Mentionsy
Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był szef „Muszkieterów”? Dr Adrian Sandak
Po klęsce kampanii polskiej 1939 r. – jak grzyby po deszczu, zarówno pod okupacją niemiecką, jak i sowiecką – zaczęły wyrastać organizacje konspiracyjne. Jedną z nich w październiku 1939 r. w Warszawie założył inżynier Stefan Witkowski – postać niezwykle barwna i zarazem tajemnicza. „Muszkieterzy”, bo taką nazwę przyjęła organizacja, zajmowali się głównie działalnością wywiadowczą i funkcjonowali niezależnie od ZWZ, a później AK. Witkowski zbudował siatkę organizacyjną liczącą kilkaset osób, w oparciu o swoje szerokie kontakty towarzyskie, w tym ludzi z kręgów arystokratycznych, wojskowych czy technicznych. Jeszcze sprzed wojny znał wiele osobistości ze świata polityki II RP. Cześć osób z „Muszkieterów” z czasem zasiliła szeregi ZWZ-AK. Sam Witkowski podejmował kontrowersyjne decyzję (gra operacyjna z Abwehrą) i nie miał najlepszej opinii w środowisku konspiracyjnym. Zarówno przed wojną, jak i w czasie okupacji niektórzy uważali go za hochsztaplera. W 1942 r. podziemny Wojskowy Sąd Specjalny skazał go na karę śmierci. Zarzucano mu sprzedawanie meldunków wywiadowczych obcym służbom w celach zarobkowych, kontakty z Abwehrą, a także akcje likwidacyjne wymierzone w ludzi z własnej siatki. Stefana Witkowskiego zastrzeliła komórka egzekucyjna AK w listopadzie 1942 r. Do dziś „Muszkieterzy” i postać jej założyciela i dowódcy pozostają najbardziej zagadkowym elementem polskiej konspiracji w czasie II wojny światowej. Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. Adrianem Sandakiem, autorem książki „Muszkieterowie 1939–1942. Historia tajnej organizacji wywiadowczej”.#muszkieterowie #wywiad #graoperacyjna #stefanwitkowski #edwardrydzśmigły #związekwalkizbrojnej #armiakrajowa #konspiracja #podziemie #buzułuk #władysławanders #tadeuszleski #krystynaskarbek #abwehra#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Szukaj w treści odcinka
Inżynier, o czym będziemy dalej mówić, bo on rzeczywiście mocno przyćmił całą organizację, bo można powiedzieć muszkieterowie Witkowskich.
Bo uprzedza trochę fakty, jak muszkieterowie się zaczęli rozpadać.
Skąd wzięła się nazwa Muszkieterowie?
Obie nazwy, Muszkieterowie i Muszkieterzy, funkcjonują w naszej historiografii.
Pierwszy to jest taki, że Witkowski w jednym z pierwszych raportów na Zachód napisał, że zaproponował swoim żołnierzom, bojowcom, nazwę organizacji Muszkieterowie, a to dlatego, że powiązał to z ręcznym karabinem maszynowym, czyli współczesnym muszkietem.
Więc stąd muszkieterowie.
Muszkieterowie mieli swoich ludzi w Wilnie, we Lwowie, w Łucku, w Kowlu.
Tak jakby już muszkieterowie trochę weszli, ściągnęli.
Teraz powstaje pytanie, czemu akurat tam, czemu u tej pani i skąd się muszkieterowie pojawili?
A Muszkieterowie, która była organizacją, która nie cieszyła się dobrą opinią, przynajmniej Witkowski, ale to tak razem, nie cieszyli się dobrą opinią w ZWZ AK.
Proszę przypomnieć, jeżeli zapomnę do Leskiego i do tego wątku, że muszkieterowie, a właściwie Stefan Witkowski ze swoją taką grupą, bym ich nazwał egzekucyjną do zadań specjalnych, ludzi, którzy się ubierali w długie skórzane płaszcze i buty z kolewami skórzane, bo wiemy, że Witkowski przywiązywał duży...
To również z tej korespondencji, jeżeli ktoś doczyta do Paderewskiego i to już w 30 roku, nie w 39, kiedy nazwa powstawała, pojawia się nazwa Muszkieterowie, Muszkieterzy.
Więc to musiało gdzieś kiełkować w głowie Witkowskiego, że w 1939 roku powstała ta egzotyczna nazwa, Muszkieterowie, która wyróżniała się bardzo na... Ale też trzeba dodać, że po tej wpadce w 1941 w czerwcu...
Ostatnie odcinki
-
Węgry w XX wieku: od monarchii do upadku komuni...
18.02.2026 09:00
-
Dzieje Karabachu: W cieniu konfliktu armeńsko-a...
11.02.2026 09:00
-
Kolonizacja, rewolucja, represje: Kazachstan od...
04.02.2026 09:00
-
Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był sze...
28.01.2026 09:00
-
Gorzki smak wolności Gruzja po 1989 r. cz.2. Pa...
21.01.2026 09:00
-
Niezłomni na obczyźnie: Polska emigracja polity...
14.01.2026 09:00
-
Losy PPS w czasie II wojny światowej i po niej....
07.01.2026 09:00
-
Bitwa o Anglię. Dr Jan Szkudliński
30.12.2025 09:00
-
Wietnam w ogniu I wojny indochińskiej (1946–195...
23.12.2025 09:00
-
Rumunia po 1989: długa droga do normalności. Pr...
17.12.2025 09:00