Mentionsy

Opowiada dr Waldemar Brenda z IPN w Olsztynie.

Doceniał też znaczenie kształcenia dla przyszłości własnych dzieci, choć swego potomka do nauki nakłaniał na swój typowy dla epoki sposób.

Maciej był obowiązkowy i zawsze poważny.

Mnóstwo czytał, a powoli zaczynał też publikować w Przyjacielu Ludu.

Sam do POW nie należałem, choć o istnieniu jej wiedziałem i darzyłem ją pełnymi sympatiami.

Wśród tych, których zaprzągłem do roboty ludowcowej, byli i członkowie POW, którzy bodajże dopatrywali się we mnie jakiegoś komendanta wysokiego szczebla i okazywali uległość.

Sam bohater naszej opowieści zapamiętał początki swego posłowania jako nieustające dokształcanie, śledzenie prawa, poznawanie w praktyce i w teorii meandrów wielkiej polityki.

Poseł Rataj w Rzeczowym, jak zawsze u niego logicznym, z poczuciem odpowiedzialności przemówieniu, uzasadniał kompromis.

To między innymi z jego inicjatywy powstało wspólne koło poselskie zrzeszające posłów z PSL Wyzwolenie i PSL Piast.

Pewnie nie bez znaczenia dla początków jego kariery było właśnie owo powiązanie z Witosem, a jednocześnie umiejętność balansowania w pobliżu środowisk piłsudczykowskich.

Przyczynił się do powołania kuratoriów oświaty.

Zaszczytną i bardzo odpowiedzialną funkcją marszałka sejmu Maciej Rataj sprawował w latach 1922-1928.

Ten kryzys udało się zażegnać dzięki odpowiedzialności naszego bohatera, ale też znacznej części ówczesnej klasy politycznej.

Jako następca prezydenta Wojciechowskiego, otwarty na współpracę z Piłsudczykami, nakazał natychmiastowe zawieszenie broni i zapowiedział powołanie rządu pojednania narodowego z udziałem Piłsudskiego.

W tej nowej rzeczywistości Maciej Rataj nie mógł już liczyć na powtórzenie politycznych awansów.

Wobec represji w stosunku do Wincentego Witosa bardzo często zastępował legendarnego chłopskiego polityka.

W takich chwilach linia polityczna pisma, aczkolwiek ludowcy nie mieli powodów, by zachwycać się polityką obozu sanacyjnego, stała twardo na gruncie troski o państwo.

A gdy dostał propozycję wyjazdu na Zachód, odmówił, twierdząc, że jego miejsce jest w okupowanej Polsce.

Bez względu na powody uwięzienia, w lutym 1940 Maciej Rataj został zwolniony.

Zamieszkał w Otwocku i oczywiście powrócił do konspiracyjnej aktywności.

Teraz Radziwiłł rozważał spotkanie z niemieckim dygnitarzem, aby powiadomić go o zbrodniach w Polsce.

Audycja powstała przy współpracy z Olsztyńską Delegaturą Instytutu Pamięci Narodowej.