Mentionsy

Ekonomia bez ekonomizmu
Ekonomia bez ekonomizmu
05.12.2024 05:00

Wojny i monopole - historia ropy naftowej | gość: A. Krajewski

XX i XXI wiek to bez wątpienia stulecia ropy naftowej. Jak powstawał ten przemysł?

Od tysięcy drobnych "kopaczy" na polach Pensylwanii po globalne zmowy handlowe i kartel państw eksporterów - przemysł naftowy ma fascynującą historię, w którym gospodarka miesza się z polityką na każdym kroku. Ropa daje niewyobrażalne bogactwo ludziom i narodom, ale może też być źródłem wojny, upadku państw i zacofania gospodarczego. O najważniejszym surowcu naszych czasów rozmawiamy w czwartym odcinku "Ekonomii bez ekonomizmu". Gościem Michała Ciesielskiego jest dr Andrzej Krajewski, autor książki "Ropa. Krew cywilizacji".

_________________________

Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030.


Rozdziały (10)

1. Wprowadzenie i przedstawienie gościa

Podstawowe informacje o podcastu i przedstawienie gościa Andrzeja Krajewskiego, historyka i dziennikarza, autora książki Ropa. Krew cywilizacji.

2. Historia gospodarki naftowej w Stanach Zjednoczonych

Opis początków przemysłu naftowego w Stanach Zjednoczonych, w tym roli Johna Rockefellera w utworzeniu monopolu Standard Oil.

3. Standard Oil i jego dominacja

Opis monopolu Standard Oil, jego wpływ na ceny i konsumentów oraz konsekwencje jego działania w Stanach Zjednoczonych.

4. Reakcja na monopol Standard Oil

Opis konfliktu między monopolem Standard Oil a rządem Stanów Zjednoczonych, a szczególnie roli Theodorego Roosevelta w rozbiciu monopolu.

5. Standard Oil po rozbiciu monopolu

Opis wyników rozbicia monopolu Standard Oil, w tym jego wpływ na ceny i rynki, oraz przejście do inwestowań w dobroczynność i badania medyczne.

6. Rozwój gospodarki naftowej na świecie

Opis rozwoju gospodarki naftowej na świecie, w tym na Bliskim Wschodzie i Iranie, oraz role wielkich koncernów naftowych w tej procesie.

7. Historia Persian Oil i Shell

Opis początków Persian Oil i Shell, a także ich roli w wydobyciu ropy naftowej w Iranie i Persji.

8. Choroba holenderska i jej konsekwencje

Analiza historii Holandii, Związku Radzieckiego i Wenezueli, które doświadczyły choroby holenderskiej spowodowane bogactwem z ropy naftowej, prowadząc do stagnacji gospodarki i wzrostu bezrobocia.

9. Globalna geopolityka ropy naftowej

Przeanalizowanie wpływu ropy naftowej na geopolitykę i globalną ekonomię, podkreślenie kontroli rządów nad branżą i jej znaczenia dla gospodarki.

10. Podsumowanie i zachęta do lektury

Podsumowanie rozmowy i zachęta do lektury książki autora, a także do aktywnej dyskusji na temat ropy naftowej.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "Rockefeller"

A tymczasem, w drugiej połowie XIX wieku, a więc na samym początku, no właśnie, gospodarki naftowej, rozwija się ona w cieniu monopolu i w cieniu nazwiska Johna Rockefellera.

I w tym momencie pojawia się Rockefeller.

Rockefeller podszedł do zagadnienia od zupełnie innej strony niż wszyscy inni.

Poza Rockefellerem musieli płacić wyższe ceny przewozu.

Tutaj ciekawą historię Pan przytacza w książce, że tymi swoimi zagrywkami Rockefeller przyczynił się właściwie do wynalezienia ropociągu.

Rockefeller szybko się zorientował, jakie jest zagrożenie i on wykupił.

Standard Oil, czyli koncern naftowy, którym stworzył Rockefeller, jest monopolistą w Stanach Zjednoczonych. 90%

Pierwsze, na samym początku, to były związane z ropą naftową, bo konkurencja Rockefellera to był brytyjski Persian Oil i holendersko-brytyjski Shell.

Ale oczywiście ten monopol, ta dominacja Rockefellera nad całym przemysłem naftowym nie podobała się wielu Amerykanom.

Standard OU Rockefeller w pewnym momencie był najbardziej znienawidzoną firmą i najbardziej znienawidzoną osobą w Stanach Zjednoczonych.

Poza tym Rockefeller korumpował polityków i to masowo, bo nie tylko przeznaczał pieniądze na kampanie wyborcze, ale też na łapówki.

Zatem powstawały też inne, mniejsze, ale one i tak nie osiągnęły tej wielkości i zasobów finansowych, które wywodziły się właśnie z tego, co stworzył Rockefeller.

W Ameryce było to bardziej oddolne, chociaż szybko zostało zdominowane właśnie przez Rockefellera, ale jak to wyglądało na przykład na Bliskim Wschodzie czy w Iranie, które są do dzisiaj kluczowymi regionami, w których wydobywa się ropę.