Mentionsy

Natomiast ja bym chciał zacząć od tego, jakie są w ogóle warunki rozmawiania na temat Związku Radzieckiego, nie tylko w samej Polsce, co jest oczywiście pewnym szczególnym zestawem ograniczeń i uwarunkowań, ale mam poczucie chyba nawet szerzej w dzisiejszej...

Związku Radzieckiego, a szerzej w ogóle na temat historii lewicy rewolucyjnej czy realnego socjalizmu itd., odbywa się w świecie, który jest zbudowany jako antyteza tego Związku Radzieckiego.

Mamy wytworzony taki język, w którym co jest alternatywą dla tego Związku Radzieckiego?

Chciałbym powiedzieć tylko tak, że po pierwszej takiej fali jednak dość przyjaznego dyskursu na temat Związku Radzieckiego, który powstawał głównie pod piórami takich, jak to się mówiło, fellow travelers, czyli takich współtowarzyszy drogi, którzy jeździli do Związku Radzieckiego jeszcze zaraz po rewolucji październikowej albo nawet jeszcze w latach 30.

I to jest taki model, który powstał właśnie w gruncie, w dużej mierze na kontrze do tych prób wpisania Związku Radzieckiego w szersze badania takie właśnie społeczne, historii cywilizacyjnych rozwojów i tak dalej.

czy Timothy Snyder, którzy też różne typy związków z administracjami i think tankami i różnymi innymi instytucjami tego rodzaju utrzymują i wydaje mi się, że nie trudno zauważyć, że ich wersja historii Związku Radzieckiego jest taką wersją diabolizującą mocno.

To znaczy nie tylko o Związku Radzieckim się mówi albo źle, albo wcale, ale robi się ze Związku Radzieckiego zło równe III Rzeszy.

A tak naprawdę takim podskórnym jakby, podskórną intencją tego równoważenia tego zła w Związku Radzieckiego ze złem III Rzeszy jest tak naprawdę trochę zdjęcie ciężaru, ujęcie trochę zła III Rzeszy.

Przykładów na taką totalną bym powiedział egzotyzację i też taką kryminalizację Związku Radzieckiego to jest jedno, ale też taką właśnie egzotyzację i wręcz taką karykaturalizację wszystkiego, co się z nim wiąże.

To znaczy, że chodzi o to, żeby w tych naszych sposobach patrzenia na historię Związku Radzieckiego, choćby w takich prostych, jak oglądanie filmu czy czytanie powieści, nie było do pomyślenia to, że ktoś na serio próbował wprowadzić inny porządek polityczno-społeczny i ekonomiczny.

To jest moim zdaniem najgłębsza rola tego rodzaju zabiegów, bo to nie chodzi o to, że krytykowanie elementów w Związku Radzieckiego, faz historycznych, w ogóle nie jesteśmy na tym etapie jeszcze, tylko mówimy o takim właśnie podprogowym...

raczej skromny aparatczyk, ale przepraszam, muszę sobie, nie mogę sobie odmówić, jak czytałem jakąś tam, chyba czytałem to w książce Shilip Fitzpatrick, to jest też taka ważna historyczka, po polsku wyszła jej książka o rewolucji poździernikowej, krytyka polityczna to wydała, ale ona też wydała książkę, która się nazywała chyba bardzo krótka historia Związku Radzieckiego i ja ją czytałem też niedawno.

Wydawałoby się, że jeśli potrzeba takiego podpora jak Stalin, żeby wprowadzić te wszystkie najgorsze elementy historii Związku Radzieckiego, to znaczy, że może sama idea taka zła nie była, skoro psychopata jest potrzebny, żeby to jakoś zniszczyć.

nawet Związek Radziecki albo idea Związku Radzieckiego, czyli idea projektu radzieckiego, bo poszczególne jej rozdziały mają różnych bohaterów i właśnie to, co ich wiąże, to przechodzi tak przez całą historię Związku Radzieckiego i tutaj jest student, tu jest ekonomista jakiś sławny i tak dalej.

i opowiada to jakby z perspektywy z wewnątrz tych, którzy wierzyli w ten projekt albo nawet jeżeli tam to nie jest tak, że to jest jakiś obraz różowy Związku Radzieckiego, tylko że można wierzyć w jakiś projekt, który ciągle jeszcze jest niedoskonały i się dąży do jego naprawienia.

Czy opisuje różne przedsięwzięcia, elementy tego projektu radzieckiego życia w Związku Radzieckim?

Tam się też spotykali wszyscy ci ludzie, którzy napływali wtedy do Moskwy z różnych części Związku Radzieckiego, więc oni się spotykali.

Można pisać o Związku Radzieckim inaczej niż przez pryzmat tylko po prostu liczby ofiar, bo to liczenie ofiar Związku Radzieckiego idzie w parze z podejściem do ofiar systemu kapitalistycznego, który jest zupełnie przeźroczysty.

i z jakiegoś powodu przymus ekonomiczny tego rodzaju jakoś lekceważymy i dostrzegamy tylko te ofiary Związku Radzieckiego.

W projekcie Związku Radzieckiego i to nawet było w dokumentach partyjnych takich, co tam robili co kilka lat te zjazdy na początku lat 60., to było eksplicyte napisane w tych

Przeciętny obywatel Związku Radzieckiego, to się oczywiście różnicowało, bo to było ogromnie złożone społeczeństwo, zróżnicowane, bo to były społeczeństwa mniej i bardziej tradycyjne, bardziej wielkomiejskie, bardziej rolnicze, więc to się różniło.

Ale przeciętny obywatel Związku Radzieckiego chodził do kina 20-30 razy w roku, a ludzie młodzi poniżej 30 roku życia 60 razy w roku.

I to ludzie, którzy jeździli, którzy zwiedzali, którzy na przykład dziennikarze czy jacyś ludzie, którzy w jakichś interesach przyjeżdżali do Związku Radzieckiego powiedzmy w latach 60. czy 70. to często opisywali, że z takim jakby zadziwieniem, że nawet jak się wchodzi do takiego mieszkania czy domu w Związku Radzieckim do rodziny, która wcale nie jest

Na ciebie rzucono właściwie wszystko, co było do rzucenia, żeby ten model zdusić, prawda, no bo były interwencje jeszcze w latach, pierwszych latach po rewolucyjnych krajów zachodnich, wojna domowa, druga wojna światowa, która no przecież dokonała zniszczeń, też o tym mam poczucie na Zachodzie i w Polsce nie pamięta, jaka skala tych zniszczeń rzeczywiście była, tak, no bo tu mamy 27 milionów ofiar po stronie Związku Radzieckiego, więc to jest naprawdę no coś nie do wyobrażenia.

No i ten skok cywilizacyjny Związku Radzieckiego, mówiąc tak w oderwaniu od wszystkich innych aspektów, jest też dosyć spektakularny.

Tylko, że właśnie ze względu na to, że to już jest element totalnie zegzotyzowany, bo wszystko, co dotyczy Rosji moim zdaniem, to tak jak w przypadku Związku Radzieckiego jest objęte tą egzotyzacją,

dowód na jakieś pogodzenie się Związku Radzieckiego z nazistowskimi Niemcami, to jest jakby kompletnie ahistoryczną i apolityczną też lekturą.

można powiedzieć, mrocznym okresie historii Związku Radzieckiego, no to on stara się pokazać, że to jest kolejna fala walki klasowej, czy wojny domowej, która się odbyła w Związku Radzieckim już na samym początku.

jego istnienia, kiedy bolszewicy bili się z mięszewikami, ale że jest to też jakby kolejna wersja takiej walki politycznej wewnątrz Związku Radzieckiego, a nie tylko zestaw represji jednostronnych.

Więc wydaje mi się, że to jest jedno z takich podejść do tej historii również Związku Radzieckiego.

w której ten człowiek, Grover Fuhr, udowadnia na chyba 500 stronach, że każde stwierdzenie Timothy Snydera w tej książce na temat Związku Radzieckiego jest nieprawdziwe.

Dobra, tyle jeśli chodzi o sprawozdanie z lektur komunistycznych historii Związku Radzieckiego, czy też, powiedzmy, sympatyzujących.

I bardzo często ocena tego okresu jest rozciągana na ocenę całego Związku Radzieckiego, ale jakby cały Związek Radziecki był po prostu przedłużeniem tego terroru z lat 30., a nie był.

i wydaje mi się, że przynajmniej z mojej perspektywy tak to wygląda, że to nie jest wykłócanie się o to, kto miał rację, bo to już nie ma nawet takiego wielkiego znaczenia, chociaż to jest bardzo ciekawe, bo ty mówiłeś o książce Sowiet Century, ja podczytywałem książkę o tym samym tytule, ale innego autora, czyli Mosze Lewina, też jednego z takich ważnych bardzo historyków Związku Radzieckiego i też

Z tym rozpadem Związku Radzieckiego to Spaford w tej powieści, którą wcześniej wspominałem, Red Plenty,

że nie powinniśmy myśleć nawet o tym upadku Związku Radzieckiego koniecznie jako o tym, że to jego niekapitalistyczność ostatecznie doprowadziła do jego upadku i zawsze go na ten upadek skazywała, ale być może raczej chodzi o to, że

czy też stopniowo te związki traciła w wyniku różnych wydarzeń, ale również po stronie bloku wschodniego, ale niewątpliwie po upadku tego Związku Radzieckiego lewica na zachodzie została po prostu zmiażdżona.

To znaczy, że porażka w Związku Radzieckiego przełożyła się historycznie w następstwie na porażkę również zachodniej lewicy, nawet tej, która wcześniej Związek Radziecki bardzo krytykowała za różne rzeczy.

Byli tacy, to chyba Czomski kiedyś i on był na takim stanowisku, wydaje mi się, jakoś w latach 90. coś takiego powiedział, że upadek Związku Radzieckiego to jest dobra rzecz dla lewicy, bo tak myślę, że to był Czomski.

Nie wiem czy nie, słuchaj, jesteśmy daleko za checkpointem dwugodzinnym, więc myślę, że myślę, że myślę, że trwanie, no nie, wydaje mi się, że to jest też zagadnienie, wiesz, no o każdym z tych elementów moglibyśmy, jeśli nie powinniśmy nagrać osobny odcinek, no i o upadku Związku Radzieckiego i o latach trzydziestych i o początkach, no to wiesz, każdy z tych zagadnień to jest