Mentionsy

SB wobec uczelni wyższych.

Należy także wspomnieć, że uczelnie były wykorzystywane przez SB do werbowania obcokrajowców, pracowników naukowych i studentów przebywających w Polsce na studiach lub stypendiach.

Funkcjonariusze SB obserwowali międzynarodowe kontakty naukowców i studentów, tropili antysystemowe zachowania, inwigilowali i zwalczali pracowników i studentów działających w Solidarności i Niezależnym Zrzeszeniu Studentów.

Niezależnie od Wydziału III, a często we współpracy z nim, pracownicy naukowi i studenci znajdowali się w kręgu zainteresowania innych wydziałów SB.

Działania werbunkowe SB wobec uczelni wyższych można sprowadzić do dwóch elementów – doraźnego pozyskania oraz perspektywicznego.

Pierwszym krokiem była obserwacja potencjalnych kandydatów pod kątem ich aktualnego stanowiska na uczelni, możliwości awansu, sytuacji rodzinnej, materialnej, charakterystyki psychologicznej, zachowań o charakterze obyczajowym, stosunku do Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, oczywiście w rozumieniu funkcjonariusza SB.

Powodem, który obligował do spotkania z oficerem SB mógł być także inny pretekst.

W praktyce od pozytywnej opinii SB zależał awans naukowy, przyspieszenie lub opóźnienie druku, blokada przez cenzurę niektórych publikacji albo daleko posunięte ingerencje, które mogły wypaczać treść publikacji i w rezultacie wycofanie książki lub artykułu przez autora.

Do tej drugiej kategorii zaliczano na ogół członków Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej uznając, że w pewnym stopniu zobowiązani są do pomocy organom bezpieczeństwa, a nie wiążąc ich jednocześnie z aparatem SB formalnymi zobowiązaniami polegającymi na podpisywaniu deklaracji o współpracy.

Najczęściej, chociaż nie zawsze, osoby te poczuwały się do informowania SB o wszystkich sprawach znajdujących się w polu jej zainteresowania.

Osoby te godziły się na spotkania z funkcjonariuszami obawiając się represji ze strony SB.

Wśród wysoko cenionej kadry Wydziału III ze względu na znajomość stosunków w danej uczelni znajdowali się i absolwenci podejmujący pracę w SB bezpośrednio po zakończeniu studiów.

Analiza materiałów SB ukazuje daleko posuniętą kontrolę roztaczaną nad funkcjonowaniem uczelni,

Stąd wielokrotnie pojawiający się w raportach i ocenach funkcjonariuszy SB postulat eliminowania ze środowiska akademickiego nauczycieli jawnie prezentujących postawy antysocjalistyczne.