Mentionsy
Gaza, CPK, AI, aktywiści. Update, którego wszyscy potrzebujemy
W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o tym, co nowego dzieje się w tematach, którym przyglądaliśmy się z bliska w pierwszych sześciu miesiącach podcastu Co to będzie:
ludobójstwo w Gazie, nielegalna okupacja Palestyny przez Izrael i torturowanie Palestyńczyków w izraelskich więzieniach; propozycja Władysława Kosiniaka-Kamysza dotycząca wychowania patriotycznego w szkołach, czyli HiT-bis; bezsensowna wizja lotniczo-kolejowego megalopolis premiera Tuska; błyskawiczne nadejście prawicowego zwrotu rządów Partii Pracy w Wielkiej Brytanii; nowe wyroki więzienia dla brytyjskich aktywistów klimatycznych; oraz panika inwestorów, że „rewolucja AI” to bezsensowne przepalanie miliardów dolarów.Zapraszają Marta Nowak i Miłosz Wiatrowski-Bujacz.
Szukaj w treści odcinka
Tematem, o którym mówiliśmy bardzo często i któremu poświęciliśmy dotychczas dwa pełne odcinki, ale też staraliśmy się w większości innych odcinków jakoś wspominać, jest oczywiście inwazja Izraela w strefie Gazy i dokonywane przez wojska Izraela zbrodnie ludobójstwa.
No i tutaj też chcielibyśmy, jako że ostatnio faktycznie spędzaliśmy dużo czasu na konkretnych wyborach w krajach i musieliśmy się poświęcić im dużo czasu, żeby wytłumaczyć wszystkie możliwe konteksty, to chcielibyśmy teraz skorzystać z okazji, że możemy znowu o gazie powiedzieć trochę więcej, zwłaszcza, że dzieją się rzeczy historyczne, jeśli chodzi o to, w jaki sposób okupacja Izraela jest postrzegana czy oceniana prawnie.
Tak, to zacznijmy od omówienia, bo tak właśnie wspomniałem o tym aspekcie prawnym, decyzji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącej właśnie analizy prawnej statusu okupacji Strefy Gazy oraz Zachodniego Brzegu i Wschodniej Jerozolimy przez Izrael.
No i to też wiemy, o tym rozmawialiśmy, jest pozew Republiki Południowej Afryki przeciwko Izraelowi właśnie związany z zarzutami o dokonywanie zbrodni i ludobójstwo, o łamanie konwencji
I decyzja została opublikowana 19 lipca i jest ona dla Izraela miażdżąca.
oraz że ich okupacja trwająca od 1967 roku i stworzenie w nich, zwłaszcza w zachodnim brzegu, osadnictw izraelskich jest nielegalna.
Wszyscy izraelscy osadnicy w zachodnim brzegu i we wschodniej Jerozolimie powinni opuścić te tereny, te osady, powinni zostać ewakuowani.
Finansowe straty powinni dostać pełne zadośćuczynienie finansowe od państwa Izrael, reparacje.
Trybunał Sprawiedliwości uznał również, że Izrael łamie międzynarodową konwencję dotyczącą eliminacji, likwidacji wszystkich form dyskryminacji rasowej.
że wprowadzony przez Izrael taki polityka separacji i dyskryminacji palestyńczyków jest złamaniem tej konwencji o rasowej dyskryminacji.
Tylko, że właśnie to jest to, że ja widziałam, że tutaj mamy tę ambiwalencję, że ja też widziałam w przeszłości bardzo wiele jakichś tekstów w izraelskich, anglojęzycznych mediach,
stanowiska jakichś organizacji proizraelskich, zachodnich, że nie, nie, to co tutaj się dzieje u nas, to nie jest apartheid.
Tymczasem w Izraelu od lat mamy oficjalną politykę rządu, która nazywa się hafrada, to też znaczy separacja, oddzielenie, w dosłownym tłumaczeniu.
I chodzi w niej o oddzielenie populacji ludności Izraela od ludności palestyńskiej.
Rok temu bodajże były szef Mosadu mówił jasno w wywiadzie, no tak, my w Izraelu mamy apartheid, bo jak masz jedno terytorium, na którym dwoje ludzi jest sądzonych według dwóch różnych systemów prawnych, no to to jest apartheid.
mówi właśnie w jednym zdaniu, tak, o dyskryminacji rasowej i o apartheidzie i tak ten artykuł, artykuł trzeci został uznany przez MTS jako, że Izrael go łamie, więc nie powiedział, MTS nie chciał powiedzieć jednoznacznie i mamy tu na myśli również apartheid, ale to nie jest też tak, że powiedział, że i nie mamy tu na myśli apartheidu, tu wchodzi oczywiście w grę polityka wokół takich decyzji.
sądowych użycie słowa apartheid explicit sprawiłoby prawdopodobnie, że mniej sędziów by ten werdykt poparło, chociaż wciąż większość, ale też, że ten wyrok, który już jest niesamowicie miażdżący dla Izraela i miażdżący całą narrację izraelską dotyczącą zachodniego brzegu i strefy gazy,
ustalił, uznał, ocenił, że Izrael prowadzi nielegalną okupację tych terytoriów i łamie prawo międzynarodowe na wielu, wielu poziomach i ta okupacja musi zostać natychmiast zakończona i wszystkie jej konsekwencje przywrócone do stanu sprzed 67 roku... O tyle, o ile się da oczywiście.
No tak, natomiast wszystkie, które się da, tak usunięcie osadnictw, przesiedlenie osadników z powrotem na tereny Izraela, reparacje dla palestyńczyków.
To oznacza też, że wyrok, decyzja MTS-u zawiera taką wzmiankę, że wszystkie kraje i wszystkie instytucje ONZ-u są zobowiązane, żeby nie uznawać tej okupacji za prawomocną, za legalną oraz nie udzielać żadnej pomocy, żadnego wsparcia dla Izraela, który by pozwalał Izraelowi utrzymywać swoją obecność na zachodnim brzegu w strefie Gazy i w wschodniej Jerozolimie, więc jest ogromne
niż to, że Międzynarodowy Tribunal Sprawiedliwości bezpośrednio namawia, czy nie namawia, wymaga od krajów członkowskich ONZ-u dołączenia do ruchu Boycott Divest Sanctions, bo skoro mówimy, że, czyli do bojkotu izraelskich firm, do sankcji, do nałożenia sankcji na izraelskie firmy i do wycofania inwestycji,
ponieważ bardzo duża część izraelskich firm jest jakby w zachodnim brzegu.
Też można by powiedzieć, że właściwie całe państwo Izrael swoją obecnością w zachodnim brzegu i teraz prowadzoną akcją, inwazją strefy gazy, jakiekolwiek wspieranie Izraela w tym momencie jest łamaniem decyzji czy interpretacji MTS-u, więc tutaj to jest epokowy wyrok.
Nie wydaje mi się, żeby Unia Europejska w związku z tym zerwała relacje dyplomatyczne z Izraelem.
Mamy dwie decyzje MTS-u, decyzje tymczasowe właśnie w tym postępowaniu RPA przeciwko Izraelowi, również nakładające prawnie wiążące obligacje zobowiązania na Izrael, w tym na przykład zatrzymanie inwazji.
Szereg jest tam zobowiązań, Izrael je ignoruje.
o apartheidzie czy o tym, że Izrael jakby łamie prawa człowieka w Zachodnim Brzegu czy prowadzi kampanię ludobójczą w Gazie, teraz mogą to mówić z otwartą przyłbicą i osoby, które się sprzeciwiają są jakby
To teraz przenieśmy się na chwilę do samego Izraela tak naprawdę, a nie do Palestyny i porozmawiajmy o tym, z kim ten Zachód tak negocjuje.
Ja chciałabym powiedzieć o takiej kwestii więzień w Izraelu, bo to jest coś, co mam wrażenie bardzo mało się przybiło do polskich mediów.
Od października 2023 roku, od początku inwazji Izraela w strefie gazy, wielu palestyńczyków zostało wtrąconych do izraelskich więzień.
I specjalnie używam słowa wtrąconych, ponieważ to wygląda nierzadko tak, że po prostu władze izraelskie zatrzymują palestyńskiego cywila,
I to nie tylko z punktu widzenia humanitarnego można na to patrzeć, bo na przykład Shin Bet, czyli Izraelska Służba Specjalna od Bezpieczeństwa, już też się upomina, że hola hola, już więzienia są przepełnione Palestyńczykami, a my tu jeszcze chcemy wsadzić bardzo dużo Palestyńczyków, no to gdzie my ich upchniemy, nie?
Izraelski minister bezpieczeństwa Itamar Ben-Gwir odpowiedział przy pomocy tweeta.
To był Ben Gwir, minister obrony Izraela.
Już abstrahując od historii i od tego, że robi to izraelski Żyd, że izraelski Żyd siedzi i mówi w naszych więzieniach są potworne warunki, bardzo się z tego cieszę i trzeba w ogóle to więźniów pozabijać.
A po drugie, po prostu, to też jest niesamowite, że to nie jest tak, że dzieją się w tych więzieniach potworne rzeczy, ale Izrael udaje, że się nie dzieją.
Żadne mówienie o tym, że ta sytuacja się zmieni i że ta zmiana idzie powoli, ale nastąpi, nie usprawiedliwia ani nie redukuje tego, jak koszmarnym, zbrodniczym reżimem jest w tej chwili Izrael.
to tak naprawdę myślę, że raczej szybciej niż później będziemy tak samo mówić o zbrodniczej przeszłości izraelskiej okupacji Palestyny i zbrodni dokonywanych przez Izrael na palestyńczykach.
a w dobie mediów społecznościowych dowody, które są dostarczane nieustannie przez, ok, przez władze, to jedno, przez izraelskich żołnierzy, materiał wideo, zdjęcia z tego, co robią w Gazie, żołnierze niszczący po prostu sprzętu USG w szpitalu bez sensu, nie, dobra.
Ja jeszcze chciałam powiedzieć a propos Izraeli i Palestyny już na mniej taką
Mówiłam też w tym odcinku, w drugim naszym nagranym, gdzie mówiliśmy o inwazji na Rafach, mówiłam o Hutich, czyli to są wojownicy, przypomnę, wojownicy kontrolujący w tej chwili Jemen, bardzo antyizraelscy, oni na Morzu Czerwonym atakują statki, które pływają albo pod izraelską banderą, albo wiozą towary do Izraela.
Port w Eilacie to jest port na samym takim południu Izraela, właśnie na Morzu Czerwonym.
Houthi oczywiście twierdzą, że ataki Houthi są próbą wywarcia nacisku na Izrael a propos inwazji w strefie Gazy.
Cały czas na tym polega ta retoryka, że my atakujemy Izrael dlatego, że oni zaatakowali Gazę.
No ale dotąd wszystkie pociski i drony Hutich były wychwytywane przez izraelskie wojsko, były zastrzeliwane, tym razem tak się nie stało, zginęła jedna osoba, kilka zostało rannych, ten dron nie został zastrzelony w wyniku, jak mówi izraelskie wojsko, ludzkiego błędu.
Dzień później Izrael odpowiedział atakiem, odpowiedział atakiem na cele w Jemenie.
Tymczasem Benjamin Netanyahu wygłosił takie przemówienie o rędzie w telewizji, w którym powiedział dosłownie port, który zaatakowaliśmy nie jest niewinnym portem, był używany jako punkt wjazdu śmiercionośnej broni dostarczonej Hutim przez Iran, czyli de facto zaprzeczył temu, że Izrael uderzył w cele cywilne.
Co też nie ma zbyt wielkiego... Ja się zastanawiam, że to jest takie udawanie, że nie ma takiej izraelskiej doktryny.
Jest absolutnie taka izraelska doktryna, doktryna Dahiya to się nazywa.
Mówił o tym, przedstawiał ją były szef sztabu generalnego Sił Obronnych Izraela.
I mówił też, że to jest taki znak dla całego świata, że cokolwiek, gdziekolwiek by nie zrobili, to karząca ręka Izraela ich i tak dosięgnie, bo Izrael jest tutaj, a Jemen jest tutaj sporo niżej.
Dlatego, że dwa tygodnie temu mówiliśmy o sytuacji na granicy izraelsko-libańskiej, na tym, że wojna bulgocze prawie że, że izraelscy ministrowie i izraelski premier bardzo prą do tej wojny, kompletnie niedoceniają Hezbollahu, czyli przeciwnika, z którym przyszłoby im się mierzyć, uważają, że są w stanie po prostu w ciągu kilkunastu dni tutaj zniszczyć Hezbollah, absolutnie niedoceniając tego przeciwnika i mam wrażenie, że tym razem
Mamy po prostu kolejną eskalację na linii Izrael-X i jest to kolejna sytuacja, w której ten przeciwnik jest dużo silniejszy, niż może się to wydawać.
I mam wrażenie, że po prostu zastanawiam się, czy to jest kolejna taka sytuacja, że jest kolejna eskalacja z Izraelem po jednej ze stron.
Tak naprawdę co się wydarzy, bo tak jak mówiłam dwa tygodnie temu, Izraelowi już są braki w armii, już przedłużają służbę wojskową, już są braki w sprzęcie, a tymczasem otwierają się tutaj nam kolejne jakieś punkty zapalne coraz mocniej i nie wiem, czy Izrael właśnie, czy liczy na to, że on pootwiera sobie...
Izrael nie będzie zmieniał premiera w momencie tak wielkiego zagrożenia dla bezpieczeństwa, przynajmniej na to liczy Netanyahu.
W tym temacie, o którym właśnie słyszeliście, w temacie tego, jak Palestyńczycy są traktowani w izraelskich aresztach, więzieniach, miejscach, gdzie są przetrzymywani bez postawienia im zarzutów, bez wyroków, dzieją się rzeczy jeszcze straszniejsze niż to, o czym rozmawialiśmy.
Pierwsza sprawa, do której chciałbym wrócić to kwestia tortur w izraelskich aresztach dotycząca palestyńczyków zatrzymanych przez Izrael bez zarzutów, bez wyroków, o czym już sporo mówiliśmy.
W poniedziałek izraelska prokuratura wojskowa zatrzymała dziewięciu żołnierzy oskarżonych właśnie o torturowanie palestyńskiego więźnia przetrzymywanego w jednym z takich aresztów, w jednym z takich obozów.
Zamiast tego zacytuję izraelskiego lekarza, który zajmował się ofiarą, zajmował się palestyńczykiem, który trafił do jego szpitala w stanie krytycznym.
W rozmowie z izraelską gazetą Haaretz wspomniany lekarz Joel Donrin powiedział, że jeśli to są standardy traktowania zatrzymanych przez izraelskie państwo, przez izraelskich rządzących, przez izraelską armię, to tutaj cytat, te osoby na najwyższych stanowiskach państwowych powinni po prostu same mordować palestyńskich więźniów, tak jak robili to naziści.
Aresztowanie żołnierzy doprowadziło, zaskoczenie, do zamieszek i próby szturmu na dwie bazy wojskowe izraelskiej armii.
W szturmie na te bazy wojskowe brał też udział izraelscy politycy, skrajnej prawicy, ale również obozu rządzącego, również partii Likud.
Sama armia izraelska twierdzi, że jest to absolutnie odosobniony przypadek, że ci żołnierze wykroczyli całkowicie poza rozkazy, poza sposób w jaki armia obchodzi się z palestyńczykami przetrzymywanymi w areszcie, ponieważ armia izraelska jest najbardziej etyczną, moralną, przestrzegającą prawo międzynarodowe armiom.
Najnowszy raport Organizacji Narodów Zjednoczonych, jej komórki zajmujące się prawami człowieka, wydany wczoraj, w środę, mówi o tym, że Palestyńczycy przetrzymywani przez Izrael, właśnie przetrzymywani, znowu tak jak już powiedziałem, bez wyroków, bez zarzutów, bez dostępu do prawników, bez jakichkolwiek...
Raport ONZ szacuje liczby palestyńczyków przetrzymywanych nielegalnie, bez zarzutów, bez wstępu do prawników w izraelskich obozach czy aresztach na 9400 osób.
W tym tygodniu Izrael dokonał zamachu, zamordował dwóch dziennikarzy Al-Jaziry przebywających w strefie gazy Ismaila Al-Gula i Ramiego Al-Rifiego.
Al-Rifi był kamerzystą przebywających w Gazie, jeśli chodzi o informowanie świata o tym, jak Izrael prowadzi inwazję, jakich dopuszcza się naruszeń prawa międzynarodowego, czy zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości.
w którym oskarża Izrael o świadome, celowe zamordowanie swoich dziennikarzy, uciszenie ich, sprawienie, żeby światowa opinia publiczna nie miała dostępu do zdjęć, do artykułów, do opowieści o tym, co dzieje się w Gazie, jakich zbrodni wojennych dokonuje Izrael.
Izrael Al Jazeera powiedziała, że użyje wszystkich środków prawnych, żeby doprowadzić winnych do odpowiedzialności.
Natomiast biorąc pod uwagę ilu dziennikarzy, ilu przedstawicieli ONZ-u, ilu aktywistów zajmujących się prawami człowieka, ilu cywili zginęło w ciągu ostatnich miesięcy w gazie, to trudno nie pozbyć się wrażenia, że osoby odpowiedzialne znajdują się na samej górze izraelskiej armii i polityki i doprowadzenie ich do odpowiedzialności
To znaczy w ciągu ostatnich 48 godzin Izrael dokonał udanych zamachów na dwie bardzo istotne postaci Hamasu i Hezbollachu.
W wyniku izraelskiego ataku zginął on i jego ochroniarz.
Drugą osobą zabitą w ostatnich dniach przez Izrael był Fuad Shukr, czyli najwyżej postawiony przedstawiciel militarny Hezbollahu.
Eskalacja szersza ze strony Izraela, czy trwająca inwazja w strefie gazy przekształci się w wojnę Izraela z Hezbollahem, w wojnę Izraela na terytorium Libanu, czy dojdzie do eskalacji otwartej wojny pomiędzy Izraelem i Iranem.
czegoś innego niż prowokacja ze strony Izraela, niż pokazanie zarówno możliwości izraelskich sił i tego, że nawet w Teheranie nikt nie jest bezpieczny, że liderzy Iranu, Gwardii Rewolucyjnej nie są bezpieczni.
Wszystko, co o nich wiemy wskazuje, że Izrael nie jest zainteresowany tym, żeby doprowadzić je do finału, żeby doszło do zawieszenia broni.
Jeśli chodzi o Szukra, to to był też pokaz siły Izraela, pokazanie, że tak jak cytowaliśmy, Izrael faktycznie jest w stanie zniszczyć Hezbollah w ciągu paru dni czy tygodni.
Antony Blinken, sekretarz stanu, powiedział, że on nie wiedział o tym, że Izrael planuje zamordowanie Hani, że Amerykanie nie byli o tym wcześniej informowani.
Jest to albo próba umycia rąk ze strony Amerykanów, albo coś jeszcze gorszego, znaczy pokazania, że Izrael jest tutaj całkowicie bezkarny, że robi właściwie co tylko zechce, że absolutnie nie liczy się zdaniem administracji Bidena.
Twitter obiegło wideo, że wypuszczono w hotelu, w którym zatrzymał się Netanyahu ze swoją delegacją robaki, po prostu masę robali, karaluchy, pluskwy, dżdżownice, jakieś świerszcze, no generalnie plaga egipska po tym hotelu lata oraz nastawiono w różnych miejscach o różnych porach nocnych budziki, żeby delegacja izraelska nie mogła się wyspać.
Tak, natomiast też w czasie tej samej wizyty Netanyahu aresztowani zostały osoby protestujące przeciwko jego wizycie, które są rodzinami zakładników izraelskich, przebywających wciąż w gazie, przetrzymywanych przez Hamas.
Ostatnie odcinki
-
Cała prawda o Epsteinie
19.02.2026 19:00
-
Algospeak | Co to ma znaczyć
16.02.2026 17:00
-
Surfing z rekinami. Dzieci vs. social media
12.02.2026 19:00
-
Włochy w objęciach Meloni
05.02.2026 19:00
-
"Trump zawsze tchórzy". UE - Ukraina - Gaza
22.01.2026 19:00
-
Inba o zaimki | Co to ma znaczyć
19.01.2026 17:00
-
Bitwa o Grenlandię
15.01.2026 19:00
-
Amerykańska półkula. Sto lat interwencji
08.01.2026 19:00
-
Pracownicze Plany Kapitałowe | Co mi to da
05.01.2026 17:00
-
Brzmisz jak Polak | Co to ma znaczyć
22.12.2025 17:00