Mentionsy

Brzmienie Świata z lotu Drozda
Brzmienie Świata z lotu Drozda
21.02.2026 06:00

#290 - O Finlandii, pudełkach i telefonie Jamesa Bonda (gość: dr hab. Wojciech Woźniak)

Na początku XX wieku Finlandia żyła w lesie i z lasu żyła. Gospodarka opierała się na eksporcie drewna oraz pulpy drzewnej, a zdecydowana większość Finów mieszkała na wsi. Kilka dekad później ich niewielki kraj znalazł się na czele technologicznego wyścigu, którego owocem stały się telefony komórkowe, a symbolem - Nokia. Finlandia wciąż uchodzi za miejsce, gdzie nowe technologie rozwijają się szczególnie szybko, a jej obywatele deklarują najwyższe na świecie zadowolenie ze swojego życia i państwa. Na czym polega fiński przepis na szczęście?


() Zwiastun odcinka

( ) Powitanie

() Rozmowa

() Zakończenie i podziękowania


Wszystkie głosy, które usłyszycie w tym odcinku należą do fizycznych, rzeczywiście istniejących osób i nie zostały wygenerowane maszynowo przez algorytmy. 


✅ Wspieraj Brzmienie Świata na Patronite:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ https://patronite.pl/brzmienie-swiata⁠⁠⁠⁠ 

🎧 Posłuchaj na innych platformach: https://ffm.bio/brzmienieswiata 

Instagram: https://instagram.com/brzmienieswiata 

Facebook: https://facebook.com/brzmienieswiata 

X: https://x.com/paweldrozdradio 

WWW: https://paweldrozd.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 54 wyników dla "Finlandia"

Rankingi ONZ od kilku lat zdają się wskazywać, że najbliżej osiągnięcia celu jest Finlandia.

Finlandia wybiła się na niepodległość 6 grudnia 1917 roku w Mikołajki.

Wie pan, ale ja byłem w Helsinkach dokładnie 6 grudnia, wtedy kiedy te kilka lat temu Finlandia świętowała po stulecie swojego istnienia i pamiętam takie zgromadzenia ludzi, bardzo spokojne zgromadzenia, gdzieś na ulicy.

No i dla nich to jest okazja właśnie do manifestowania tego, że Finlandia idzie za daleko w globalizacji, idzie za daleko w swoim otwarciu na świat i na imigrantów.

Generalnie w okresie, kiedy Finlandia wybijała się na niepodległość, to nie miało żadnego związku z tymi swastykami, które kilka dekad później były na ubraniach żołnierzy Wehrmachtu czy jakichkolwiek innych niemieckich formacji.

Ale oczywiście w momencie, kiedy przez jakiś czas Finlandia zawiązała taktyczny sojusz z III Rzeszą, to wtedy się wszystko zgadzało.

Finlandia ma dosyć skomplikowane relacje z przeszłością, jeżeli chodzi o II wojnę światową, bo ona ma własną specyficzną perspektywę patrzenia na to, kto był swój, kto był wrogiem, a kto był przyjacielem w II wojnie światowej.

Pewnie do tego dojdziemy, ale ja bym chciał jeszcze wrócić do tego momentu, kiedy 6 grudnia 1917 roku Finlandia pojawiła się po raz pierwszy na mapie.

Natomiast od 1809 roku, kiedy Finlandia przestała być integralną częścią Szwecji i stała się częścią Imperium Rosyjskiego, tak naprawdę rozpoczął się tam okres coraz bardziej rosnącej autonomii.

Kiedy Finlandia uzyskała niepodległość, stał się jednym z najważniejszych przywódców tego kraju, przywódców wojskowych.

Liczył oczywiście, że Finlandia pozostanie w strefie politycznych wpływów budującej się bolszewickiej Rosji.

No i Finowie zaczynają się rządzić i rządzą się tak, że rok po uzyskaniu niepodległości w tym kraju, który jest pozbawiony istotnych podziałów klasowych, bo Finlandia jest krajem, w którym nie było nigdy pańszczyzny, w którym przewaga ekonomiczna szlachty była znacznie mniejsza niż w innych krajach, w którym nie ma podziałów na tle religijnym, bo właściwie cały kraj to wszyscy są luteranami, wszyscy są ewangelikami.

W którym nie ma podziałów rasowych, oczywiście Finlandia nie ma żadnych kolonii, wszyscy są biali.

Także ta scena polityczna się kształtowała już wcześniej przez te dwadzieścia, kilkanaście lat, zanim Finlandia uzyskała niepodległość.

Po stronie prawicowo-konserwatywnej pojawiały się postulaty, że Finlandia powinna stać się monarchią.

Finlandia istnieje przez 20 lat.

Miesiąc po tym, kiedy Polska najeżdża Trzecia Rzesza, Finlandia też wchodzi w wojnę, ale ze Związkiem Radzieckim.

Efekt jest tego taki, że przez czasowy taktyczny sojusz z III Rzeszą Finlandia po II wojnie światowej znajduje się w obozie krajów przegranych.

No właśnie, bo najpierw Związek Radziecki atakuje Finlandię, Finlandia się broni, wojna zimowa cudem radzi sobie, traci terytorium, ale no nie traci suwerenności.

Także w sytuacji właśnie prowadzenia wojny obronnej, no doszło do podpisania traktatu pokojowego, na mocy którego Finlandia musiała zrzec się bardzo ważnej z punktu widzenia kulturowego Karelii, czyli tego regionu południowego.

Finlandia ma bardzo niewiele zasobów naturalnych, a tam miała zasoby niklu, które zostały bezpowrotnie utracone.

Finlandia przegrywa jako część bloku państw osi, traci część swoich terytoriów, płaci ogromne odszkodowania na rzecz Związku Radzieckiego, nie dostaje pomocy w odbudowie kraju, którą tu pomoc dostały kraje Europy Zachodniej w ramach planu marszala amerykańskiego.

1952 rok to jest bardzo symboliczny moment, bo z jednej strony spłaca Finlandia to, co ma do spłacenia, a z drugiej strony w Helsinkach odbywają się Igrzyska Olimpijskie, które też w takiej autonarracji Finlandii są takim ostatecznym potwierdzeniem tego, że Finlandia jest poważnym krajem, który jest zdolny zorganizować wielkie

To znaczy sytuacja, kiedy kraj w tym momencie, no Finlandia rzeczona, jest uzależniona w dużej mierze politycznie, jeżeli chodzi o politykę międzynarodową, od wielkiego sąsiada, z którym ma granice liczące ponad 1300 km do dzisiaj.

No i jednak Finlandia nie była częścią, politycznie nie była częścią bloku rosyjskiego, a Helsinki jako miejsce negocjacji pomiędzy tymi blokami, miejsce gdzie powstała Organizacja Bezpieczeństwa OBWE.

Czyli gdyby Finlandia po II wojnie światowej formalnie stała się na przykład kolejną republiką albo była po prostu w tej strefie wpływu bezpośrednio.

Czy Finlandia po 1945 roku to jest kontynuacja pomysłu na kraj, który powstał w 1917, czy 1918, czy 1919 roku?

Jeżeli chodzi o kraje nordyckie, czasami mówi się, że Finlandia jest w Skandynawii, natomiast tylko malutki kawałek Finlandii, który się nazywa Enotekio, jest tak naprawdę na Półwyspie Skandynawskim.

Natomiast kulturowo poprawnie jest mówienie, że Finlandia jest państwem nordyckim.

Finlandia przygląda się po prostu innym państwom nordyckim, Norwegii, Danii, a przede wszystkim Szwecji, temu co w tych krajach dzieje się już od początku XX wieku, czyli budową państwa opiekuńczego, budowie welfare state.

I jak to po angielsku się mówi, że Finlandia jest latecomer.

No Finlandia nie ma nic praktycznie oprócz tej pulpy drzewnej na tym etapie, o którym mówimy.

Na początku pytałem, jaki plan miała Finlandia po II wojnie światowej na siebie, ale ten plan chyba to jest taki, że Finlandia w ogóle miała plan.

I w pewnym momencie on mówi, że zdecydowanie uważa, że Finlandia jest świetnym krajem do życia, jest genialnym.

To znaczy, na ile Nokia mogła w Finlandii zaistnieć, bo Finlandia była taka, a nie inna?

Finlandia jest wysoko w tych rankingach postrzegania korupcji Transparency International i to jest rzeczywiście kraj z bardzo niewielką korupcją i ta korupcja jest karana.

Finlandia sprzedawała różne produkty papierowe, między innymi papier toaletowy.

I w tym zakresie jeszcze pamiętam chyba pod koniec poprzedniej kadencji albo już w tej kadencji rządu fińskiego jakieś rozmowy na bardzo wysokim szczeblu ze Stanami Zjednoczonymi jeszcze zanim Finlandia weszła do NATO na temat właśnie technologii 6G już i możliwości jej zastosowania.

Tak, no wspominaliśmy parę razy, że Finlandia jest krajem protestanckim.

I z dzisiejszej perspektywy, kilkaset lat później, można powiedzieć, że to był bardzo ważny element dla tego, jakim krajem dzisiaj, czy jakim krajem w XX wieku była Finlandia.

No i na okładce mojej książki, jak zastanawiałem się co umieścić, no to ostatecznie trochę stereotypowo może, ale pojawił się tam taki landszafcik z bryłą Oodi, czyli największego prezentu jaki Finlandia sobie zrobiła na właśnie stulecie niepodległości.

Co roku przez media światowe przetacza się informacja, że oto wytypowano najszczęśliwsze państwa świata i od kiedy istnieje ten ranking, czyli przez bodaj 14 lat, kilkanaście na pewno, regularnie na najwyższych miejscach znajdują się państwa nordyckie, chyba raz czy dwa była Szwajcaria wysoka w tym rankingu, a od ośmiu lat najwyższe miejsce na podium cały czas niezmiennie zajmuje właśnie Finlandia, o której rozmawiamy.

Pod pewnymi względami na pewno Finlandia zasługuje na laurki.

Jak studiowałem na przełomie XX i XXI wieku socjologię, to Finlandia pojawiła się tylko raz na zajęciach.

Finlandia... Wręcz tak nawet już trochę elementem stereotypu Finlandii było to, że tam się dużo ludzi zabija.

No i Finlandia zmierzyła się z tym, znowu prowadząc politykę opartą na dowodach.

W ostatnich latach na zmianę albo Finlandia, albo Polska była trochę wyżej w tej statystyce, no ale Finlandia jest zdecydowanie niżej niż była.

Gospodarczo no to ostatnio coraz częściej się mówi, że Finlandia jest chorym człowiekiem Europy, bo jest jednym z dwóch czy trzech krajów, który ma dwucyfrowe bezrobocie w tej chwili.

Tymczasem Finlandia, no jak powiedzieliśmy, nie miała tych złóż, nie miała tego szczęścia.

Że Finlandia nigdy nie miała w historii wcześniej żadnej złotej epoki, do której można by pamięcią wracać i myśleć o tym, że Boże, żebyśmy były znowu Polska od morza do morza.

Finlandia zdaje sobie sprawę, że jej złota epoka trwa mniej więcej od lat dziewięćdziesiątych, powiedzmy drugiej połowy lat dziewięćdziesiątych.

Bo przez lata Finlandia trzymała się z daleka od wszelkich sojuszy wojskowych, nagle niemal z dnia na dzień konsensus był taki, że zmieniamy strony i o 180 stopni się obracamy i teraz tak, chcemy do NATO teraz, w tym momencie, natychmiast.

Jedna chyba polityczna partia miała w programie, że Finlandia powinna wejść do NATO.

Mimo, że prawda jest taka, że Finlandia bardzo blisko współpracowała z NATO już wcześniej pod względem sprzętu, zbrojenia.