Mentionsy

Wspaniałą wystawą w pawilonie Józefa Czapskiego w oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie wystawa nosi tytuł Kapiści 100 lat.

Mówimy tutaj o największych malarzach współczesnych, o Cybisie, o Nachcie Samborskim, o Czapskim, Potworowskim, właśnie Waliszewskim, Jaremie, o tych trochę mniej znanych być może, ale ich wszystkich właśnie prezentujemy na wystawie.

Pani Agnieszko, wspomniała Pani o tym, że kapiści i Komitet Paryżski nie miał jakiegoś manifestu, ale wydaje się, że samego Jana Cybisa, a może Józefa Czapskiego, można w pewien sposób nazwać teoretykiem czy też teoretykami tej grupy, bo jednak oni też pisali o tym malarstwie.

I właśnie to widzenie, czy też jak potem będzie pisał o tym Czapski,

To Bonardowskie kadrowanie, Bonardowskiemu kadrowaniu Czapski na przykład będzie wierny właściwie całe życie.

Powiedzmy, że na przykład Nacht, Samborski, on z kolei prawie nigdy nie malował małymi, krótkimi, drobnymi pociągnięciami pędzla, jak pisał Czapski, cętkami, tylko od razu wielkie plamy barwne budował.

Takim wielkim opiekunem tej grupy był Józef Czapski, poprzez swoje stosunki, poprzez fakt, że był hrabią, że miał właśnie w bardzo różnych kręgach znajomości, stosunki, że wraz ze siostrą Marią Czapską dbali o warunki bytowe, o logistykę, o jedzenie wręcz.

W pewnym momencie Czapski nazywa Cybisa swoim mistrzem.

Cybis nie obawia się krytykować malarstwa Czapskiego, więc oni wszyscy mieli w sobie chyba te najlepsze przyjacielskie cechy, to znaczy rozumieli się nawzajem i starali się jak najwięcej wziąć ze sobą, ze siebie nawzajem, ze swojej sztuki, ze swojego uczenia się, no i z miejsca, w którym byli.

Wiemy, bo Józef Czapski przygotował książkę.

Oczywiście najlepszymi malarzami w grupie był Cybis, Nacht, Czapski, Potworowski, Waliszewski, ale i ci mniej znani

Ukazała się dopiero co książka listów Czapskiego do Joanny Polakówny.

I Czapski właśnie bardzo wyraźnie pisze, że kapiści, czyli ten ruch przyjacielski, ten ruch lat dwudziestych, był dla Czapskiego wielką szkołą czystego malarstwa.

Pisze też Czapski, że kapiści to może sekunda polska szczęśliwa.

Czapskiemu właśnie chodziło o to, że jakby ich misja, ich pomysł, no był jednak, nie był zabawą, był bardzo poważną grą o zwrócenie uwagi na malarstwo jako takie, na uwolnienie właśnie malarstwa od serwitutów narodowych, serwitutów politycznych,

Wspomniała Pani o Joannie Polakówni i o listach Józefa Czapskiego.

Wspaniale pisze Czapski, właśnie wspaniale pisze Czapski o malarstwie, zostawił swój ogromny dziennik, nie tylko

Pamiętam, że Czapski wspominał, że cybis był tak niedożywiony, że był cały żółty.

Na zakończenie pani Agnieszko chciałabym jeszcze zapytać o to, skąd pochodzą prace, które prezentują państwo w pawilonie Czapskiego, bo przecież

Czapski w 1939 roku zamyka furtkę do swojej pracowni, idzie na wojnę.

Agnieszka Kosińska, kuratorka wystawy Kapiści 100 lat w pawilonie Józefa Czapskiego, oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie, była gościem programu drugiego Polskiego Radia.