Mentionsy
Humanistyka na mieście #5 | Męskości w polskiej prozie emancypacyjnej po 1989 roku
Męskości: to tylko czy aż fikcje, reprodukowanew literaturze, kulturze, polityce, życiu społecznym i obyczajowym? Jak przekształcają elementy świata rzeczywistego, jakiego rodzaju rzeczywistośćwytwarzają i jakie są tego konsekwencje? Czy literatura odgrywa w tych procesach szczególną rolę?
Monografia Przemysława Góreckiego „Kruche jest piękne.Męskości w polskiej prozie emancypacyjnej po 1989 roku” była podstawą dyskusji, w której udział wzięli dr hab. Maciej Duda, literaturoznawca,psychoterapeuta, krytyk literacki i pisarz oraz dr DezyderyBarłowski, literaturoznawca, historyk literatury, tłumacz i publicysta. Spotkanie poprowadziła dr Anna Marchewka.
Rozdziały (10)
Rozmowa kontynuuje omówienie przełomu w postrzeganiu męskości w polskiej literaturze po 1989 roku, omówiony przez Przemysława Góreckiego w jego książce. Debatują nad datą tego przełomu, a także nad tym, czy literatura po 1989 roku jest jednoznacznie feminizacyjna.
Rozmowa przenosi się na metodologię badań męskości, omawiając zmiany w podejściu do tej tematyki w polskiej literaturze i badaniach. Autorzy wspominają o kluczowych autorach i publikacjach, które wpłynęły na rozwój tej dziedziny.
Rozmowa skupia się na polityczności literatury po 1989 roku, omawiając jej zastosowanie w polskiej prozie. Autorzy analizują teorie polityczne, takie jak teorie Chantal Mouffe, a także omawiają konsekwencje polityczne w literaturze.
Rozmowa kontynuuje analizę książek Przemysława Góreckiego, skupiając się na jego interpretacjach męskości w polskiej prozie po 1989 roku. Debatują nad metodologią interpretacji i jej wpływem na postrzeganie męskości w literaturze.
Rozmowa skupia się na kwestii klocków w interpretacjach męskości, omawiając alternatywne podejścia do interpretacji męskości w literaturze. Autorzy debatują nad konsekwencjami tego podejścia i jego wpływu na postrzeganie męskości w literaturze.
Rozmowa skupia się na analizie książek Przemysława Góreckiego, które problematyzują męskość po 1989 roku, oraz na kwestii, czy literatura może być narzędziem przemiany społecznej.
Rozmowa o metodologii i interpretacjach męskości w literaturze po 1989 roku, z podkreśleniem braku nowomaterialistycznych interpretacji w książce Góreckiego.
Kwestia kruchości jako kulturowej zjawiska, z podkreśleniem kontrastu między hegemoniczną a nieheteronormatywną masculinitetą.
Analiza roli męskości w kryminałach i komiksach, z podkreśleniem braku szczegółowej analizy w książce Góreckiego.
Analiza konservatywnych kręgów męskości, z podkreśleniem kontrastu między polskimi a zachodnimi modelami męskości.
Szukaj w treści odcinka
Spotykamy się dzisiaj w związku z książką Przemysława Góreckiego, Kruche jest piękne męskości w polskiej prozie.
Porozmawiamy oczywiście o tej książce, zadam wam pytania do książki, zadam wam pytania ogólne, ale zanim o samej książce, to może powiedzmy, że Przemysław Górecki to również doktor nauk humanistycznych, anglista i polonista i wydaje mi się, że w tej książce trochę widać, jak on wykracza poza granice polszczyzny.
męskością, na jakim etapie tych badań jesteśmy waszym zdaniem, jak polska proza problematyzuje męskość czy męskości, czy już je demnitologizuje, czy nadal reprodukuje jakieś stereotypy, czym jest emancypacyjna proza, najpierw się może poprzyglądamy temu, co możemy znaleźć w samym tytule książki, czym jest proza emancypacyjna w rozumieniu samego autora Przemysława Góreckiego, czym jest
Więc ja z jednej strony doceniam bardzo ten gest badawczy, który wykonał Przemysław Górecki, a z drugiej strony umieszczając go na mapie,
Górecki w pewnym miejscu pisze, że tak, moja książka to feministyczna książka o męskości.
Więc tutaj myślę, że to, co Górecki tutaj deklaruje, jest dla mnie taką jasną deklaracją, jeśli chodzi o jego postawę względem teorii ogólnie wszystkich, które by się wywodziły z kręgów feministycznego, studiów genderowych i dopiero później z masculinity studies.
To co widać współcześnie, jeśli chodzi o myślenie genderowe, to jeśli chodzi o nie tylko kwestie związane z teorią, ale na przykład z różnymi organizacjami, które by mogły, chociażby jak tutaj Górecki przedstawia, kruszyć określony beton,
I rzeczywiście to chyba w tą stronę idzie Przemysław Górecki.
Przemysław Górecki idzie w kontekst z męskości, w kontekst queerowy przechodzi bardzo szybko.
nie będziemy interesować się tylko i wyłącznie feminizmem i męskością po to, żeby o tym dyskutować, albo tylko i wyłącznie po to, żeby mieć poczucie winy i nic z nim nie robić, tylko będziemy się nim interesować w sposób polityczny i Przemysław Górecki dodałby jeszcze subpolityczny, bo on tam do Kingi Duni się odwołuje, to wtedy będzie dobrze.
Ja tutaj oczywiście wynotowałam sobie tytuły książek, do których Górecki się odnosi, które analizuje, oczywiście w pewnym kluczu, jak już tutaj wskazywaliście, raczej zawężającym niż głębszym.
O tę rolę literatury, co literatura może, czy jest jakimś zaczynem, zarzewiem, czy jest tylko młodszą siostrą polityki, co może ta literatura, nazwijmy ją za Przemysławem Góreckim, emancypacyjna i w ogóle musimy się zastanowić, czym ona jest.
I zresztą Przemysław Górecki w ten sposób tego nie tłumaczy.
Górecki wykorzystuje tutaj przede wszystkim do tego teorie Chantal Mouffe, Ernesto Lacroix.
Natomiast tutaj również istotną kwestią, którą podnosi Górecki, kiedy mówi o literaturze,
W pierwszej części Górecki robi podwójną interpretację.
Czyli jedną ważną rzecz, którą robi Górecki to jest rozróżnienie między jednym a drugim bohaterem.
do bardzo podobnych momentów te dwa obrazy, ale coś jest takiego w tej interpretacji, co się później przenosi na taki metapoziom i działań samego Góreckiego.
W momencie, kiedy pokazuje nam w ostatnich częściach albo w drugiej połowie książki nieheteroseksualne interpretacje, o których wspomniałeś, ja też jestem bliski temu, żeby mówić o tym, że to są gejowskie także narracje, a nie queerowe, rzeczywiście je tam zrównuje Przemysław Górecki,
to w tę część książki idzie tropem Janka, czyli Przemysław Górecki czytając nieheteronormatywne książki wydane w Polsce po 1989 roku mówi o stwarzaniu podmiotowości przez bohaterów tychże książek.
Oni są jakoś zniewoleni i mam poczucie bardziej stworzeni przez Góreckiego w interpretacji niż mogą dojść sami do głosu.
I to się nawet pojawia w jednym miejscu w książce Przemysława Góreckiego.
Zaszła jakaś przemiana, zdaniem Góreckiego, jest szansa na to, by tych kruchych, fizycznie kruchych, starych bohaterów przedstawić, dzięki którym można wrócić do odczuwania, nie tylko zatrzymywać się na poziomie bycia postrzeganym.
Ten zestaw lektur sam Górecki podkreśla, że nie ma czegoś takiego jak proza emancypacyjna
Faktycznie Górecki nie mówił tutaj o konkretnym kanonie, żebyśmy tworzyli sobie kanon lektur na temat męskości.
Te lektury, które wybiera Górecki, wydają mi się bardzo interesujące pod każdym kątem, jeśli mówimy o kolejne rozdziały, które właśnie problematyzują tę męskość, która po 1989 zdaje mi się
Jeśli Przemysław Górecki mówi o tym, że jest zakorzeniony w studiach feministycznych, to mógłby z tego też
Uświadomiłem sobie, czytając Przemysława Góreckiego, który mówi, badam literaturoznawczo literaturę polską najnowszą, że nie wychodzimy poza motywy i wątki.
Wielka narracja męskości kruszy się, podkreśla Górecki i ta kategoria, nie wiem czy to kategoria, kruszenie się, ten obraz.
Muszę was zapytać o to, co te książki, które wy byście określili emancypacyjnymi, w tym porządku emancypacyjnym, gdybyście chcieli stworzyć swoją listę, albo te książki, na które wskazuje Przemysław Górecki, co one robią?
zmiany społeczne i nigdy raz na zawsze, oczywiście ja Was nie wyprowadzam w tę stronę, ale czy widzicie w tym zbiorze lektur, który podsunął nam Górecki, takie książki, które rzeczywiście coś w świecie ze światem zrobiłyby ten
W samym początku książki Górecki sam wspomina o tym, że literatura nie ma aż tak mocnego oddziaływania jak jeszcze kilkadziesiąt lat temu, jak jeszcze sto lat temu.
Więc tutaj raczej Górecki nie ma jakichś tam złudzeń o tym, że jedna książka jest w stanie zmienić całkowicie społeczeństwo.
Ja się zgadzam z politycznym projektem Przemysława Góreckiego, który zaczerpnął od Przemysława Czaplińskiego i Kingi i Dunin.
I zaangażowanej, bo tutaj Górecki podkreśla, jak bardzo ważna jest literatura zaangażowana.
Myśl Góreckiego wychodzi w stronę studiów nieheteronormatywnych, w których to wszystko mogłoby się pojawić, ale w tej pozycji dla mnie one stoją w klinczu do hegemona, a nie w otwarciu na to wszystko, o co pan mówi.
Ja nie pamiętam raczej, żeby tutaj akurat w tym kierunku szły rozważania Góreckiego.
I akurat ten kawałek Górecki krytykuje, ale z drugiej strony pokazuje nam ten nieheteronormatywny kawałek, gdzie też jest rana i gdzie nie musi dojść do nadbudowania hegemonicznego.
Być może powrót do jakiejś dzikiej mięskości, to już było, wiemy, te mitopoetyckie ruchy, ale być może tutaj pojawia się też sporo takich odpowiedzi, o których Górecki nie pisze.
Zachęcam Państwa do tych z Państwa, którzy dopiero są przed lekturą, do przeczytania książki Przemysława Góreckiego.
Ostatnie odcinki
-
Występy gościnne #19 | Imiona Krymu
05.06.2026 04:40
-
Na południe #2 | Wyobrażona inność, peryferyjna...
02.06.2026 04:40
-
Gdzie mieszkają książki #3 | Dzień Dziecka
01.06.2026 06:19
-
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #13 | Ke...
29.05.2026 04:45
-
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #12 | Ws...
26.05.2026 04:50
-
Rozmowy o esejach #2 | "Żywa i martwa"
22.05.2026 05:09
-
Występy gościnne #18 | Dziewczyńskość. Dzieje ...
19.05.2026 04:40
-
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #11 | To...
15.05.2026 04:50
-
Występy gościnne #17 | Zespół Odepa, czyli zupe...
12.05.2026 04:40
-
Brakarnia #9 | Retelling we współczesnej liter...
08.05.2026 04:40