Mentionsy
Polska Partia Robotnicza na Warmii i Mazurach
18 kwietnia 1945 roku w Olsztynie odbyło się pierwsze oragnizacyjne zebranie, Polskiej Partii Robotniczej na Warmii i Mazurach. O działaniach PPR w regionie, nacechowanych sowietyzacją życia i wszechobecnymi patologiami, opowiada dr hab. Karol Sacewicz z IPN w Olsztynie.
Przygotował Mirosław Sochacki.
Szukaj w treści odcinka
Działalność PPR cechowały sowietyzacja życia i wszechobecne patologie.
Akcje te, poza pracami czynników administracji państwowej, stymulowały okulniki i wytyczne Komitetu Centralnego PPR.
Tym samym decyzją Komitetu Centralnego PPR na obszar ten skierować miano z województwa białostockiego 200 członków partii, których w pracy organizacyjnej wspomóc mieli oddalegowani działacze partyjni z województwa warszawskiego oraz lubelskiego.
Dość istotnym elementem budowy i jednocześnie wzmacniania pozycji PPR była realizacja przez Komitet Wojewódzki, zgodnie ze wskazaniami podpułkownika Prawina, tj.
Pierwsze zebranie organizacyjne PPR na Warmii i Mazurach, zainicjowane przez delegatów Komitetu Centralnego, to jest Jakuba Łączyńskiego oraz Mieczysława Rochatnickiego, zostało przeprowadzone w środę, 18 kwietnia 1945 roku w Olsztynie.
Uczestniczyło w nim 22 członków PPR oraz 25 tak zwanych sympatyków.
Decyzją Komitetu Centralnego PPR Andryszewskiego zastąpił delegat centrali, były sekretarz Komitetu Powiatowego PPR w Białej Podlaskiej, Michał Sokołowski.
Pierwszą siedzibą tegoż komitetu, a więc władz PPR w Okręgu Mazurskim, stał się budynek przy ulicy Kopernika 47, a następnie już do końca istnienia partii budynek przy ówczesnym Placu Nowotki.
W 1945 roku Komitet Wojewódzki PPR dążył do ukształtowania strukturalnego, zgodnego z innymi odpowiednikami w kraju.
Faktyczną władzą partyjną była egzekutywa Komitetu Wojewódzkiego PPR.
Tę, jak i kolejnych pierwszych sekretarzy KW wyznaczał jednak Komitet Centralny PPR.
Uczestnicy wspomnianego kwietniowego zebrania wezwali członków PPR do intensywnej pracy w celu zdobycia ziemi mazurskiej dla państwowości polskiej.
Dając tym impuls do akcji rozwijania wpływów politycznych PPR w terenie.
Tożsame hasła określające proces odgórnego budowania partii, faktycznie jej instalowania w terenie zostały zdefiniowane na kolejnym posiedzeniu plenarnym Komitetu Wojewódzkiego PPR, które odbyło się 2 czerwca 45 roku.
Tym samym akcja rozbudowy struktur organizacyjnych PPR była uzależniona od rozwoju polskiego osadnictwa.
Pierwsze działania PPR zmierzające do stworzenia ogniw terenowych podjęto w czerwcu 45 roku, kiedy do powiatów decyzją Komitetu Wojewódzkiego skierowanych zostało 26 aktywistów partyjnych.
Według referatu wygłoszonego podczas konferencji wojewódzkiej PPR, odbywającej się w kwietniu 46 roku, z oddelegowanych działaczy partyjnych jedynie
Pierwsza próba budowy terenowego aparatu partyjnego zakończyła się więc całkowitą kompromitacją wojewódzkich aktywów PPR.
W związku z wejściem do partii osób, którym obca jest ideologia PPR, pisał jeden z członków aktywu Komitetu Wojewódzkiego.
Proces organizacyjny PPR w powiatach, w tym rozwoju jej kadr, mimo wciąż ujawniających się problemów, był kontynuowany.
I tak już w sierpniu 45 roku, mimo wspomnianych trudności, PPR na Warmii i Mazurach liczyć miała 1300 członków.
Zjawiska te dość mocno zakorzeniły się wśród kadr PPR na Warmii i Mazurach.
Z tych samych powodów zdjęto z funkcji pierwszego sekretarza PPR w Biskupcu Zdzisława D., a następnie także jego następcę Adolfa P. Z kolei w sierpniu 1946 roku
Za nadużycia majątkowe odwołano pierwszego sekretarza Komitetu Powiatowego PPR w Ostródzie, a kilka miesięcy później również jego następcę, którego na to stanowisko wskazał Komitet Wojewódzki.
Niemal symbolicznym i bardzo wymownym dopełnieniem tego obrazu jest przypadek działacza partyjnego z Komitetu Powiatowego PPR w Braniewie, Stanisława R. Wedle charakterystyk partyjnych towarzysz ten, jak czytamy... Z zasady jest materialistą.
Swoistym dopełnieniem patologii kadr PPR na Warmii i Mazurach stało się wszechobecne pijaństwo funkcjonariuszy partyjnych.
Jego skale ujawniały sprawozdania wizytujących teren instruktorów Komitetu Wojewódzkiego, jak również raporty z przeprowadzonej weryfikacji struktur partyjnych przed planowanym zjednoczeniem PPR z PPS-em w 48 roku.
Obok szabrownictwa pijaństwo stały się znakiem rozpoznawczym aktywu partyjnego PPR na Warmii i Mazurach.
Takie kroki dyscyplinujące Komitet Wojewódzki PPR w Olsztynie podjął między innymi wobec pierwszego sekretarza Komitetu Powiatowego PPR w Iławie, Franciszka B.
którego w lipcu 46 roku przeniesiono na takie samo stanowisko do Komitetu Powiatowego PPR w Kętrzynie.
Ale próbą, która zaistniała w momencie, kiedy funkcjonariusz partyjny systematycznie swym złym zachowaniem skompromitował się całkowicie w oczach miejscowej ludności, co oczywiście podważało i tak niski autorytet PPR.
Wójta jednej z gmin oraz pierwszego sekretarza tamtejszego komitetu PPR.
Ten zaś stawał się na tyle powszechny i odczuwalny, a przez to trudny do ukrycia przed społecznością regionu, że poruszono tę kwestię na posiedzeniu egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PPR.
Ostatnie odcinki
-
Kłamstwo katyńskie | Podcast historyczny Radia ...
15.04.2026 10:28
-
Wielkanoc w PRL | Podcast historyczny Radia Ols...
15.04.2026 09:33
-
Gwiezdne Wojny | Podcast historyczny Radia Olsztyn
15.04.2026 08:22
-
Narodziny TVP | Podcast historyczny Radia Olsztyn
24.03.2026 13:10
-
Kryzys gospodarczy u schyłku PRL | Podcast hist...
23.03.2026 10:58
-
ORMO
10.03.2026 10:41
-
Powrót wawelskich skarbów
10.03.2026 10:35
-
Komputery w PRL
10.03.2026 10:20
-
Powojenny transport kołowy
10.03.2026 10:03
-
Życie codzienne po odzyskaniu niepodległości
10.03.2026 09:45