Mentionsy
Reportaż "Czarne latawce". Opowieść o powstaniu w getcie warszawskim
Powstanie w getcie warszawskim było największym zbrojnym zrywem Żydów podczas II wojny światowej i jednym z pierwszych miejskich powstań w okupowanej Europie. Kolejna rocznica tego wydarzenia staje się okazją do refleksji nad pamięcią i doświadczeniem tamtych dni. W audycji reportaż Barbary Grębeckiej pt. "Czarne latawce" oraz rozmowa Doroty Bonieckiej-Górny z doktorem historii Michałem Przeperskim z PANu i z Muzeum Historii Polski.
Rozdziały (9)
Dorota Boniecka-Górny przedstawia reportaż Barbary Grębeckiej o powstaniu w getcie warszawskim.
Wiersz Czesława Miłosza Campo di Fiori opisujący zderzenie dwóch światów w getcie warszawskim.
Historycy i pisarze analizują relacje dotyczące Karuzeli i jej znaczenie w kontekście powstania w getcie.
Maria Czapska i Ryszard Matuszewski omawiają relacje dotyczące Karuzeli i jej znaczenie w kontekście powstania.
Dorota Boniecka-Górny przedstawia zarys tematu i wprowadza do dalszej dyskusji.
Historia walki żydowskich bojowników i ich motywacji, a także dyskusja na temat stosunków polsko-żydowskich podczas II wojny światowej.
Opis zbrojnego powstania w getcie warszawskim, jego początki i koniec, a także rozmowa na temat współpracy polskiego podziemia z bojownikami getta.
Rozmowa o znaczeniu oporu cywilnego i podziemia podczas powstania w getcie warszawskim.
Podsumowanie rozmowy z doktorem Michałem Przeperskim i zakończenie podcastu.
Szukaj w treści odcinka
W Warszawie przy karuzeli, w pogodny wieczór wiosenny przy dźwiękach skocznej muzyki.
Lapali platki w powietrzu jadący na karuzeli.
Pamięć o tym czasie zatrzymała także obraz Karuzeli z Placu Krasińskich.
Tak, jest to czarna legenda Karuzeli, ale ja bym chciał jakoś oddymonizować tę legendę tutaj.
Są te relacje, które powstają na gorąco i tych jest niewiele, jeśli chodzi o sprawę Karuzeli.
Relacje z perspektywy żydowskiej pisane najczęściej interpretują ten fakt kręcenia się karuzeli jako właśnie przykład umożliwioności Polski.
Ja sądzę, że na relacje późniejsze, nawet jestem co do tego przekonany, że na relacje późniejsze, na te pisane już po wojnie, dotyczące Karuzeli, ogromny wpływ miał wiersz Miłosza.
I tu też jesteśmy w stanie zrekonstruować historię takiej karuzeli.
Tym tramwajem jeździł na przykład codziennie ze Śródmieścia na Żoliborz Ryszard Matuszewski, który zabrał głos w wielkiej debacie na temat karuzeli w 2003 roku.
Ona była i mnie się upamiętniła jako miejsce senne i raczej, jeżeli w ruchu, to z bardzo nikłą publicznością, a Miłosz utrwalił obraz karuzeli pełnej wesołych gości, ale być może, że to dlatego, że właśnie widział to mnie.
Miłosz pisał, że właśnie tam giną ludzie w getcie, a tutaj bawi się i kręci na karuzeli ludek Warszawy.
Także tego tlumu wesołego na tej karuzeli ja nigdy nie widziałem.
Później dla wrażliwego odbiorcy, jakim był poeta, kontrast tego, co się zaczęło dziać za murem koło tej karuzeli z tym, co ona sobą reprezentowała, został tak wybity.
W pasyjnym tygodniu wielkim nie było żadnej karuzeli czynnej, to jest oczywiste.
Nikt przytomny nie bawiłby się na karuzeli, nikt by nie uruchomił karuzeli w czasie Wielkiego Tygodnia.
W związku z tym kolejny jakby mit czarnej legendy karuzeli musi zostać obalony, bo karuzela nie kręciła się dlatego, że było powstanie.
Natomiast to, co jest tragiczną ironią historii i to, o czym pisze Miłosz, i to, o czym tu trzeba rozmawiać, to jest to zderzenie niewspółmierności, zderzenie tej radosnej atmosfery świąt wielkanocznych i kręcącej się w związku z tym karuzeli, z tym, co się działo tuż, tuż za murem,
Na tej karuzeli siedziały dzieci i karuzela się kręciła i słyszałam jakąś muzyczkę.
Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem, Edelman o Karuzeli.
Tak, ja myślę, że w 2007 roku to nie jest czas na dokonywanie takich obrachunków, kto się śmiał, kto płakał, kto się cieszył, a kto był przerażony i ilu ludzi się kręciło na karuzeli.
Bo dla mnie to jest taki moment w historii mojego kraju, kiedy ten akurat konkretny, wybrany, jest dziesiątki innych, ale mówimy teraz o karuzeli.
Oczywiście o Miłoszu i jego obserwacji tej karuzeli na Placu Krasińskich.
Ostatnie odcinki
-
Reportaż "Czarne latawce". Opowieść o powstaniu...
18.04.2026 20:06
-
Dźwięki, które nie milkną - reportaż "Pamięć Ra...
11.04.2026 22:06
-
Pisanki jak modlitwa. Reportaż "Mój świat" Anto...
04.04.2026 22:06
-
"Sprawiedliwi i Ocaleni" - o ludziach, którzy r...
28.03.2026 22:06
-
"Rowerzyści" - reportaż Ewy Michałowskiej o bez...
21.03.2026 22:06
-
Reportaż "Pani Mechanik" Opowieść o pasji do mo...
14.03.2026 22:06
-
"Cena kariery" i "Poszukiwacze ciekawego życia"...
07.03.2026 22:06
-
"Start po zwycięstwo" - reportaż o sporcie bez ...
28.02.2026 22:06
-
Reportaż "Warto się starać". Jak zmienia się wi...
21.02.2026 22:06
-
Reportaż "Skrzydła samotności". Walentynkowa op...
14.02.2026 22:06