Mentionsy
Wojny i monopole - historia ropy naftowej | gość: A. Krajewski
XX i XXI wiek to bez wątpienia stulecia ropy naftowej. Jak powstawał ten przemysł?
Od tysięcy drobnych "kopaczy" na polach Pensylwanii po globalne zmowy handlowe i kartel państw eksporterów - przemysł naftowy ma fascynującą historię, w którym gospodarka miesza się z polityką na każdym kroku. Ropa daje niewyobrażalne bogactwo ludziom i narodom, ale może też być źródłem wojny, upadku państw i zacofania gospodarczego. O najważniejszym surowcu naszych czasów rozmawiamy w czwartym odcinku "Ekonomii bez ekonomizmu". Gościem Michała Ciesielskiego jest dr Andrzej Krajewski, autor książki "Ropa. Krew cywilizacji".
_________________________
Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030.
Rozdziały (10)
Podstawowe informacje o podcastu i przedstawienie gościa Andrzeja Krajewskiego, historyka i dziennikarza, autora książki Ropa. Krew cywilizacji.
Opis początków przemysłu naftowego w Stanach Zjednoczonych, w tym roli Johna Rockefellera w utworzeniu monopolu Standard Oil.
Opis monopolu Standard Oil, jego wpływ na ceny i konsumentów oraz konsekwencje jego działania w Stanach Zjednoczonych.
Opis konfliktu między monopolem Standard Oil a rządem Stanów Zjednoczonych, a szczególnie roli Theodorego Roosevelta w rozbiciu monopolu.
Opis wyników rozbicia monopolu Standard Oil, w tym jego wpływ na ceny i rynki, oraz przejście do inwestowań w dobroczynność i badania medyczne.
Opis rozwoju gospodarki naftowej na świecie, w tym na Bliskim Wschodzie i Iranie, oraz role wielkich koncernów naftowych w tej procesie.
Opis początków Persian Oil i Shell, a także ich roli w wydobyciu ropy naftowej w Iranie i Persji.
Analiza historii Holandii, Związku Radzieckiego i Wenezueli, które doświadczyły choroby holenderskiej spowodowane bogactwem z ropy naftowej, prowadząc do stagnacji gospodarki i wzrostu bezrobocia.
Przeanalizowanie wpływu ropy naftowej na geopolitykę i globalną ekonomię, podkreślenie kontroli rządów nad branżą i jej znaczenia dla gospodarki.
Podsumowanie rozmowy i zachęta do lektury książki autora, a także do aktywnej dyskusji na temat ropy naftowej.
Szukaj w treści odcinka
A tymczasem, w drugiej połowie XIX wieku, a więc na samym początku, no właśnie, gospodarki naftowej, rozwija się ona w cieniu monopolu i w cieniu nazwiska Johna Rockefellera.
I w tym momencie pojawia się Rockefeller.
Rockefeller podszedł do zagadnienia od zupełnie innej strony niż wszyscy inni.
Poza Rockefellerem musieli płacić wyższe ceny przewozu.
Tutaj ciekawą historię Pan przytacza w książce, że tymi swoimi zagrywkami Rockefeller przyczynił się właściwie do wynalezienia ropociągu.
Rockefeller szybko się zorientował, jakie jest zagrożenie i on wykupił.
Standard Oil, czyli koncern naftowy, którym stworzył Rockefeller, jest monopolistą w Stanach Zjednoczonych. 90%
Pierwsze, na samym początku, to były związane z ropą naftową, bo konkurencja Rockefellera to był brytyjski Persian Oil i holendersko-brytyjski Shell.
Ale oczywiście ten monopol, ta dominacja Rockefellera nad całym przemysłem naftowym nie podobała się wielu Amerykanom.
Standard OU Rockefeller w pewnym momencie był najbardziej znienawidzoną firmą i najbardziej znienawidzoną osobą w Stanach Zjednoczonych.
Poza tym Rockefeller korumpował polityków i to masowo, bo nie tylko przeznaczał pieniądze na kampanie wyborcze, ale też na łapówki.
Zatem powstawały też inne, mniejsze, ale one i tak nie osiągnęły tej wielkości i zasobów finansowych, które wywodziły się właśnie z tego, co stworzył Rockefeller.
W Ameryce było to bardziej oddolne, chociaż szybko zostało zdominowane właśnie przez Rockefellera, ale jak to wyglądało na przykład na Bliskim Wschodzie czy w Iranie, które są do dzisiaj kluczowymi regionami, w których wydobywa się ropę.
Ostatnie odcinki
-
BZDURY o emeryturach, w które każdy kiedyś wier...
04.07.2025 11:30
-
Waluta na wojnie handlowej - czy będzie układ z...
08.05.2025 04:00
-
O co chodzi z tym ekonomizmem | Bonisławski/Cie...
24.04.2025 04:12
-
Wojna celna Trumpa - źródła i cele | Bonisławsk...
10.04.2025 04:00
-
Inkluzywny kapitalizm, czyli własność dla wszys...
27.03.2025 05:00
-
Deregulacja - tak, ale... R. Brzoska i sprawdza...
13.03.2025 05:30
-
Własność, pomocniczość i katolicka nauka społec...
06.03.2025 06:00
-
Kulturowe ryzyka z imigracji | Ciesielski/Głowa...
27.02.2025 06:03
-
Wyjaśniamy podatek katastralny | Ciesielski/Kra...
20.02.2025 06:00
-
Ekonomiczne skutki imigracji | Ciesielski/Krawczyk
13.02.2025 06:00