Mentionsy
Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był szef „Muszkieterów”? Dr Adrian Sandak
Po klęsce kampanii polskiej 1939 r. – jak grzyby po deszczu, zarówno pod okupacją niemiecką, jak i sowiecką – zaczęły wyrastać organizacje konspiracyjne. Jedną z nich w październiku 1939 r. w Warszawie założył inżynier Stefan Witkowski – postać niezwykle barwna i zarazem tajemnicza. „Muszkieterzy”, bo taką nazwę przyjęła organizacja, zajmowali się głównie działalnością wywiadowczą i funkcjonowali niezależnie od ZWZ, a później AK. Witkowski zbudował siatkę organizacyjną liczącą kilkaset osób, w oparciu o swoje szerokie kontakty towarzyskie, w tym ludzi z kręgów arystokratycznych, wojskowych czy technicznych. Jeszcze sprzed wojny znał wiele osobistości ze świata polityki II RP. Cześć osób z „Muszkieterów” z czasem zasiliła szeregi ZWZ-AK. Sam Witkowski podejmował kontrowersyjne decyzję (gra operacyjna z Abwehrą) i nie miał najlepszej opinii w środowisku konspiracyjnym. Zarówno przed wojną, jak i w czasie okupacji niektórzy uważali go za hochsztaplera. W 1942 r. podziemny Wojskowy Sąd Specjalny skazał go na karę śmierci. Zarzucano mu sprzedawanie meldunków wywiadowczych obcym służbom w celach zarobkowych, kontakty z Abwehrą, a także akcje likwidacyjne wymierzone w ludzi z własnej siatki. Stefana Witkowskiego zastrzeliła komórka egzekucyjna AK w listopadzie 1942 r. Do dziś „Muszkieterzy” i postać jej założyciela i dowódcy pozostają najbardziej zagadkowym elementem polskiej konspiracji w czasie II wojny światowej. Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. Adrianem Sandakiem, autorem książki „Muszkieterowie 1939–1942. Historia tajnej organizacji wywiadowczej”.#muszkieterowie #wywiad #graoperacyjna #stefanwitkowski #edwardrydzśmigły #związekwalkizbrojnej #armiakrajowa #konspiracja #podziemie #buzułuk #władysławanders #tadeuszleski #krystynaskarbek #abwehra#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Szukaj w treści odcinka
Więc pewnie trzeba by było zacząć od opowieści o jej założycielu, czyli o inżynierze Stefanie Witkowskim.
Stefan Witkowski był osobą, można powiedzieć, na początku jakby znikąd.
Natomiast informacja o kapitanie pokutuje w naszej przestrzeni publicznej stąd, że jeżeli wpiszemy w wyszukiwarkę Stefan Witkowski, od razu się pojawia zdjęcie kilku panów, na których stoi jakiś pan w mundurze i to jest faktycznie kapitan Stefan Witkowski, ale to nie jest Stefan Witkowski z muszkieterów.
Stefan Witkowski urodził się w 1903 w Moskwie.
Tam Stefan Witkowski dorastał, tam był harcerzem, tam już...
Ja powiem, że już po napisaniu tej książki, o której pan wspomniał na początku, dotarłem do korespondencji Stefana Witkowskiego z lat 1924-1937 do naszego słynnego pianisty Paderewskiego.
Rodzina o tym mówiła, bo miałem bliski kontakt, zaprzyjaźniłem się z siostrzeńcem Stefana Witkowskiego, więc to zostało sprostowane, że nie była to rodzina.
Natomiast wracając do tej korespondencji, dużo to mówi o wynalazkach Stefana Witkowskiego.
I tam pojawił się właśnie Stefan Witkowski.
I on wysyła nikomu bliżej nieznanego człowieka, Stefana Witkowskiego, który nie był dwójkarzem, to nie był fachowiec, bo my to wiemy już z późniejszych ustaleń, że on tworzył organizację muszkieterów na zasadzie ad hoc, na poczekaniu, która była cały czas udoskonalana, ta organizacja.
No i też się pojawił tam właśnie Stefan Witkowski i oni napisali z tego sporą notatkę i tam pojawiają się te informacje, że Rydz wysłał Witkowskiego do tych dwóch krajów po te informacje wojenne.
I jesteśmy teraz w Warszawie i Stefan Witkowski zaprzysięga żołnierzy, którzy trafili do niego z różnych stron.
I oni się tam skupiali i tam też przebywał Stefan Witkowski.
No i Szatkowski powiedział, że Stefan Witkowski i jego oddział dywersyjny korzystał z tychże karabinów.
W którymś momencie się zorientowali, że Stefan Witkowski jest właśnie blagierem.
I stwierdził, że to, co pisze Stefan Witkowski, to jest cytat tutaj, pochodzi to z opisu dla tego potrzeb medalu, przyznania, że jest albo wielkim blagierem, albo nienormalnym umysłowo.
Później jeden właśnie wspomniany już Wincenty Miszkę po wojnie, jak chciał, żeby został ponownie przyjęty do wojska polskiego, już ludowego, to pisał do generała, którego nie udało się ustalić, że Stefan Witkowski jak coś opowiadał,
Ja spotkałem się, jak byłem na spotkaniach powiedzmy autorskich ze swoją książką, spotkałem się z pytaniami, czy Stefan Witkowski
To była przedwojenna znajoma Stefana Witkowskiego i ona w którymś momencie wysłana przez Brytyjczyków została do Polski.
No i właśnie miała w celach działalności wywiadowczej, kontaktowała się z Witkowskim, prawdopodobnie była trzy razy w Polsce, przewoziła meldunki na Węgry, ale to było wszystko dla Brytyjczyków, należy dodać, ponieważ Stefan Witkowski dwutorowo, oprócz tego, że wysyłał informacje wywiadowcze do Londynu dla polskich czynników wojskowo-wywiadowczych,
Była taka osoba jak Harold Perkins i tutaj się nam już to zazębia, ponieważ on był znajomym Krystyny Skarbek, którą pan przytoczył i znajomym Stefana Witkowskiego.
To grono już działało przed wojną, bo niektórzy sugerują, że Stefan Witkowski gdzieś z wywiadem brytyjskim się już gdzieś tam spotykał przed wojną.
I mamy Stefana Witkowskiego, ponieważ ci ludzie się znali przed wojną.
I tam, kto go przywitał, pierwszą osobą, która go przywitała, był nie kto inny jak inżynier Stefan Witkowski.
Prawdopodobnie przez kurierów, że akurat Stefan Witkowski pełnił honory osoby, która wita marszałka.
Prawdopodobnie przez znajomość Stefana Witkowskiego z marszałkiem.
Ale wiemy, że Stefan Witkowski dał mu ochronę ze swoich żołnierzy pod dowództwem wcześniej wspomnianego rotmistrza Czesława Szatkowskiego.
Więc Stefan Witkowski wysłał czterech swoich żołnierzy na wschód do Andersa, ale przy pomocy białych Rosjan, którzy działali dla Niemców w Abwerze.
Dlatego Stefanowi Witkowskiemu się zarzuca, że on zaczął dryfować w kierunku zbyt niebezpiecznej gry i wysyłał bojowców dla własnych celów konspiracyjnych, bo trzeba dodać, że Witkowski nie miał zarzutu zdrady jakiejś, nie miał zarzutu kolaboracji, natomiast jego nieodpowiedzialne zachowanie, o czym już mówiłem, czyli warcholstwo, niechęć do podporządkowania się żołnierzom,
I w tym liściku, o którym on powiedział, że został napisany przez Stefana Witkowskiego, była informacja do generała Andersa, żeby Armia Polska uderzyła na tyły wojsk radzieckich.
A, w sensie dotarcie do... W sensie dotarcia i to z tych moich ustaleń, do których udało mi się dotrzeć, do analizy tego całego procesu, który się odbył na linii Warszawa-Związek Radziecki-Buzułóg, było to, że Stefan Witkowski chciał...
On wysoko zaczął licytować Stefan Witkowski, bo jego akcje w Warszawie już znacznie spadały, pikowały.
Ona też miała się spotkać z generałem Sikorskim, bo taki był zamysł Stefana Witkowskiego, ale do Sikorskiego nie dotarła i ona wyjechała gdzieś rzeczywiście do Szkocji, Klementyna Mańkowska, tam jakby zeszła na plan dalszy.
Więc wiemy, że w niewybrednych żołnierskich słowach, tak możemy powiedzieć, Grodrowecki powiedział, że jak Stefan Witkowski nie podporządkowuje się Armii Krajowej, to organizacja zostanie rozwiązana.
mówiąc w niewybrednych słowach, że to właśnie jego zabójcą był Stefan Witkowski.
Czyli twórcom, bo uprzedźmy już teraz fakty, że Stefan Witkowski został zlikwidowany 18 września 1942 roku na ulicach Warszawy, dokładnie na ulicy Wareckiej 9.
Postać tak nieciekawa, że jak został w odwecie przez przyjaciół Stefana Witkowskiego z Konfederacji Narodu zlikwidowany, to na jego pogrzebie nie zrzucił się nikt na żaden kwiatek, nikt grosza nie dał.
No i właśnie tenże Stefan Chamski dokonał likwidacji, a zarzuty wobec Witkowskiego były napisane nie przez kogo innego, a przez naszego szefa kontrwywiadu Armii Krajowej, Bernarda Zakrzewskiego, Welkrawiec to było jego wcześniejsze nazwisko, pseudonim Oskar.
przejmowanie meldunków na trasach kurierskich przez Stefana Witkowskiego, bo on chciał stworzyć z własnej organizacji, no on w ogóle chciał być takim pierwszym, wszędzie chciał być pierwszym.
Proszę przypomnieć, jeżeli zapomnę do Leskiego i do tego wątku, że muszkieterowie, a właściwie Stefan Witkowski ze swoją taką grupą, bym ich nazwał egzekucyjną do zadań specjalnych, ludzi, którzy się ubierali w długie skórzane płaszcze i buty z kolewami skórzane, bo wiemy, że Witkowski przywiązywał duży...
I od razu stwierdzono, że to byli właśnie ludzie Stefana Witkowskiego.
Mi się wydaje, że właśnie Stefan Witkowski to jest jednym z twórców tego, raz, że tej naszej opowieści takiej dosyć mniej kolorowej dla słuchaczy.
to odsyłam do archiwum Agnowych, gdzie cała korespondencja Stefana Witkowskiego jest.
To może sobie wyrobić zdanie na temat Stefana Witkowskiego.
My też tylko wiemy z informacji od tego, co Stefan Witkowski, bo bardzo dużo informacji, które się gdzieś pojawiają w różnych wspomnieniach, które trzeba weryfikować, to też dodaję, pochodzi bezpośrednio z ust Witkowskiego.
Mam odręczny życiorys Stefana Witkowskiego, ale proszę się nie ubawiać, ja go napisałem maszynowo, więc można przeczytać.
I również wyrobić sobie zdanie na temat osobowości Stefana Witkowskiego i historii, nie będę już mówił, używał przymiotników, które on opisywał.
Ostatnie odcinki
-
Węgry w XX wieku: od monarchii do upadku komuni...
18.02.2026 09:00
-
Dzieje Karabachu: W cieniu konfliktu armeńsko-a...
11.02.2026 09:00
-
Kolonizacja, rewolucja, represje: Kazachstan od...
04.02.2026 09:00
-
Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był sze...
28.01.2026 09:00
-
Gorzki smak wolności Gruzja po 1989 r. cz.2. Pa...
21.01.2026 09:00
-
Niezłomni na obczyźnie: Polska emigracja polity...
14.01.2026 09:00
-
Losy PPS w czasie II wojny światowej i po niej....
07.01.2026 09:00
-
Bitwa o Anglię. Dr Jan Szkudliński
30.12.2025 09:00
-
Wietnam w ogniu I wojny indochińskiej (1946–195...
23.12.2025 09:00
-
Rumunia po 1989: długa droga do normalności. Pr...
17.12.2025 09:00