Mentionsy
Crazy Nauka
Crazy Nauka
24.03.2026 20:04

158. Co łączy polskie złoża helu z AI, Iranem i Zderzaczem Hadronów?

Co ma wojna w Iranie do polskich złóż helu, sztucznej inteligencji, produkcji chipów, działania szpitali i Wielkiego Zderzacza Hadronów? Opowiadamy o kryzysie, który po raz pierwszy w historii obnażył to, jak bardzo nasz świat zależy od helu.

Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka!

Zachęcamy też do posłuchania dwóch kolejnych cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Zdjęcie na okładce: Matthew Smith @ Flickr (CC BY 2.0)

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://en.wikipedia.org/wiki/Helium
https://home.cern/science/engineering/cryogenics-low-temperatures-high-performance
https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025.pdf
https://www.rsna.org/news/2023/january/helium-shortage-for-mri
https://www.pgi.gov.pl/surowce/energetyczne/hel.html
https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/co-robimy/polskie-aktywa-upstream/zespol-oddzialow-upstream-polska/oddzial-w-zielonej-gorze/bezpieczenstwo/odazotowania-w-odolanowie
https://www.messer-us.com/press-releases/messer-completes-acquisition-of-federal-helium-system-from-blm
https://www.aljazeera.com/news/2026/3/18/qatar-says-iran-missile-attack-sparks-fire-causes-damage-at-gas-facility
https://www.gasworld.com/story/damage-to-qatar-lng-trains-will-cut-helium-output-by-14-for-many-years/2174708.article/
https://finance.yahoo.com/news/iran-war-disrupts-global-helium-153800382.html

AI Zderzaczem Hadronów Unii Europejskiej Rosja Qatar Energy Katar Mendelejew Kelwina hel ByCoffee2 Heliox Einsteina Iran Jan Czochralski Bushdome

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 6 wyników dla "Kelwina"

Co ciekawe i co bardzo ważne dla tej opowieści, ma najniższą temperaturę wrzenia ze wszystkich pierwiastków i to jest minus 268,9 stopnia Celsjusza, czyli jak kto woli 4,2 Kelwina, czyli 4,2 stopnia ponad zero absolutne.

Natomiast poniżej tych 2,17 Kelwina mamy hel drugi, który zachowuje się w sposób zupełnie nieprzyzwoity, ponieważ jest nadciekły, czyli zanika w nim wszelka lepkość, co powoduje, że ma bardzo szczególne właściwości.

Czyli 1,9 Kelwina tam dokładniej.

I tu mamy już troszeczkę wyższą temperaturę, bo około 4,2 Kelwina, czyli jakby ktoś nie pamiętał jak działają Kelwiny, to jest 1 Kelwin, to jest 1 stopień Celsjusza ponad zero absolutne.

4,2 Kelwina, 4,2 stopnia Celsjusza ponad zerem absolutnym.

Również niektóre komputery kwantowe, chociaż tutaj wiele zależy od konstrukcji, one również wymagają takiego ekstremalnego chłodzenia do temperatur tam naprawdę poniżej jednego kelwina.

Ostatnie odcinki