Mentionsy

Drugi Rzut OKA
Drugi Rzut OKA
26.01.2026 15:05

Czy rozmiar ma znaczenie? Dla ewolucji najwyraźniej nie

Dlaczego nasze mózgi są mniejsze niż naszych przodków wyjaśniają antropolożka i biolog

Dr Hanna Mańkowska-Pliszka z Zakładu Anatomii Prawidłowej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz dr Maciej Golan z Instytutu Psychologii Akademii Pedagogiki Specjalnej opowiadają słuchaczom o prawdopodobnie najbardziej złożonej rzeczy we wszechświecie, którą jednocześnie każdy z nas posiada. Mianowicie o ludzkim mózgu.

Na początek dotykamy ważnej sprawy, czyli tego, czy rozmiar się liczy. W toku ewolucji mózgi naszych przodków stawały się coraz większe. Jednak potem ten wzrost się zatrzymał, a mózgi od kilkudziesięciu tysięcy lat się zmniejszają (choć nasze zdolności umysłowe raczej się zwiększyły).

Nie znamy jednoznacznej tego przyczyny. Jednak nauka ma w zanadrzu kilka solidnych hipotez. Jedną z nich jest to, że część naszych zdolności umysłowych przenieśliśmy na zewnątrz mózgów. Dowiemy się, jak przenosimy zdolności poznawcze poza nasze ciała.

Moi rozmówcy wyjaśnią też, dlaczego mózgi są takie kosztowne w utrzymaniu (i jak bardzo), że „ptasi móżdżek” to mit, a orki ulegają modom i noszą różne nakrycia głowy zależnie od sezonu.

Potem wracamy do spraw poważniejszych, czyli co z mózgiem czyni bezustanny stres i szum informacyjny. Oraz kiedy tak naprawdę dojrzewa ludzki mózgi i czy dzieciom powinniśmy ograniczać dostęp do smartfonów.

Rozmawiamy też o tym, jak starzeją się nasze mózgi i co możemy dla nich dobrego zrobić. Czy lepsze dla nich jest rozwiązywanie krzyżówek, nauka obcych języków czy aktywność zawodowa do późnego wieku – wyjaśniają antropolożka i biolog.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 2 wyniki dla "Neandertalczyka"

nie mamy tyle samo funkcjonalnych połączeń, co miał większy mózg Neandertalczyka.

Tak naprawdę chyba w tej chwili Szwantepałota, który dostał Nagrodę Nobla za opublikowanie genomu Neandertalczyka, no to tak powoli przesuwają te granice, jak stare kości możemy przebadać genetycznie, ale no to chyba jeszcze nie przeskoczyliśmy 200 tysięcy lat, o ile ostatnio sprawdzałem.