Mentionsy

koncepcji czy możliwych perspektyw na Związek Radziecki, co najczęściej umyka naszej uwadze, bo traktujemy to jako rzecz po prostu obiektywną.

Związek Radziecki to jest to, co ostatnio wydane książki w Polsce na ten temat mówią, ale to niekoniecznie tak jest.

Natomiast gdy nastała zimna wojna, prawda, no to trzeba było dość radykalnie zmienić perspektywę na Związek Radziecki.

politologicznymi, które miały ten Związek Radziecki umieścić bliżej właśnie nazizmu, czy bliżej innych systemów antydemokratycznych.

I to jest już ciekawe, bo to pokazuje, że Związek Radziecki nie jest rozpatrywany jako wielka antyteza naszej cywilizacji, tylko raczej jako wersja tej cywilizacji.

Więc to już jest takie na przykład pole badawcze, w którym właśnie nie budujemy takiej wyrwy między dwoma światami, dobrym i złem, czy demokracją i totalitaryzmem, tylko pokazujemy, że Związek Radziecki jest jakąś wersją właśnie działań modernizacyjnych.

To Pajp zresztą był pierwszym chyba historykiem, który lansował takie przekonanie, że Związek Radziecki to jest nowe imperium i że relacje między Związkiem Radzieckim i krajami bloku wschodniego są kolonialne.

tutaj się rozpraszają, niuansują i pozwalają pokazać ten Związek Radziecki jako taką przestrzeń dość wielu sprzeczności, wielu też zaskakujących procesów i nie takiej liniowej, osądzającej narracji.

I wtedy Rosjanie, Związek Radziecki postępuje w głąb

System, który wyrasta z tej idei, czyli Związek Radziecki,

nawet Związek Radziecki albo idea Związku Radzieckiego, czyli idea projektu radzieckiego, bo poszczególne jej rozdziały mają różnych bohaterów i właśnie to, co ich wiąże, to przechodzi tak przez całą historię Związku Radzieckiego i tutaj jest student, tu jest ekonomista jakiś sławny i tak dalej.

Archeologia zaginionego świata, która traktuje Związek Radziecki jako

Związek Radziecki jest cały blok radziecki jako odrębną cywilizację, bo później po II wojnie światowej wiele elementów tej radzieckiej cywilizacji stało się częścią kultur politycznych na przykład w krajach bloku wschodniego.

Więc wtedy wiemy, że on to pisze z takiej pozycji, ale jednocześnie nie napisał 900-stronicowej książki tylko po to, żeby dowodnić, że Związek Radziecki to było tylko jedno wielkie pasmo zbrodni, ale opisywał różne aspekty życia w Związku Radzieckim,

I Związek Radziecki próbował nadgonić ten stracony rozwój, który dostrzegał, przepaść w rozwoju.

Nie da się zlekceważyć tego argumentu, że gdyby Związek Radziecki na początku lat 40. był na takim samym poziomie uprzemysłowienia, jak był w roku 1920, to by nie podobał.

Związek Radziecki

Ponieważ Związek Radziecki miał tak ogromną liczbę kin, ludzie tam masowo chodzili do kin.

Christine Roth A. się nazywa autorka, czyli moskiewski prime time, jak Związek Radziecki zbudował imperium medialne, które przegrało zimną wojnę.

No i Bruno Drewalski, z którym kiedyś rozmawialiście, to rozmawialiście między innymi o tym, że właśnie Związek Radziecki nie eksploatował w swojej kolonii, a mimo to był w stanie realizować bardzo znaczący postęp ekonomiczny i poprawę poziomu życia.

To nie jest propaganda, to jest w dużej mierze po pierwsze element inspiracji, bo to nie jest tak, że tam jak Związek Radziecki czegoś nie zrobił, to nie wybuchły rebelie narodowo-wyzwoleńcze, tylko raczej porządek był odwrotny, to znaczy, że

że te antykolonialne ruchy powstawały, często inspirowane w ogóle marksizmem, leninizmem, a na fali swoich dramatycznych często przebiegów, bo były tłumione w sposób często bardzo bezwzględny przez ten imperialny rdzeń, musiały się w jakiś sposób odnieść do tego drugiego bieguna światowego, w którym Związek Radziecki się stał.

model polityczno-ekonomiczny był zawsze przeciwko tego rodzaju antykolonialnym ruchom i wszystkie jakieś formy, czy próby budowania alternatywnych społeczeństw, nie tylko sam Związek Radziecki, ale wszystkie inne wersje bardziej nacjonalistyczne, czy bardziej socjalistyczne, czy bardziej komunistyczne traktował jako po prostu element do wycięcia.

I w ogóle wydaje mi się, że jest gdzieś tam ciekawe spojrzenie na Związek Radziecki jako taki, jako właśnie taką próbę też trochę dekolonialną od samego początku.

Związek Radziecki nie miał tego przywileju, ponieważ od samego początku swojego istnienia był pod totalną albo w każdym razie bardzo silną presją tych właśnie krajów.

bo oprócz wszystkich innych rzeczy, które się stały w Związku Radzieckim, to również Związek Radziecki pokonał na ziemi.

I jednym z takich przejamów tego, z jakimi stratami Związek Radziecki wyszedł z II wojny światowej, jest to, że jeszcze w latach 60. różnica między populacją kobiet a mężczyzn wynosiła bodajże 10 milionów ludzi.

Bo jeszcze jest takie zagadnienie, które dotyczy tego, dlaczego ten Związek Radziecki ma tak złą prasę również na lewicy.

Bo na lewicy to jest trochę tak, w takiej obecnej doksie, że Związek Radziecki, w ogóle realny socjalizm, to jest tak jakby zły socjalizm.

Związek Radziecki w ogóle nie powinien się teraz jakoś przesadnie zbroić, a w ogóle najlepiej, gdyby się bratał z klasą robotniczą w Niemczech.

No nie, nie graniczą, ale w momencie podpisania tego paktu Litwa już była i Republiki Bałtyckie były już wchłonięte w Związek Radziecki?

że nieuchronny jest scenariusz ataku na Związek Radziecki przez III Rzeszę.

a zarazem poprzedzały je rozpoznania, które były trafne i dzięki którym ten Związek Radziecki na przykład do tej wojny mógł się przygotować.

no właśnie Związek Radziecki w tej dynamice i międzynarodowej i konkretnie społecznej i w ten sposób dobierać te kategorie.

na Związek Radziecki, w gruncie rzeczy była zrealizowaniem intencji, które Zachód miał od samego początku rewolucji październikowej.

I bardzo często ocena tego okresu jest rozciągana na ocenę całego Związku Radzieckiego, ale jakby cały Związek Radziecki był po prostu przedłużeniem tego terroru z lat 30., a nie był.

To znaczy, że dzisiaj, kiedy ten stalinizm jest już zamkniętym etapem historii, podobnie jak Związek Radziecki, to jest pytanie, jak my chcemy się do tego dziedzictwa odnieść i po co.

Jak ma być ukonstytuowany ten Związek Radziecki?

Wydaje mi się, że to jest trochę bardziej złożone, ale no wiesz, jak Związek Radziecki się rozpadł, no to między innymi o co on się rozpadł, prawda?

no że ten Stalin miał pewne intuicje, które ok, były też bezwzględne, no bo one wymagały pewnej też pacyfikacji różnych tych lokalnych inicjatyw i tak dalej, a potem się w historii okazało, no nie mówię, że on miał rację, bo to też jest zbyt, prawda, no za dużo czasu minęło, ale że dokładnie o tą kwestię, o którą oni się wtedy kłócili, kilkadziesiąt lat później, no też się ten Związek Radziecki trochę wywrócił.

Prawda jest taka, że były takie momenty, kiedy właśnie to na Związek Radziecki patrzono z podziwem właśnie z powodów ekonomicznych, kiedy w latach, w czasie wielkiego kryzysu, który miał miejsce w 29, w latach 30 zachód, system kapitalistyczny był pogrążony w kryzysie.

Na wielkich budowach socjalizmu w latach 30. były na przykład wioski amerykańskie, bo przyjeżdżali Związek Radziecki na tych inwestycjach.

Także to w latach 30. właśnie Związek Radziecki był wyjątkiem od kryzysu, który był normą na świecie, na Zachodzie.

W latach 60. pisywano takie książki, które wyliczały, kiedy Związek Radziecki prześcignie Stany Zjednoczone.

Związek Radziecki jest sławny z tego, że on inaczej liczył swój wzrost gospodarczy.

Innym aspektem tego jest też to, że właśnie dla tej lewicy również zachodniej, która w dużej mierze się ukonstytuowała, znaczy ona miała przez długi czas jakiś związek z Związkiem Radzieckim, przez Międzynarodówkę, przez inne organizacje, partie komunistyczne i tak dalej.

Nie chodzi mi o to takie mechaniczne, że Związek Radziecki to dawał, ale jeśli myśmy mieli tak zyskać dzięki pozbyciu się tego balastu, to to się nie sprawdziło w historii, bo dzisiaj żyjemy w świecie, w którym partie lewicowe, jeżeli w ogóle jeszcze się czymś różnią od partii liberalnych czy partii prawicowych, to mają wpływy, które są w ogóle nieporównywalne.

To znaczy, że porażka w Związku Radzieckiego przełożyła się historycznie w następstwie na porażkę również zachodniej lewicy, nawet tej, która wcześniej Związek Radziecki bardzo krytykowała za różne rzeczy.