemocowy, tylko że to się dzieje po alkoholu, prawda?

No i też, jeżeli pojawia się dziecko, kredyt i tak dalej, no to nie wiadomo kiedy i jak mija kilka lat życia, prawda?

Czy wie pan coś o tym, że mogą zrealizować się pana życzenia, marzenia o tym, żeby film Dom Dobry pokazać w polskim Sejmie?

Jacek Hołub, autor rozmaitych książek reporterskich, wieloletni reporter Gazety Wyborczej, autor książki Beze mnie jesteś nikim, także o przemocy w polskich domach.

Jacku, czy dla ciebie, podobnie jak dla Wojciecha Smarzowskiego, ten czas pandemii, zamknięcia Polaków w domach był jakimś szczególnym okresem, powodem, kontekstem dla opowiadania przemocy?

Z powodu tej izolacji i zamknięcia w domach osoby krzywdzone znalazły się w czterech ścianach zamknięte razem ze swoimi oprawcami i pojawiały się też problemy w jaki sposób one mogą zaalarmować nawet służby czy policję czy organizacje pozarządowe.

W filmie Dom dobry Wojciecha Smarzowskiego też jest taki sygnał zgiętego kciuka nakrytego dłonią.

Wiadomo z jakich powodów politycznych, ponieważ dzięki niej dzieci dowiedziałyby się i potrafiłyby obróżnić

Ten stopień wiedzy jaki mamy lub jakiego nie mamy o przemocy w polskich domach wydaje mi się istotny w tej całej gamie reakcji, którą film budzi.

Domy złe i domy dobre.

Ale jednak ja jestem w takiej rzeczywistości, w której nie ma dnia, abym gdzieś nie słyszała dyskusji na temat tego filmu, tym samym dyskusji o przemocy domowej.

To znaczy to, że ten film budzi ogromne emocje i rzeczywiście rozmawiamy o nim wielu z nas, wiele z nas rozmawia właśnie w domach, w pracy.

Domy złe i domy dobre

Bo ważną cechą filmu Dom dobry jest nie tylko to, że reżyser pozwala nam niejako wejść do głowy osoby doświadczającej przemocy, ale też zobaczyć wszystko, czym jest otoczona.

Moja siostra pracuje praktycznie od początku kariery zawodowej w opiece społecznej, teraz oni inaczej się nazywają, i na co dzień doświadcza tego typu rzeczy, czyli przemocy wobec dzieci, przemocy w domu,

Bo ja nie pamiętam, żebyśmy w takim wydawnictwie głównego nurtu wcześniej otrzymali książkę ukazującą współczesną przemoc w polskich domach, także domach bardzo różnych, także domach tak zwanych dobrych, z klasy średniej, z wyższych społecznych, której bohaterami są osoby z wyższym wykształceniem, też zamożne, mające rozmaitego rodzaju kompetencje.

Tak, rzeczywiście, to znaczy te obrazy, które zobaczyłem w kinie mnie nie zaskoczyły, bo pracując półtora roku nad książką o przemocy domowej, ja słuchałem i widziałem znacznie więcej.

Rozgadany przed filmem towarzystwo rozchodzi się do domów raczej w milczeniu.

Tak, a później ta żywa, niesamowicie pełna emocji dyskusja nad zjawiskiem przemocy domowej i świetnie, że my o tym rozmawiamy.

I to się wszystko dzieje również, wydawałoby się, w domu dobrym.

Spotkałem się też z niesamowitymi reakcjami zarówno czytelniczek, przeważnie czytelniczek, które opowiadały o tym, że dzięki lekturze tej książki uświadomiły sobie, że one doznają przemocy, bo ta przemoc psychiczna jest

I ona powiedziała jej, że podczas tego spektaklu ona sobie uświadomiła, że on jest w przemocowym związku i ona nie ma siły wrócić do domu i spojrzeć w twarz swojemu partnerowi.

Widziałam film i chciałam poruszyć taki aspekt właśnie głównej bohaterki, o którym mało się mówi, aczkolwiek tego tematu nie słyszałam, że ona się wywodzi z przemocowego domu.

Więc można sobie wyobrazić, że Agata wyrastała w domu, gdzie takie rzeczy słyszała od małego i odczuwała brak miłości matczynej, brak akceptacji.

Czy to faktycznie tak jest, że dobra, silna konstrukcja psychiczna, doświadczenie dobrego domu, dobrej miłości od rodziców impregnuje nas na znalezienie się w związku, w którym jest przemoc?

Na pewno wychowywanie się w domu, w którym dziecko jest kochane, chciane i czuje swoją moc i poczucie swojej siły, jest zasobem na dorosłe życie.

Ale też chcę powiedzieć, że moje doświadczenie mówi o tym, że przemocy w związkach doświadczają i kobiety z dobrych tak zwanych domów, nie w tym rozumieniu, do którego dotyczy film i tytuł tego filmu, ale takich właśnie kochających się, gdzie nie było przemocy ani w stosunku do dzieci, ani między rodzicami.

I te kobiety z tych domów tak zwanych złych, gdzie ta przemoc była.

Osoby wychowywane w złych domach nie mają tego w ogóle zasobu, tak jak bohaterka filmu Smarzowskiego, do tego, żeby odejść z tego związku, bo nie mają dokąd wrócić.

Same nie są w stanie na własnych nogach pójść dalej przez życie, opiekując się małym dzieckiem, a nie mają tego zasobu w postaci własnego, bezpiecznego, rodzinnego domu, do którego można się zwrócić o pomoc czy o jakieś

Domy złe i domy dobre.

Domy złe i domy dobre.

Oczywiście tutaj podkreślam, że to w żaden sposób ich nie usprawiedliwia, ale jakby dorastanie w takim środowisku i takie wzorce i brak świadomości, że istnieje jakby inny sposób rozwiązywania problemów niż agresja.

Jeden ze sprawców przemocy mówił, że ja wyszedłem z domu z takimi ustawieniami fabrycznymi.

To, że ktoś wychował się w domu przemocowym,

Dziś w Klubie Trójki rozmawiamy o Domu Dobrym Wojciecha Smarzowskiego, filmie, który przyciągnął już mocno ponad milion Polaków do kin, mimo tego, jak jest trudny w doświadczaniu i mimo tego, że konfrontuje nas z tematem przemocy domowej.

przeciwdziałania przemocy domowej.

Czy jest coś, co się w tej przemocy domowej w Polsce u nas jakoś ostatnio zmieniło?

I ja pamiętam moment, w którym wchodziła w życie po raz pierwszy w Polsce ustawa o przeciwdziałaniu przemocy jeszcze kiedyś w rodzinie, obecnie przemocy domowej.

To było dokładnie 20 lat temu i wtedy jakby pracując nad różnymi treściami tej ustawy, do głowy nam nie przychodziło, że trzeba będzie wpisać tam także cyberprzemoc, z którą spotykają się ofiary przemocy domowej.

Domy złe i domy dobre.

Ba, niesie to we własnej głowie do własnego domu.

Wiele organizacji pozarządowych, które naprawdę niosą pomoc osobom doświadczającym przemocy domowej.

Kilka lat temu policjanci zyskali prawo do tego, żeby wydać natychmiastowy nakaz opuszczenia lokalu przez sprawcę przemocy domowej, nawet w sytuacji, gdy jest on właścicielem mieszkania czy domu.

Warto o tym mówić, warto żeby osoby, które zmagają się z takimi doświadczeniami miały tego świadomość, że to nie jest tak naprawdę, że nie ma pomocy.

To był 1997 rok i pierwszy taki moment, w którym Polacy na tysiącach billboardów mogli zobaczyć tę informację, że przemoc jest w polskich domach.