Mentionsy

Mamy właśnie Rok Andrzeja Wajdy, bez wątpienia jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów filmowych i teatralnych.

Już niemal 10 lat minęło od śmierci Andrzeja Wajdy.

Zapowiemy też na razie przynajmniej niektóre z wydarzeń kulturalnych związanych z filmami i spektaklami reżysera, które towarzyszyć nam będą w tym roku Wajdy aż do grudnia.

Kierowniczka Zespołu Kuratorsko-Programowego Filmoteki Narodowej Instytutu Audiowizualnego, ale to, co w kontekście tej audycji najważniejsze, filmoznawczyni i również, nie da się ukryć, znawczyni twórczości Andrzeja Wajdy, prawda?

Z twórczością Andrzeja Wajdy.

Który z filmów Andrzeja Wajdy jest dla Państwa najważniejszy, najbardziej emocjonujący?

Wajdy, to może wyjdźmy może od takiego właśnie troszeczkę osobistego filmoznawczego kontekstu.

No to pięknie rzeczywiście zaczynamy i przytoczmy słowa samego Andrzeja Wajdy.

To znaczy ja rzeczywiście, ponieważ tutaj te sformułowania Wajdy są takie bardzo mocne, są też rzeczywiście niesione sytuacją, niesione emocjami, kontekstem, też taka konieczność przypomnienia też amerykańskiej widowni i też publiczności.

Niemniej oczywiście, że tak, że ten moment odbierania Oscara i też w całym tym szerszym kontekście, to przecież nie była pierwsza wielka nagroda Wajdy, ani też nawet pierwsza nagroda za całokształt.

Bo to, co dla mnie jest najbardziej niezwykłe u Wajdy chyba, to jego taka

Z jednej strony myślimy o nim jako filmowcu, a z drugiej strony Tadeusz Lubelski, pewnie najwybitniejszy znawca historii polskiego kina i samego Wajdy, uznał, że najlepszym, co ten reżyser zrobił, był spektakl teatralny, czyli piesy zrobione w Starym Teatrze.

No to ja tutaj właśnie chciałem jeszcze tylko taki kamyczek drobny dorzucić, bo mówimy o tej światowości Andrzeja Wajdy w tym momencie mówisz.

Więc właśnie to, co jest niezwykle u Wajdy, to znaczy, że on łączy ze sobą w zasadzie wszystkie płaszczyzny i wszystkie ważne postacie polskiego kina.

Ja bym tutaj jeszcze troszkę na chwilę, wracając do tego przemówienia Wajdy, od którego sobie zaczęliśmy, on tam wspomina o tym, że przyjmuje tę nagrodę jako nagrodę dla całej polskiej kinematografii i oczywiście możemy to na pewno

Na różne sposoby interpretować, to też jest po prostu jakby taki rodzaj, jest pewnie i w tym właśnie taki rodzaj kurtuazji, ale jest też coś myślę bardzo konkretnego, to znaczy jednak ten fenomen Wajdy polegał również na tym, że on tworzył wokół siebie środowisko, rzeczywiście to częściowo nawiązuje do tego, o czym mówił Miłosz, środowisko wybitnych twórców filmowych, to znaczy tworzył wokół siebie

Wajda zawsze miał taką głęboką świadomość i to jest być może jedna z istotniejszych cech w ogóle takiego Wajdy pracującego na planie filmowym.

Ale też przekazują swoją wiedzę i doświadczenie, bo nie przypadkiem też w którymś momencie powstała słynna już teraz szkoła Wajdy.

Jeśli mówimy właśnie o tym oddziaływaniu twórczości Andrzeja Wajdy, to przecież wiadomo, mówimy tutaj w polskim kontekście przede wszystkim, ale przypomnijmy, jeśli już padły tutaj dzisiaj te słowa z roku 2000, z ceremonii wręczenia Oscarów, przypomnijmy, że Jane Fonda, nie tylko tego Oscara,

No i wreszcie ten Oscar dla Andrzeja Wajdy.

Maj 2011 rok, Benefis Andrzeja Wajdy właśnie tutaj u nas w Trójce i padły znaczące słowa, dzięki którym, przypomnijmy i za chwilę pewnie w rozmowie też do tego wrócimy, mogło się tak zdarzyć, że Andrzej Wajda wcale

W życiu twórczym Wajdy, który wcale nie posługuje się żadnymi kategoriami typu właśnie talent, natchnienie, jakieś takie pragnienie samorealizacji, tylko wskazuje na takie aspekty bardzo relacyjne.

Czterotomowych notesów Wajdy, gdzie w tym pierwszym tomie zwłaszcza znajdziemy bardzo dużo właśnie takich opowieści o zmaganiach Wajdy z tym właściwie kim być.

Jeżeli ktoś z Państwa, kto mieszka w okolicach Warszawy, Łodzi lub Gdańska chciałby dowiedzieć się czegoś więcej na temat tych wątków malarskich, twórczości Wajdy, to serdecznie zapraszamy.

Wajdy, cotygodniowe wykłady i projekcje filmowe, wykłady skoncentrowane właśnie dokładnie na tropieniu albo bardzo czytelnych nawiązań, też to o czym mówił Miłosz, to są często wręcz jakby takie rekonstruowane kadry malarskie w kadrach filmowych, ale też oczywiście u Wajdy te odniesienia malarskie czy w ogóle szersze odniesienia do sztuki po prostu są w jego twórczości bardzo bogato rozsiane, więc jeżeli państwa to interesuje, to zapraszamy na Akademii Polskiego Filmu.

Zapowiadałem, że również będą niespodzianki w tej audycji, no bo tutaj od malarstwa w twórczości Andrzeja Wajdy i nie tylko na pewno nie uciekniemy.

Jak już wiemy o ostatnim filmie Andrzeja Wajdy, więc rzeczywiście jest pani kimś, kto w jakimś sensie twórczo razem z tym reżyserem zamyka tę jego twórczość, prawda?

No właśnie to może zatrzymajmy się na moment jeszcze przy powidokach, no bo to rzeczywiście film, który zamyka twórczość Andrzeja Wajdy.

Zresztą w ogóle pamiętajmy, może tak odrobinę skręcam z tematem, ale pamiętajmy o tym, że ta praca reżyserska Wajdy, którą my znamy, znamy ją przede wszystkim z projektów zrealizowanych.

Tych, które pozostały zresztą na bardzo różnych etapach od po prostu spisywanych pomysłów, to znów właśnie te notesy Wajdy są pod tym względem taką zupełnie niesamowitą kolekcją.

Nie od różnych projektów, co jest czymś zupełnie naturalnym, ale mamy te projekty i one są też... Ten Rok Wajdy jest też dla nas taką okazją, żeby przyglądać się nie tylko temu, co zostało jako zrealizowane po Wajdzie, ale też właśnie wracać do tego, nad czym on myślał, nad czym on pracował, co go inspirowało.

A ja już bym zaproponował kolejny wątek, bo myślę, że zdążymy jeszcze dzisiaj w Klubie Trójki też wspomnieć właśnie o tych dla nas, z tej naszej osobistej perspektywy najważniejszych filmach Andrzeja Wajdy, nie tylko w tych, w których na przykład ktoś grał, prawda?

Jaki film Andrzeja Wajdy jest tak powszechnie w Polsce i na świecie uznawany za ten najważniejszy, za to dzieło życia?

Drugi film Andrzeja Wajdy, od razu Srebrna Palma w Cannes, prawda?

Ale rzeczywiście w Polsce absolutnie Ziemia Obiecana jest tym uznawanym za najlepszy, najpełniejszy, najbardziej spełniony film Andrzeja Wajdy.

Koordynator sieci Kino za rogiem, założyciel kiedyś Telewizji Kino Polska, no ale też człowiek odpowiedzialny tak wiele lat za rekonstrukcję cyfrową dzieł polskiej kinematografii w ramach projektu Kino RP i oczywiście również dzieł Andrzeja Wajdy, bo było tych filmów kilkanaście, a przy okazji mi dodajmy wspomniany projekt Kino za rogiem był bardzo przez Andrzeja Wajdę właśnie wspierany, prawda?

Zresztą na stronie kinozarogiem.pl można wysłuchać jednej z ostatnich wypowiedzi Andrzeja Wajdy na temat roli kina.

To może powiem jeszcze parę słów na temat stosunku Andrzeja Wajdy do rekonstrukcji cyfrowej, bo Andrzej Wajda był bardzo gorącym orędownikiem cyfryzacji filmów, ponieważ uważał, że to daje sztuce filmowej nieśmiertelność.

Dzięki temu w tym pierwszym okresie, kiedy na poważność zaczęliśmy w Polsce rekonstruować filmy, czyli w latach 2009-2013, kilkanaście filmów Andrzeja Wajdy zostało.

Był z nami Grzegorz Molewski, dzięki któremu możemy tak wiele filmów Andrzeja Wajdy oglądać.

Bronisław, pani Bronisław, jak to właśnie jest z tą osobistą percepcją filmów Andrzeja Wajdy?

I na przykład pierwszy film, który oglądałam Wajdy, to był Pan Tadeusz i oglądałam go jak bajkę.

Z tej bogatej przecież twórczości Andrzeja Wajdy.

To poproszę Państwa też o króciutką już, ale taką właśnie osobistą refleksję dotyczącą filmu Wajdy, jego twórczości.

W moim przypadku jest trochę tak, że tutaj nie zmienia się aż tak dużo, z wyjątkiem chyba jednego filmu, czyli ja zasadniczo zawsze bardziej ceniłam i lubiłam i ważniejsza była dla mnie te etapy twórczości Wajdy, w którym rozpoznawałam takiego Wajdy poszukującego, eksperymentującego, taki, który sprawdza się,

Natomiast ja zawsze miałam pewien problem z taką twórczością Wajdy wyraźnie późniejszą, która wydawała mi się taka bardzo monumentalna.

Miłoszu, twój film Andrzeja Wajdy?

Przyznam się bez bicia, że na scenie z kieliszkami, chociaż to może wyświechtane już, kiedy one są zapalane i przy tych monologach ja po prostu zawsze się wzruszam, a wzruszenie na filmach jest dla mnie czymś raczej rzadkim, więc jeśli bym miał mówić o moich osobistych takich związkach z kinem Andrzeja Wajdy,

Jednym z kilku filmów Wajdy, tylko których nie widziałem, jest film Les Possédés, czyli Biesy, zrealizowany we Francji.

Ten film nie uchodzi za najważniejszy, najlepszy w dorobku Wajdy, ale jest właśnie bardzo mało dostępny.

To jest taka osobiska rzecz związana z kinem Wajdy.

I to jest świetny postulat właśnie na Rok Andrzeja Wajdy.

Nie byłoby bez Andrzeja Wajdy Muzeum Manga.

Filmy Andrzeja Wajdy były znane w Japonii i faktycznie publiczność japońska bardzo je pokochała i polubiła.

Odbyła się specjalna kwesta na peronach w Tokio i w innych miastach właśnie po to, żeby zebrać pieniądze na wybudowanie właśnie tego japońskiego domu, czyli tej idei Andrzeja Wajdy dla kolekcji Feliksa Mangi-Jasińskiego.

To właśnie w Muzeum Manga będzie inauguracja roku Andrzeja Wajdy, 6 marca, czyli dokładnie w stulecie urodzin.

W takim Wajdzie totalnym, przez jej wspomnienia, fotografie, rysunki, zapiski będziemy mogli przyjrzeć się osobie Andrzeja Wajdy.

Z pewnością w najbliższym czasie się wybiorę, no manga to oczywiście jedno z tych serc obchodów stulecia Wajdy.

Wystawę Andrzej Wajda w obiektywie Renaty Pajchel to jest z kolei wspaniała okazja, żeby jeszcze inną współpracownicę, jedną z ważniejszych dla Wajdy, bliżej poznać.

Bardzo często te ikoniczne fotografie, te ikoniczne fotosy, które my kojarzymy z twórczością Wajdy, to są właśnie fotosy Renaty Pajchel.

Bardzo wiele z tych zdjęć samego Andrzeja Wajdy, które znamy, Andrzeja Wajdy na planie filmowym, to są też jej fotos.

Bo pani może praktycznie odnieść się właśnie do osoby Andrzeja Wajdy, z którym spędziła pani tak wiele czasu.

Był list do mnie od Andrzeja Wajdy, był też dla mojej mamy i już nie będę mówić... I gdzie dzisiaj ten list jest?