Mentionsy

Dziś o śmierci Lionela Jospina, francuskiego polityka, radnego deputowanego, eurodeputowanego, ministra, premiera, dwukrotnego kandydata na prezydenta i dwukrotnego pierwszego sekretarza tamtejszej partii socjalistycznej.

Czytałem, co jest pisane i słuchałem, co jest mówione w tych godzinach po śmierci Lionela Jospina.

Jospin uosabiał sobą powagę, uczciwość i prawość, a także rozumienie lewicy jakże odmienne od tego, które dziś jest dominujące.

Następca Jospina, pierwszy sekretarz Partii Socjalistycznej, Olivier Faure, twierdził z kolei, że reprezentował on lewicę, która sama od siebie

Można by więc powiedzieć, że lewica Lionela Jospina to był kościół otwarty.

Można więc powiedzieć, że bez względu na to, czy przy głosie byli prawicowcy, lewicowcy, centryści, to chyba wszyscy się zgadzali, że Jospin był człowiekiem lewicy, którego zachowała prawość.

Chyba w ogóle wśród narodów zachodniej Europy swego rodzaju nostalgia za latami 90., a więc za tym okresem, kiedy Jospin był premierem.

Rewolucji, którą przecież w niemałym stopniu sam Jospin zainaugurował.

No ale mógłbym zapytać, czy w świetle tego wszystkiego, wszystkich tych wypowiedzi, w świetle też tego podlania, tego wszystkiego z hostem nostalgii mamy zatem konsens, że czasy Lionela Jospina to był złoty wiek.

Prawda jest taka, że dziedzictwo Jospina Francuzów dzieli i będzie dzielić jeszcze długo.

I to niemalże prawda, bo były takie, które Jospin zaproponował, a które w gruncie rzeczy się przyjęły i nikt już ich potem nie zmieniał, nawet nikt ich za bardzo nie krytykował.

I kolejna rzecz, która stanowiła jakąś osłodę nawet dla krytyków, to był też pewien styl prowadzenia, powiedzielibyśmy, ksiąg państwowych Jospina, który faktycznie, jak to mówili niektórzy, miał w sobie coś takiego kalwińskiego, bo był protestantem z wychowania i pochodził z wielopokoleniowej rodziny protestanckiej, choć sam był agnostykiem.

Dalej, Jospin był zwolennikiem bardzo daleko idących przywilejów podatkowych dla startupów, dla rodzącego się wtedy French Techu, ale także dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Na przykład pierwsze 250 tysięcy franków za czasów Jospina było obłożonych nie, jak to było wcześniej, 33-procentowym podatkiem, ale 15-procentowym.

Trzeba przyznać, że Jospin miał w obszarze polityki społecznej odnoszącej się do tego, co jedni będą chcieli nazywać sprawami obyczajowymi, drudzy będą chcieli nazywać sprawami powiązanymi z prawami człowieka.

Ta sprawa wtedy stanęła tak naprawdę po raz pierwszy poważnie na porządku dnia i Jospin zdecydował się na wprowadzenie związków partnerskich pomimo naprawdę potężnej polemiki, która zapłynęła na obydwu końcach sceny politycznej.

No, jak widać, Jospin ryzykował walionowanie wszystkich, ale liczył na to, że jest taki umiarkowany środek, który go w tych sprawach poprze.

Jospin tak naprawdę zawsze zachował głęboką rezerwę wobec małżeństw jednopłciowych, a szczególnie adopcji dzieci.

Otóż Jospin powiedział kiedyś, że akceptuje gospodarkę rynkową, ale nie akceptuje społeczeństwa rynkowego.

No i przejawiało się to chociażby w tym, że lewicowy rząd Lionela Jospina sprywatyzował więcej przedsiębiorstw państwowych, aniżeli dwa poprzednie prawicowe rządy razem wzięte.

Jak bronił tego Jospin?

Jospin powtarzał jak mantrę.

No więc Jospin miał swój pomysł, o którym mówiłem wcześniej.

Jest w tym po części wina Jospina.

I tak też było z Jospinem.

I to również było Jospinowi wyciągane na lewicy, że to jest taka lewica kapitulacka, to jest taka lewica, która po prostu przyjmuje do wiadomości, że rząd administruje, ale rynek rządzi.

Prawica dzisiaj chętnie przypomina te słowa, sławne słowa Lionela Jospina o tym, że w antyfaszystowskim teatrzyku

Trzeba te słowa Jospina wszelako czytać w pewnym kontekście.

A kontekst był taki, że Jospin nigdy nie normalizował frontu ani zjednoczenia narodowego.

Jospin ostrzegał przed nim.

Jospin udzielił wielu wywiadów, w których powtarzał jak refren następujące słowa.

Jospin twierdził, że

Jospin mówił, brzmi to na pierwszy rzut oka jakoś tak sensownie.

Innymi słowy, nawet jeśli ktoś chce ograniczać imigrację, a pewnie Jospin byłby w tej mierze bardziej zniuansowany pod koniec życia niż był, kiedy był premierem, to ci, co już tu są, bezwzględnie muszą być traktowani z poszanowaniem wszelkich ich praw.

Jospin był krytykiem nie tylko ekstremów prawicowych, był też krytykiem ekstremów lewicowych.

I tu właśnie wspomniany Jean-Luc Mélenchon wygląda już zza węgła, bowiem Jospin mówił o nim, był to utalentowany, jest to utalentowany trybun, przekonujący agitator.

I faktycznie zgadzam się też z Jospinem, że mógł wybrać inaczej.

Ja się zgadzam w tej mierze z krytykami, jakie Jospin podniósł, ale nagrałem o tym cały osobny odcinek, do którego was z chęcią odsyłam.

Często słyszymy teraz, ze strony szczególnie zwolenników lewicy skrajnej, że Jospin to jest ich człowiek.

Lionel Jospin był uczniem François Mitterrand.

I dokładnie tak działał Jospin.

I do tego też nawiązywała niedawno socjalistka Karol Delga, która mówiła tak, Lionel Jospin chciał jedności lewicy, ale z poszanowaniem dla republiki.

A ten sam Jospin nam mówił w październiku 2024 roku.

Trzeba pewnie jeszcze powiedzieć dwa słowa o polityce obronnej i zagranicznej za czasów Lionela Jospina, a właściwie to powinienem powiedzieć za czasów

I to też był problem Lionela Jospina, no bo rządził w realiach kohabitacji.

A Jospin powiedział na konferencji prasowej.

A Jospin powiedział sobie, że on ją będzie testował.

Rok przed tym, jak premierem został Jospin, to Chirac powiedział, że on jest za tym, żeby pobór do wojska zawiesić.

Jospin był pragmatykiem i Chirac się okazał pragmatykiem.

Jospin pacyfistą nie był.

A Jospin, księgowy protestant mówi, a gdzie tam?

Ostatecznie, po 2002 roku, jak już zabraknie Jospina, to Chirac wyśle swoich żołnierzy, a tak naprawdę to poważnie się tam zaangażuje Nicolas Sarkozy.

A Jospin chciał inaczej.

Jospin chciał ucywilizować te relacje z państwami afrykańskimi.

To się zaczyna za Jospina.

A tych relacji Jospin nie miał.

Żeby w tym konflikcie wziąć stronę, bo o ile Jospin chciałby rozwiązania dyplomatycznego, ONZ-u i tak dalej, to Chirac zaczął po prostu dostarczać rebeliantom broń, dostarczać im pieniądze i co najważniejsze, kiedy pojawili się tam francuscy żołnierze, a pojawili się przy obopólnej zgodzie, no bo misja Pelikan rozpoczęta w roku 97 miała na celu ewakuować cywilów z Togo, francuskich i z krajów sojuszników.

Wyratował Rafala Jospin, który dziś jest naprawdę francuskim hitem eksportowym, jest dumą.

Lionel Jospin szedł do wyborów prezydenckich w roku 2022 jak po swoje.

Nie sposób było sobie wyobrazić, że w pojedynku jeden na jednego wygra z Jospinem.

Tylko, że Jospina nie było w drugiej turze.

I powystawiała kandydatów na prawo i na lewo, konkurencyjnych wobec Jospina.

Czysty głos protestu i czysta negacja, ale też negacja tej lewicy rządowej Jospina, tej lewicy pod krawatem, odpowiedzialnej, rozważnej, umiarkowanej, ostrożnej, szukającej kompromisu.

Później jeszcze miała swoje 15 minut z katastrofalną prezydenturą François Hollande, ale wszystkie te jej bolączki odezwały się już za czasów, kiedy swoją prezydenturę przegrał Jospin.

Jospin po klęsce roku 2002 wycofał się z życia publicznego.

Jospin był politykiem starej daty.

Nie bez powodu nazywano go Jospinator, człowiek rzeczowy, zasadniczy, sztywny.

Lionel Jospin został premierem, a co dopiero, żeby otarł się o prezydenturę.

Śmierć Lionela Jospina.