Mentionsy

W powojennej komunistycznej Polsce Ludowej funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa kontrolowali uczelnie pod względem ich funkcjonowania jako placówek naukowo-dydaktycznych oraz od strony ideologicznej, czyli postaw i głoszonych poglądów.

Zainteresowanie olsztyńskimi uczelniami wyższymi ze strony Służby Bezpieczeństwa widoczne było zawsze, jednak jego ogromne nasilenie odnotowuje się w dwóch ostatnich dekadach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Dlatego funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa rejestrowali nastroje, wypowiedzi i komentarze odnoszące się do sytuacji politycznej, ekonomicznej i społecznej w kraju, formułowane przez pracowników inwigilowanych uczelni.

Od lat 70. w każdej Wojewódzkiej Komendzie Milicji Obywatelskiej inwigilacją środowiska akademickiego zajmował się Wydział III Służby Bezpieczeństwa, który początkowo obejmował swoimi działaniami sprawy szeroko rozumianej opozycji, a także ochrony gospodarki.

Działania Służby Bezpieczeństwa dotyczyły zarówno osób z ustaloną już pozycją naukową, jak i młodszych, mających w perspektywie awans naukowy, wspomagany często przez bezpiekę.

Nie ulega też wątpliwości, że niektórym osobom kontakty z funkcjonariuszami Służby Bezpieczeństwa imponowały i dawały poczucie satysfakcji, zapewniając w ich mniemaniu przewagę nad własnym otoczeniem.

Instrukcja pracy operacyjnej Służby Bezpieczeństwa podkreślała konieczność wynagradzania tajnych współpracowników.

Głównym zadaniem funkcjonariuszy Wydziału III Służby Bezpieczeństwa była inwigilacja pracowników i studentów.

Początkowo ich poziom wykształcenia nie odbiegał od przeciętnego pracownika służby bezpieczeństwa.

Niezwykle ważną rolę spełniała współpraca służby bezpieczeństwa z komitetami uczelnianymi Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej oraz częścią władz i administracją uczelni.