Mentionsy
Po co była Szczecinowi huta? (Podcast, Odcinek #147)
Bernhard Grau był inżynierem hutnictwa, który zdobywał doświadczenie w zakładach należących do Guido Henckel von Donnersmarcka na Górnym Śląsku. Pod koniec XIX wieku uczestniczył w opracowaniu projektu budowy nowoczesnej huty Eisenwerk Kraft AG w Kratzwieku pod Szczecinem.
Lokalizacja nad Odrą umożliwiała łatwy transport rud żelaza ze Szwecji i Norwegii oraz węgla koksującego z Górnego Śląska. Zakład obejmował stalownię, cementownię, koksownię, cegielnię i własny port zakładowy. Huta Szczecin stała się jednym z głównych ośrodków niemieckiego przemysłu stalowego na Pomorzu, wspierając rozwój stoczni i eksportu wyrobów hutniczych.
Szukaj w treści odcinka
Aby zrozumieć skalę szczecińskiego przedsięwzięcia opisanego w intro, musimy zastanowić się, jak działa huta, a w zasadzie jej pełen organizm.
Jeśli ktoś ze słuchaczy zwróci mi teraz uwagę, że Huta Florian nie znajduje się w Chorzowie, tylko w Świętochłowicach, będzie miał rację, ale w XIX wieku Świętochłowice był jednym z osiedli przemysłowych w rejonie Koenigshyte, obecnym Chorzowie, obejmującej kilka sąsiednich miejscowości.
Była to pierwsza niemiecka stalownia i huta położona tak blisko wybrzeża w lokalizacji zapewniającej korzystny dostęp do importowanej rudy żelaza z Norwegii i Szwecji.
Huta Szczecin położona nad Odrą posiadała własny port zakładowy umożliwiający przyjmowanie statków i barek z surowcami oraz wysyłkę produkowanej surówki drogą wodną.
Wyposażona w dwa wielkie piece, Huta produkowała surówkę odlewniczą dla przemysłu stoczniowego, osiągając roczną produkcję około 170 tys.
Szczecińska huta prawdopodobnie przetrwała wojnę w stanie trudnym do opisania, ponieważ, jak inne obiekty przemysłowe Szczecina, była narażona na nieustanne bombardowania alianckie, które zintensyfikowano, gdy III Rzesza chyliła się ku upadkowi.
Huta znajdowała się na lewym brzegu Odry i nie było wiadome, czy lewy brzeg przypadnie Polsce.
Podobno w wyniku działań wojennych huta została zniszczona w około 90%.
16 maja 1946 roku, po zakończeniu II wojny światowej i ostatecznym przejęciu zakładu przez władze polskie, po raz pierwszy nadaną nazwę Huta Szczeci, rozpoczęta odbudowę huty.
Huta produkowała wówczas 160 ton surówki odlewniczej dziennie, a także produkty uboczne, takie jak smoła i amoniak.
W 1948 roku huta dostarczyła już 60 tys.
Huta Szczecin była podporządkowana obok huty Pokój w Świętochłowicach i huty Andrzej w Zabrzu gliwickim zakładom hutniczym, a po ich likwidacji podlegała Centralnemu Zarządowi Przemysłu Hutniczego w Katowicach.
Huta systematycznie zwiększała produkcję surówki odlewniczej.
Nowe przedsiębiorstwo państwowe obejmujące majątek obu firm działało pod nazwą Huta Szczecin Przedsiębiorstwo Państwowe.
Ciekawostką jest, że Huta Szczecin posiadała schron przeciwatomowy pod wielkimi piecami wyposażony w zapasy butelkowanej wody pitnej oraz suchych produktów żywnościowych regularnie uzupełnianych.
Wchodząc w tak zwane nowe czasy, w 1990 roku huta dysponowała dwoma wielkimi piecami, które mogły dostarczać całkiem imponujące 500 tys.
Po dwóch latach przynosząc znaczne straty finansowe, huta zaprzestała prowadzenia swojej działalności podstawowej.
W 1995 roku Huta Szczecin została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa.
Po kilku latach Huta zmieniła właściciela na Centrozaps Katowic, który następnie sprzedał akcję dwóm innym spółkom.
W czasie II wojny światowej huta w Szczecinie była jednym z zakładów przemysłowych wykorzystujących robotników przemysłowych.
Na stołczynie, gdzie znajdowała się huta, funkcjonowały obozy pracy przymusowej.
Większość zatrudniana była w zakładach przemysłowych, takich właśnie jak huta, stocznie czy fabryki zbrojeniowe, a także wspomniana przy okazji sowieckich oddziałów trofiejnych fabryka benzyny syntetycznej Hydrir Werkpolitz.
Jest to wspomniana już wcześniej dzisiejsza huta Florian, w której poznali się z Bernardem Grałem.
Jest to dzisiejsza huta Zabrze, która w przeciwieństwie do huty Szczecin kontynuuje działalność, dostarczając wyroby odlewnicze i konstrukcje stalowe dla różnych branż przemysłowych.
W 1872 roku huta została przekształcona w samodzielną spółkę akcyjną Eisen und Kollewerke AG, obejmującą kopalnie węgla, ród i kamieniołomy wapienia.
Niestety, huta nie była już wtedy kompleksem zintegrowanym, takim o jakim opowiadałem na wstępie podcastu.
Ostatnie odcinki
-
Nieudany bombowiec, niedokończony myśliwiec i “...
10.02.2026 07:30
-
Krzysztof Kąkolewski i Hubertus Strughold, czyl...
27.01.2026 07:40
-
Prusowie kontra Krzyżacy. Powstania pruskie i h...
13.01.2026 07:30
-
Kasiarz Wincenty Brocki i półświatek II RP
30.12.2025 16:53
-
Boże Narodzenie w Koranie
23.12.2025 07:30
-
Pałac w Jaśkowie. Historia z Oberlandu.
16.12.2025 07:30
-
Wszystkie miasta Mazowsza
02.12.2025 07:30
-
Konkurs filmowy (Odcinek Bonusowy)
25.11.2025 06:30
-
Najwyższy komin Szczecina (Podcast, Odcinek #153)
18.11.2025 07:30
-
Kto i dlaczego wyleciał przez okno we Wrocławiu...
04.11.2025 07:30