Mentionsy

W Ameryce było to bardziej oddolne, chociaż szybko zostało zdominowane właśnie przez Rockefellera, ale jak to wyglądało na przykład na Bliskim Wschodzie czy w Iranie, które są do dzisiaj kluczowymi regionami, w których wydobywa się ropę.

Tak wyglądało i w Iranie, który wtedy jeszcze się nazywał Persja, i tam pojawił się najpierw brytyjski koncert, Persian Oil.

Jako że większość tych krajów to była jak Arabia Saudyjska, albo monarchia absolutna, jak w przypadku Arabii Saudyjskiej, albo jak w przypadku Iranu, no szach, który rządził w Iranie niespecjalnie dzielił się władzą ze swoimi poddanymi.

Właśnie, bo rozmawiamy o Iranie.

To jest taka paradoksalna historia, bo kłopotem Brytyjczyków stało się to, że Iran się zdemokratyzował.

Natomiast lata 20., lata 30. w Iranie po kolejnych wstrząsach szach musiał pod naciskiem społeczeństwa

Efekty tego przyszły po II wojnie światowej, bo w czasie II wojny światowej Brytyjczycy podporządkowali sobie Iran militarnie, bo to była kwestia strategiczna.

Iran to był ten punkt, gdyby wojska niemieckie doszły tak daleko na Bliskim Wschodzie, no to to jest ostatnie miejsce, gdzie Brytyjczycy mieli złoże ropy naftowej.

Weszły wojska brytyjskie do Iranu.

Armia Czerwona weszła na północ Iranu.

No ale po II wojnie światowej Brytyjczycy wyszli z Iranu.

No a w Iranie odbyły się demokratyczne wybory.

Bosadek był jak najbardziej prozachodnim, wykształconym w Paryżu, na Sorbonie, politykiem o przekonaniach liberalnych i demokratycznych, ale uznał, że to jest niesprawiedliwe, że złoża irańskie nie pracują i nie przynoszą dochodu Iranowi, tylko Brytyjczykom.

I to nie była tylko kwestia tego, że Brytyjczycy zgodzili się trochę więcej płacić, tylko on chciał całego dochodu, no bo to jest bogactwo naturalne Iranu.

No i Persjan Olim musiał się wynosić z Iranu.

I tutaj Brytyjczycy nie mieli już wystarczającej siły, żeby przeprowadzić obalenie premiera Iranu.

Amerykanie mieli dobrze rozbudowaną sieć agenturalną w Iranie, a przede wszystkim szach, młody szach Reza Pahlavi, który w tym czasie wstąpił na tron, był bardzo proamerykański.

Zacieśnienie i okrążenie wokół Związku Radzieckiego, a Iran jest jednym z takich elementów okrążania Związku Radzieckiego.

W Iranie zresztą działa dosyć prężnie partia komunistyczna wspierana przez Związek Radziecki.

Potem przywracano pozory demokracji w Iranie, ale rządzącym został Szaf, który został najbliższym sojusznikiem Stanów Zjednoczonych.

Do rewolucji wznieconej przez aliatylacha Khomeiniego pod koniec lat 70., no to Iran był najbliższym sojusznikiem na środkowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, a Szaf był jego

A Amerykanie... Owszem, brytyjski Persja, który się wtedy już przekształcił w BP, mógł mieć tam złoża, ale do Iranu weszły amerykańskie koncerny i to one przejęły główne złoża i to one je eksploatowały aż do rewolucji islamskiej.

OPEC to była organizacja zawiązana przez kraje arabskie i Iran na początku lat 60.

Wracając do naszych przykładów wcześniejszych, jeżeli coś się złego dzieje w Iranie, Iraku czy Arabii Saudyjskiej, to ta firma bierze na pokład również jakiegoś polityka, jakiegoś przedstawiciela swojej władzy.