Mentionsy

Historia BEZ KITU
Historia BEZ KITU
14.01.2026 09:00

Niezłomni na obczyźnie: Polska emigracja polityczna po 1945 r. Prof. Sławomir Łukasiewicz

Po przegranej kampanii polskiej 1939 r. terytorium Polski znalazło się pod okupacją niemiecką i sowiecką. Choć Polska zniknęła z politycznej mapy świata, to jej władze przeniosły się na emigrację i zapewniły ciągłość państwa przez utworzenie rządu z różnymi instytucjami i wojskiem. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźctwie funkcjonował od jesieni 1939 r. do grudnia 1990 r., istniały także różne ośrodki emigracyjne, toczyło się życie polityczne, społeczne, a także kulturalne. Moment przełomowy nastąpił w czerwcu 1945 r. w chwili powstania w kraju Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Oznaczało to cofnięcie uznania przez inne państwa dla Rządu RP na Uchodźctwie. W momencie zakończenia drugiej wojny światowej na emigracji przebywało ok. 3,5 mln obywateli przedwojennej II RP. Szacuje się, że ok. 600 tys. z nich zdecydowało się pozostać na Zachodzie do czasu zmiany sytuacji politycznej. Ci, którzy wracali do kraju musieli liczyć się z represjami ze strony władzy komunistycznej. Główny ośrodek emigracji polskiej znajdował się w Londynie. Tam przebywał prezydent, a także działały pozostałe instytucje rządu. Polską emigrację trawiły kłótnie i spory. Po śmierci Władysława Raczkiewicza w 1947 r. wobec braku zgody odnośnie do tego kogo wyznaczył swoim następcą, powstały dwie równoległe struktury emigracyjne. Ważne instytucje polskiej emigracji powstały też w innych krajach Europy (np. Kultura Paryska, czy Radio Wolna Europa z siedzibą w Monachium). Emigracja na różne sposoby starała się zapewnić sobie łączność z krajem. Na przestrzeni lat zmieniały się możliwości pomocy i formy odziaływania. Po 1945 r. mieliśmy do czynienia jeszcze z dwiema falami emigracji: marcowej 1968 r. i solidarnościowej z lat osiemdziesiątych.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. hab. Sławomirem Łukasiewiczem, profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II oraz pracownikiem Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.#konferencjawjałcie #kulturaparyska #radiowolnaeuropa #stanisławmikołajczyk #trjn #tomaszarciszewski #skarbnarodowy #agustzalewski #aferabergu #vkomendawiw #ryszardkaczorowski #jannowakjeziorański#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 5 wyników dla "Solidarności"

Gdzie jest to ogromne, to się po angielsku nazywa rally, czyli taki zlot, takie spotkanie, wydarzenie zorganizowane w Royal Albert Hall w Londynie, gdzie ci ludzie, nie tylko zresztą z polskiej emigracji, ale również z emigracji z regionu, spotykają się i protestują przeciwko represjom, które spotykają działaczy Solidarności, przeciwko w ogóle Jaruzelskiemu, stanowi wojennego.

Mieliśmy potem dużą falę emigracji solidarnościowej, bo o ile utworzenie Solidarności w 1980 roku spowodowało, że można było łatwiej trochę wyjechać na zachód.

I ludzie z Solidarności byli bardzo dobrze przyjmowani, a wraz z nimi wyjeżdżała fala takich emigrantów trochę zarobkowych, takich, którzy chcieli skorzystać z tego okienka i nagle stan wojenny to wszystko ucina.

I rzesza ludzi, która zostaje na emigracji przymusowo, bo nie może wrócić do kraju, a jeszcze część tych, którzy działali w Solidarności dodatkowo zaraz potem zostaje wypchnięta, żeby po prostu nie stanowili problemu w Polsce.

Też można byłoby dużo o nich rozmawiać, bo na przykład emigracja solidarnościowa bardzo szybko stworzyła swoje własne struktury.