Mentionsy
Wsparcie dla Ukrainy - nowy czeski rząd w szpagacie | opowiada: Wojciech Stobba (Polskie Radio)
W pierwszym tygodniu stycznia nowy stary czeski premier Andrej Babiš oznajmił, że Czechy nadal będą koordynować światową inicjatywę amunicyjną dla Ukrainy. Zrobił to w swoim stylu, bo skupił się na tym, że Czechy nie dołożą do tego ani grosza swoich podatników, chociaż to rzeczywiście - biorąc pod uwagę skalę inicjatywy - były grosze. Kluczowa rola Czech w mechanizmie stanowiącym od roku jedno z głównych źródeł pocisków do ukraińskich armat, haubic i czołgów polegała właśnie na tym, że tylko Czesi - dzięki swoim kontaktom na świecie, byli w stanie go zorganizować. Byli i będą.
Czechy nie zerwą też zawartego przez poprzedni rząd gigantycznego kontraktu na amerykańskie myśliwce F35, nic też nie wskazuje na to, by mieli się wycofać z umowy z Niemcami w sprawie najnowszej wersji czołgów Leopard. Generalnie premier Andrej Babiš - znacznie redukuje swoje kampanijne, ukrainosceptyczne wypowiedzi. W tej materii skutecznie wyręcza go jego koalicjant - prokremlowska nacjonalistyczna partyjka SPD. Jej lider, równocześnie marszałek czeskiego sejmu Tomio Okamura, w noworocznym orędziu mówi o kijowskiej juncie, złotych sedesach Zeleńskiego i niepoczytalnej von der Leyen.
A jego zastępca Radim Fiala przekonuje, że nie ma dowodów na to, że to rosyjscy agenci wysadzili 11 lat temu czeskie magazyny amunicji. To ostatnie akurat Babiša trochę rusza, bo rosyjskie sprawstwo tego aktu terroryzmu wykryły podległe mu służby gdy poprzednio był premierem.
Generalnie jednak swoich koalicjantów premier traktuje jak niesforme dzieci. Gdy dziennikarze spytali go, co powie przewodniczącej Komisji Europejskiej na temat tego, że Okamura uważa ją za niepoczytalną, Andrej Babiš z rozbrajającym uśmiechem jasno pokazał, co o koalicjancie i jego werbalnych szarżach myśli - "Nie sądzę, by Ursula w ogóle wiedziała, kto to jest Okamura".
W 108 odcinku Czechostacji Wojciech Stobba, korespondent Polskiego Radia w Pradze wyjaśnia, z czego się ten dwugłos czeskiego rządu bierze i jak długo może jeszcze potrwać. Wojtek opowiada też o drugim koalicjancie partii ANO Babiša, czyli Zmotoryzowanych, którzy bardzo by chcieli obsadzić stanowisko ministra spraw zagranicznych, albo od biedy nawet środowiska, ale nie chce się to zgodzić prezydent Petr Pavel. Jest też w końcu mowa o sprawach poważnych - realnych wyzwaniach, przed jakimi stoi nowy czeski rząd i dość mglistych zapowiedziach, jak się z nimi zmierzyć.
W rozmowie odwołujemy się do wcześniejszych odcinków Czechostacji:
O inicjatywie amunicyjnej dla Ukrainy
O Andreju Babišu
O Zmotoryzowanych i ich honorowym prezesie Filipie Turku
O tym, jak się żyje i pracuje w Czechach
Uwaga edycyjna - w trakcie montażu wyciąłem przez przypadek dwa, ale dość istotne słowa we fragmencie o dotychczasowych dokonaniach Turka; śledztwo policji dotyczy przemocy, jakiej miał się on rzekomo dopuszczać wobec byłej partnerki.
Kiks zauważyłem niestety dopiero po załadowaniu pliku zbyt późno by go poprawić.
***
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Anna i Michał, Michał, Małgorzata oraz Obłoczek
Bardzo Wam dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
Grafika na okładce odcinka to kolaż czeskich memów nawiązujących do bieżących wydarzeń politycznych. Pomagała mi przy nim moja młodsza córka Nika, której tu i w treści odcinka również bardzo za to dziękuję
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG
Szukaj w treści odcinka
No a z drugiej strony mamy tych antyukraińskich polityków SPD, ale znów jest to partia, bez której Babisz w większości w Izbie Poselskiej by nie miał, dlatego zostawia pewne pole, żeby ci politycy gdzieś tam się wyszumieli, żeby tą ostrą retoryką zadowolili swoich wyborców i potem stara się te straty jakoś minimalizować.
Na jego czele stanął polityk doświadczony, w przeszłości już na czele gabinetu stojący, czyli założyciel i lider ruchu ANO Andrzej Babisz.
No i Babisz, chociaż najpierw się z tym nieco ociągał, to w końcu to jednak zrobił.
Mówiąc po ludzku, zarządzać koncernem, który składa się z kilkuset firm i zatrudnia kilkadziesiąt tysięcy osób, ma zarządzać ktoś, na kogo Babisz nie będzie miał żadnego wpływu.
Część komentatorów i ekspertów kręci trochę nosem nad tym rozwiązaniem, wskazując, że jak się przyjrzeć dokładniej, to tak zupełnie Babisz się od Agrofertu nie odcina.
No i Babisz pozbył się agrofertu, ale już na przykład swoich spółek biomedycznych nie.
No ale formalnie oligarchą już Babisz nie jest.
Słuchaj, w toku kampanii obecny premier Andrzej Babisz często powtarzał, że jak już wróci do władzy, to w ramach swojej polityki Czechy na pierwszym miejscu zlikwiduje inicjatywę amunicyjną dla Ukrainy, a w każdym razie sprawi, że Czechy nie będą miały z nią nic wspólnego.
I o ile chodzi o kluczowe czeskie zaangażowanie w tą sprawę, to wbrew kampanijnym zapowiedziom Babisza nic się w tej sprawie nie zmieni, prawda?
Babisz w trakcie kampanii inicjatywę krytykował, ale okazuje się, że ta inicjatywa zostanie, chociaż premier, dzisiaj premier, wtedy jeszcze lider opozycyjnej partii ANO zapowiadał, że być może nawet zostanie
Babisz zarzucał inicjatywie amunicyjnej brak transparentności, irytowało go to, że bogacą się właściciele czeskich firm zbrojeniowych, którzy naliczają swoje prowizje pełniąc niejako funkcję pośredników w całej tej operacji.
No i panowało już wówczas takie przekonanie w niektórych kręgach, że ta krytyka ze strony Babisza jest tylko pewną pozą na potrzeby kampanii, że on mimo wszystko będzie chciał zachować ten prestiż, jaki bardzo małym nakładem środków inicjatywa Czechom daje, albo że zostanie do tego przekonany.
Republiki Czeskiej, no i zaraz po zaprzysiężeniu miał zresztą spotkanie z jednym z amerykańskich dowódców NATO, to wszystko działo się jeszcze na hradzie, dosłownie kilkanaście minut po tym, jak Babisz formalnie został premierem.
No i spotkał się rzeczywiście z tymi kluczowymi urzędnikami i to jak twierdzą ludzie, którzy są blisko tej sprawy był właśnie taki jeden z tych przełomowych momentów, który zaowocował deklaracją w Paryżu, deklaracją po spotkaniu koalicji chętnych, bo tam Babisz powiedział, że inicjatywa
Ja bym tutaj dodał jeszcze dwie rzeczy, które mnie osobiście nie ukrywam dość mocno rozbawiły, to znaczy jak to Babisz sprzedał na rynek wewnętrzny.
Karel Hawliciek niedawno wicepremier, zastępca prawa ręka Babisza i generalnie twarz Babisza obecnie, ponieważ to Hawliciek się przede wszystkim wypowiada w kwestiach ANO.
Wchodzą w dwa malutkie, ale dające Babiszowi większość ugrupowania.
Sam Tomio Kamura został marszałkiem Izby Niższej Czeskiego Parlamentu i w przeciwieństwie do Babisza, przynajmniej werbalnie, twardo się trzyma przed wyborczego programu, również w orędziu noworocznym.
Mam takie wrażenie i to, o czym mówimy, oznaczałoby, że zgadzamy się z premierem Andrejem Babiszem, który zapytany, czy poproszony o komentarz do tych słów Okamury, do tego orędzia,
SPD musi robić wszystko, żeby ANO Andrzeja Babisza nie skonsumowało elektoratu tej partii, bo tak już się stało przed wyborami i tak pokazują badania sondażowni, według których ANO mogło przejąć nawet nieco ponad 2% głosów wyborców SPD.
No i jeszcze dodałbym tutaj, że Babisz, który przecież nie jest premierem po raz pierwszy, ma niebywały talent do zjadania swoich koalicjantów w trakcie zjazd socjaldemokratów, zjazd wspierających go komunistów, więc lęki o kamury są tutaj uzasadnione.
Prawie 7 lat po tych wydarzeniach rząd Andrzeja Babisza, ten poprzedni rząd ujawnił ustalenia czeskich służb, które miały dowody na to, że za wybuchem stało dwóch agentów GRU, czyli rosyjskiego wywiadu wojskowego, a konkretnie Anatolij Czepiga i Aleksandr Miszkin, czyli ci sami, którzy mieli być odpowiedzialni za otrucie Nowiczokiem, Siergieja Skripala i jego córki w Wielkiej Brytanii.
I to są kroki, które Andrzej Babisz do dziś przypomina, gdy ktoś zarzuca mu sprzyjanie Rosji.
Ale Fiala stwierdził, że tak właściwie to on nie wie, kto za tym atakiem mógł stać i tutaj politycy ANO, czyli ugrupowania Babisza na tę jego wypowiedź, która padła w czeskiej telewizji, jeśli się nie mylę, ostro zareagowali.
To między innymi minister szkolnictwa Robert Plaga, który również pięć lat temu, gdy informowano o werbieticach, to stanowisko zajmował, to on podkreślił, że co do odpowiedzialności Rosjan nie ma wątpliwości, ale też sam premier, premier Andrzej Babisz, może mniej stanowczo, ale jednak powiedział, że wina za werbieticę
Według wiedzy jaką oni mieli, jaką im przedstawił wówczas wywiad wojskowy podjęli właściwą decyzję i de facto nie dało się podjąć innej na mocy, czy na podstawie tych informacji, które ówczesny rząd Babisza otrzymał, więc to był taki mocny zgrzyt, bo jeżeli chodzi o te orędzie, o kamury...
Ja myślę, że trochę przesadziłeś mówiąc, że SPD nominowało swoich ekspertów, bo to byli eksperci podsunięci, podstawieni przez Andreja Babisza, z którymi zresztą sam miał rozmawiać o ewentualnych nominacjach i namawiać do objęcia tych resortów.
I tutaj też z tego wynika retoryka Babisza, który twierdzi, że Czechy finansowo nie mogą już więcej pomagać Ukrainie, bo potrzebują pieniędzy dla swoich obywateli.
To część elektoratu Babisza na pewno przekonuje.
No a z drugiej strony mamy tych antyukraińskich polityków SPD, ale znów jest to partia, bez której Babisz w większości w Izbie Poselskiej by nie miał, dlatego...
Rząd nie ma wotum zaufania, po drugie Babisz cały czas jest przed głosowaniem w sprawie immunitetu, to on nie będzie podejmował żadnych bardziej radykalnych kroków wobec koalicjantów, ale potem sytuacja może się już zmienić i tam premier może, nie wiem, tupnąć nogą, doprowadzić do porządku to towarzystwo albo być może będą jakieś bardziej radykalne działania, zobaczymy.
W poprzednim rządzie Babisze wspominany już dzisiaj dwukrotnie Karel Hawliciek chyba w szczytowym momencie kierował trzyma ministerstwami równocześnie, czy czterema nawet, więc jest taka czeska praktyka, ale tutaj ona wynika z bardzo konkretnej sprawy i ta sprawa ma konkretne imię i nazwisko Filip Turek.
Tutaj trzeba dodać, że Andrzej Babisz jako premier swoim ministrom wysoko zawiesza poprzeczkę, dlatego na dłuższą metę sam Macinka może dwóch resortów fizycznie nie ogarnąć.
Na to według mnie Babisz nie pójdzie, bo jemu aż tak bardzo na Turkowi nie zależy i ta cała sytuacja staje się dla niego męcząca i rozpraszająca.
Ponoć w trakcie tego wspomnianego już obiadu z prezydentem Andrzej Babisz miał godzinę przekonywać Petra Pawla, żeby Turka jednak mianował, żeby dał mu szansę.
Tu jest zresztą dość ciekawe, bo Babisz wielokrotnie podkreślał, że i tak za kreowanie polityki zagranicznej rządu będzie odpowiadał on jako premier, więc tak na dobrą sprawę, niezależnie od tego, czy Turek zostałby ministrem, czy nie, miałby w tej sprawie do powiedzenia mniej więcej tyle samo, co w sprawach.
Co Twoim zdaniem z tych zapowiedzi Babisza dotyczących polityki wewnętrznej, dotyczących gospodarki jest najistotniejsze?
Generalnie jeśli chodzi o tę politykę wewnętrzną, nastawienie priorytety nowego rządu, to wspomniałbym o cytacie w słowach Andreja Babisza już kilkakrotnie podnoszonych, że Czechy mają być najlepszym miejscem do życia na planecie.
Andrzej Babisz stwierdził to już 4 października w sztabie wyborczym ANO po ogłoszeniu wyników wyborów, ale do tego zdania bardzo często wraca i również kiedy rząd przyjął swoją deklarację wyborczą,
Sytuacja gospodarcza rzecz jasna się poprawia i pod tym kątem Babisz będzie miał łatwiej niż Petry Fiala, który obejmował rządy
No i jeszcze z potężnym deficytem zafundowanym mu przez samo ANO i jego własną partię, bo przez Babisza wspartego przez ODS, czyli partię Petra Fiali, mówię w tej chwili o deficycie budżetowym spowodowanym przez de facto obniżkę podatków, czyli tam manipulacje przy supergrube MSG.
Babisz pod koniec swoich rządów uchwalił to razem z poparciem ODS i dlatego ODS jak przejęła władzę, to na samym starcie dostała całkiem spory deficyt w finansach publicznych.
Babisz między innymi wraca do swoich dawnych pomysłów związanych z walką z szarą strefą i tutaj temu ma służyć przywrócenie EET, czyli elektronicznej ewidencji, elektronicka ewidencja trzziep, czyli elektroniczna ewidencja obrotów chyba.
To jest na pewno kwestia, w której poprzednicy Babisza, czyli rząd P, trafiali się
No i cóż, Babisz ma szansę pokazać, że będzie potrafił zrobić to lepiej.
Wizycie, która przebiegła w bardzo dobrej atmosferze, więc ewidentnie, tu duży cudzysłów o rędzie, koniec cudzysłowu o kamury, Ukraińcy traktują tak jak Sembabisz, jako wygłup niesfornego przedszkolaka.
O Babiszu często można w polskich mediach przeczytać, że to populista.
odnośnie programowych propozycji Babisza.
Dla samych przedsiębiorców, tych najdrobniejszych, Babisz ma zresztą swego rodzaju rekompensatę.
Sporym wyzwaniem dla rządu Babisza będą kwestie związane z energetyką.
Chociaż niewykluczone, że to z jego strony strategia negocjacyjna, bo Babisz dopuścił już możliwość dopłacania mu do biznesu z publicznych pieniędzy.
I pewnie tak jak przy poprzednich rządach Babisza, ale też przy zakończonych właśnie rządach ODS.
Więcej na ten temat Wojtek opowiadał w Czechostacji w październiku, w odcinku poświęconym Babiszowi właśnie.
Ostatnie odcinki
-
Samochody Škoda po wojnie. Sukces zbudowany na ...
17.02.2026 06:40
-
Słowacki przyjaciel Trumpa i Maduro. Eklektyzm ...
10.02.2026 06:40
-
Škoda w międzywojniu. Trudne początki wielkiego...
03.02.2026 06:40
-
Od cukrowni po artylerię. Narodziny imperium pr...
27.01.2026 06:45
-
Czechy: kraj, którego dzieje pisały złoto, sreb...
20.01.2026 06:45
-
Wsparcie dla Ukrainy - nowy czeski rząd w szpag...
13.01.2026 06:40
-
Jak czechosłowacki underground zjednoczył antyk...
06.01.2026 06:45
-
Karlovy Vary: sławne uzdrowisko, kopalnie uranu...
30.12.2025 06:45
-
Czechosłowacki underground przeciw komunistyczn...
23.12.2025 06:40
-
Czeska utopia panslawizmu z rosyjskim wielkim b...
16.12.2025 06:45