Mentionsy

Doktor Piotr Parzymies, doktor z Uniwersytetu Londyńskiego z biologii molekularnej, chociaż temat naszej rozmowy to nie biologia molekularna, trochę ta biologia zwykła, zoologia, bo chodzi o twoją nową książkę, historia pandy wielkiej, czyli z bambusowego lasu na dyplomatyczne salony, wydawnictwo akademickie Dialog Warszawa 2025.

Piotrze, czemu panda wielka zasłużyła na własną książkę i czemu jest to książka więcej niż tylko zoologiczna?

No faktycznie, panda wielka jest stworzeniem niesamowitym, no według mnie, ja o zoologię interesuję się od bardzo dawna, no ale według mnie jest to zwierzę najbardziej, że tak powiem, wielowymiarowe i też no naprawdę tutaj interesujące na wielu płaszczyznach, no bo to nie jest tylko bardzo fascynujące stworzenie.

Samo w sobie, ale też wiadomo, symbol udanej ochrony międzynarodowej, ochrony przyrody, żeby daleko nie szukać WWF, którego panda jest symbolem od 1961 roku, ale także symbol Chin, państwa środka, no i wreszcie skuteczne narzędzie dyplomatyczne, no więc uznałem, że warto tutaj połączyć swoje umiejętności biologiczne właśnie też z zainteresowaniem państwem środka, gdyż niewiele osób o tym może wiedzieć, ale jestem od...

Dużo o nim czytałem, więc uznałem, że o tych pandzie trzeba napisać.

Dyplomacja tutaj w drugą stronę zadziałała i kontakty osobiste przełożyły się na zainteresowanie pandą.

No tutaj panda faktycznie jest najbardziej powszechnie wykorzystywanym gatunkiem zwierzęcia dyplomacji.

Dyplomacja dziobakowa, ale faktycznie w przypadku pandy wyszło to zdecydowanie najlepiej.

Zostało to przebadane, więc wykazano, że panda po prostu posiada cechy, które przypominają w pewnym sensie ludzkie niemowy, np.

Problem jest taki, że tutaj rzecz działająca na korzyść pandy jest taka, że jest to gatunek endemiczny, występuje obecnie tylko w Chińskiej Republice Ludowej, więc od razu kojarzy nam się wyłącznie z jednym państwem.

No i właśnie w związku z tym... No i nawet w tych prowincjach nie występuje bardzo licznie, bo pand jest na świecie bardzo, bardzo mało.

Obecnie w niewoli jest to kolejne 700, więc powiedzmy 2,5 tysiąca pand jest, ale nie są to faktycznie liczby jakieś bardzo wysokie.

Tutaj w szczytowym momencie populacja pandy wynosiła tak mniej więcej 40 tysięcy lat temu 100 tysięcy osobników.

Mówiliśmy trochę o polityce i do polityki jeszcze wrócimy, ale wcześniej może opowiedzmy o naszym aktorze, bo panda wielka to nie tylko zwierzę ciekawe przez to, że dzisiaj żyjące w zaledwie tam 2,5 tysiąca, nie chcę powiedzieć egzemplarzy, osobników, no ale też ciekawe, bo po prostu rzadko spotyka się zwierzę tak słodkie, tak wydawałoby się nieporadne.

W tym szaleństwie jest metoda, jeżeli chodzi o pandzie, o nieporadność.

Tutaj panda posiada naprawdę wiele niezwykłych cech.

Panda należy do rzędu saków nazywanych drapieżnymi, co może na pierwszy rzut oka wydawać się niedorzeczne, gdyż jak wiemy 99% jej diety stanowi...

Tak, jak najbardziej rodzina niedźwiedziowatych, ale właśnie ten tutaj paradoks determinuje bardzo dużo cech pandy.

Układ pokarmowy tegoż gatunku przypomina te typowych drapieżników, czyli krótkie li, to też prosta budowa żołądka, co powoduje, że panda

Oszczędzanie energii, no ale według mnie te cechy rozszerzają się jeszcze na inne aspekty, na przykład bardzo śmieszna pandzia buzia, czyli szeroki pysk.

Tutaj możemy jeszcze dalej pójść, nawet biało-czarne ubarwienie pandy jest

Zimą białe części jej ciała pozwalają na kamuflaż na tle śniegu, a ciemne, załóżmy na tle kamieni czy jakichś pni, no panda tutaj posiada jeszcze kolejne niezwykłe przystosowania, jak na przykład szósty palec, tak zwany pseudokciuk, czyli przedłużenie kości nadgarstka, które

Było tutaj dużo z tym nieporozumień, stereotypów, co powiązane było z faktem, że pandy w niewoli po prostu rozmnażały się bardzo trudno.

No i wreszcie najbardziej chyba znany i kontrowersyjny sposób, czyli prywatne seanse filmów, że tak powiem, romantycznych, mówiąc tak dość eufemistycznie, pokazujące kopulujące pandy samcom w niewoli.

Parę lat, no i tutaj w tej galerii Sław Pandzich, trudno nie wymienić samca, Pan Pan, który zmarł jakieś, no już ponad 10 lat temu i w ciągu swojego długiego, bo ponad 30-letniego życia spłodził ponad 130 potomków, co w pewnym momencie stanowiło aż 25% wszystkich pand urodzonych w niewoli.