Mentionsy

Drugi Rzut OKA
Drugi Rzut OKA
28.04.2025 06:30

Czy rozliczenia PiS i naprawa sądów przyśpieszą? Podcast Drugi Rzut OKA

Półtora roku po zmianie władzy proces rozliczeń rządów PiS jest dopiero na początku. Tak samo jak reforma prokuratury i sądów. Czy da się je przyśpieszyć?


Mam wrażenie, że dla większości ludzi rozliczenie polega na wsadzeniu do więzienia. Słyszy się, że miało być rozliczenie, a nikt nie siedzi. Więc jeżeli tak na to spojrzymy, to rzeczywiście sprawa wygląda marnie. Z tym że nigdy nie traktowałam hasła "rozliczenie" jako zapowiadające wsadzanie do więzienia kogo popadnie – mówi Ewa Siedlecka z "Polityki" w rozmowie z Anną Wójcik.

W podcaście "Drugi rzut Oka" podsumowujemy półtora roku zmian, planów i obietnic obecnej władzy dotyczących rozliczeń rządów PiS, naprawy sądownictwa i prokuratury.

Mamy różne rodzaje odpowiedzialności: kryminalną, konstytucyjną, dyscyplinarną za delikty służbowe i polityczną. Polityczne rozliczenie nastąpiło w wyborach parlamentarnych w 2023 roku i skutkowało odsunięciem PiS od władzy.

Zdaniem Ewy Siedleckiej oczywistą jest sprawa wyborów kopertowych: premier Mateusz Morawiecki bez podstawy prawnej wydał rozporządzenie, które skutkowało wydawaniem dużych pieniędzy na przygotowanie wyborów prezydenckich w szczycie pandemii w 2020 roku. Wybory się wtedy nie odbyły, przesunięto je o dwa miesiące.

Natomiast nie jest już takie oczywiste, czy można by pociągnąć do odpowiedzialności karnej byłego ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobrę za nadużycie władzy w związku ze stosowaniem oprogramowania Pegasus przeciwko osobom zabierającym głos w interesie publicznym. Natomiast pewnie można i trzeba postawić Ziobrze zarzuty za nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości, które jako pierwsze opisywało OKO.press.

"Na pewno w prokuraturze nadal są osoby, które jeśli mogą, hamują tego typu rozliczenia. Natomiast prokuratura w Polsce zawsze działała bardzo opieszale. Według kodeksu postępowania karnego śledztwo powinno trwać miesiąc, można je przedłużyć do trzech miesięcy. Ale śledztwa trwają latami. Uważam, że jedyna weryfikacja prokuratorów, która może i powinna się odbyć, a nic o niej nie słychać, to weryfikacja dotycząca nadużyć. Umarzania niektórych śledztw i prowadzenia postępowań, kiedy nie było do tego podstawy. Te przypadki powinny być zbadane pod kątem odpowiedzialności karnej lub dyscyplinarnej".

największym wyzwaniu reformy sądownictwa, czyli uregulowaniu statusu ponad 2000 wadliwie powołanych sędziów oraz ich wyroków i roli opinii Komisji Weneckiej w tym procesie,emocjonalnym aspekcie koniecznej reformy, dotyczącej poczucia sprawiedliwości przez sędziów, którzy przez lata bronili państwa prawa,szansach reformowania Trybunału Konstytucyjnego i wątpliwościach, jak to będzie wyglądało w praktyce.

A co z odpowiedzialnością karną osób sprawujących najważniejsze funkcje publiczne?Czy rozliczenia przebiegają powoli, bo prokuratura nie została zreformowana?W podcaście mówimy też o:

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 21 wyników dla "PiS"

Że tylko część tego co się działo złego z praworządnością za czasów PiSu jest w ten sposób rozliczalna.

Polityczne rozliczenie nastąpiło po wyborach i skutkowało odsujęciem PiSu od władzy.

To znaczy oczywiście ludzie, którzy byli przeciwnikami PiSu doceniają, że PiS zostało odsunięte od władzy, ale nie uważa się tego za rozliczenie, podczas kiedy to właśnie rozliczeniem jest.

Ja no, zaraz jak PiS stracił władzę i było wiadomo, że pragnienie czy żądanie, społeczne żądanie rozliczenia jest bardzo silne, to ja napisałam tekst, przedstawiłam taki pomysł powołania komisji.

Też już nawet na początku po wyborach parlamentarnych Mariusz Jałoszewski napisał taki tekst w OKO.press, w którym wyjaśniał, że te rozliczenia po prostu nie nastąpią szybko, bo prokuratura potrzebuje dużo czasu na postawienie zarzutów, potem będzie rozpatrywanie sprawy przez sąd pierwszej instancji, drugiej instancji i tak dalej.

Przede wszystkim zastanówmy się, czy da się to wyinterpretować, czy z już istniejącej sytuacji prawnej, z już istniejących przepisów.

Nie rozliczono do dzisiaj trzech panów rzeczników dyscyplinarnych, pana Schaba, Radzika i Lasoty, którzy są postaciami emblematycznymi dla rządów PiSu i też trudno chyba znaleźć człowieka, który by nie widział, nie zauważał, że ich działania były

To się po prostu dzieje wedle przepisów, które są.

No bo często mówi się, że ta reforma zajmuje tak długo, że mamy tak dużo czasu na namysł, jak zaprojektować pewne mechanizmy, no bo przecież prezydent Duda nie podpisał ustawy o KRS, dwóch ustaw o Trybunale Konstytucyjnym, skierował do Trybunału Konstytucyjnego je, czyli no to tak de facto jest to forma po prostu beta, nieoficjalna.

Tak, prezydent jest ważny przy ustawach, czyli to wszystko, co musi być zrobione ustawami, rzeczywiście musi poczekać na nowego prezydenta, bo ten nie sprzyja jakimkolwiek reformom tego, co zrobił PiS.

Trzeba napisać od nowa porządną ustawę.

Także powołał tego rzecznika dyscyplinarnego ad hoc, który może na podstawie PiS-owskich przepisów, które powinny być zniesione notabene,

On był wiceministrem sprawiedliwości zarządów PiS i też prokuratorem krajowym.

Tak, więc do tego służy, żeby to było jakąś podkładką pod jakieś działania PiS-u.

To jest jeden ze środków, którego użyto idąc w ślady PiSu i tu możemy się zastanawiać na ile to jest działanie praworządne.

No i oczywiście można powiedzieć, że władza ma prawo działać niezgodnie z konstytucją, jeśli to ma mieć dobre cele, ale dokładnie tak mówił PiS i Jarosław Kaczyński, chciałam przypomnieć, bo wszystko zależy od tego, kto ocenia te cele i to, czy one są dobre, czy one są złe.

Ale wydaje mi się, że ta większość rządząca to naprawdę liczy na prezydenta, który podpisze ustawy, które zostały już uchwalone, te dwie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, bo te ustawy wprowadzają i kij i marchewkę.

A marchewka, no to są takie przepisy, które będą umożliwiać rezygnację, przejście w stan spoczynku bez podania jakiegoś powodu.

No czekamy na podpisanie, ale póki czekamy, to władza działa bezprawnie, nie publikując wyroków wydanych w normalnym, zgodnym z konstytucją składzie.

Widać, że narracja, być może PiSu, ale na pewno narracja Trybunału teraz jest taka, że obecna władza nie szanuje praw i wolności, bo nie publikuje wyroków, które są korzystne.

Link znajdziesz w opisie każdego odcinka podcastu Drugi Rzut OKA.