Mentionsy
Tacy zwyczajni ludzie. Wielka historia w małym mieście. Między nami mówiąc. Festiwal spraw polsko-niemieckich.
MIĘDZY NAMI MÓWIĄC.FESTIWAL SPRAW POLSKO-NIEMIECKICH
Weekend literatury, pamięci i przyszłości.
Edycja #2
21-23 listopada 2025
Big Book Cafe MDM
ul. Koszykowa 34/50
Warszawa
Big Book Cafe MDM po raz drugi zaprasza na trzy dni sąsiedzkich rozmów, debat i adaptacji na scenie literackiej. Program jest inspirowany wybitnymi powieściami, książkami historycznymi i publicystyką.
Gośćmi programu będą politolodzy, historycy, autorzy i badacze literatury z Polski, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wydarzenie odbyło się 23 listopada, niedziela, o godzinie w Big Book Cafe MDM przy ulicy Koszykowej 34/50.
Tacy zwyczajni ludzie. Wielka historia w małym mieście
Julia Boyd, brytyjska historyczka dziejów III Rzeszy pomaga zrozumieć, jak władza nazistów wpłynęła na codzienność mieszkańców niemieckiej prowincji. W książce „Miasteczko w Trzeciej Rzeszy. Jak nazizm zmienił życie zwykłych ludzi” w przekładzie Anny Dzierzgowskiej (Wydawnictwo PORT) na przykładzie stu lat historii Oberstdorfu, niewielkiego uzdrowiska położonego w górach Bawarii, ukazała przemiany społeczne Niemców, ich postawy i wybory. Od lat bada ślady zapisane w pamiętnikach, listach i wspomnieniach. Co pozostaje, gdy wielka historia przetoczy się przez małe życia dentystów, burmistrzów, rolników i uczennic? Sprawdzamy, jaką panoramę wyborów oraz zachowań ujawniają archiwa społeczne sprzed stu lat.
Pyta: Michał Wójcik.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Chcesz lepiej rozumieć Niemców, odczuć atmosferę wydarzeń historycznych, zadać pytania o to, ile nas łączy i dzieli albo wziąć udział w rozmowach o przyszłości naszej części świata? Zapraszamy osoby zaciekawione wydarzeniami międzynarodowymi, książkami non-fiction, literaturą piękną, historią i teatrem. Łączymy powieści z myślą polityczną, a sztukę z badaniami nad przeszłością. Żeby lepiej zrozumieć, czym żyjemy dziś po obu stronach granicy.W weekend 21-23 listopada w Warszawie badacze oraz twórcy z Niemiec i Polski spotkają się, by rozmawiać o tym, w jaki sposób historia kształtuje naszą teraźniejszość, a także jaką historię piszemy dziś dla następnych pokoleń.W tym roku spoglądamy w lustra pamięci, do książek działających niczym archiwum wspomnień zwykłych ludzi, grup społecznych i całych narodów. Co chcemy pamiętać, jak historia łączy się z polityką i jak wspomnienia zmieniają się z czasem. Sprawdzamy, dlaczego Polacy i Niemcy nadal potrzebują konfrontować się z minionymi wydarzeniami i jak literatura pomaga budować prawdę o historii.Pytamy badaczy, jakie warstwy wiedzy wyłaniają się po latach z archiwów, listów i dzienników, szczególnie gdy odwagę zaglądać do nich mają nowe pokolenia. Spróbujemy uchwycić przyczyny aktualnego rozchwiania demokracji liberalnej w Niemczech i Polsce, wyświetlimy okoliczności jej narodzin i zastanowimy się, czy demokratyczna opowieść ma jeszcze szansę ekscytować i pochłaniać wyobraźnię ludzi w przyszłości.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Organizator:
Fundacja „Kultura nie boli”
Partner strategiczny:
Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej
Partnerzy:
Miasto Stołeczne Warszawa,
Instytut Zachodni,
Wydawnictwo ArtRage,
Wydawnictwo PORT.
Szukaj w treści odcinka
Kiedyś coś złego powiedział o Hitlerze i został skazany.
Nikt nie chciał czytać tych plakatów hitlerowskich, które on rozwieszał.
To dlaczego w takim razie po kilku latach ten hitleryzm, nazizm tak zarezonował w Oberstdorfie?
I wiele z nich nienawidziło Hitlera.
Wiele z nich zostało nieodpowiedzialnie przeciwko Hitlerowi podczas wojny.
Niektórzy może się zaczęli wspierać Hitlera, ponieważ byli tak zmoralizowani po I wojnie światowej.
Więc wielu ludzi czuło, że Hitler powrócił do Niemiec, gdzie on odwiedzał najwyższą tabelę narodów.
Ale oczywiście było bardzo trudno zmienić swojej myśli, ponieważ, mimo że ludzie myśleli, że Hitler się spokojnie, kiedy był w siłach, to z powrotem.
And of course most of Hitler's supporters came from protestant Germany, not from the catholic community.
Ale w miasteczku tym była też grupa tradycyjnych mieszkańców, górali, leśników, rolników, ludzi bardzo związanych z tym regionem, którzy darzyli Hitlera szczerą nienawiścią również też w czasie wojny.
I gdzieś między tymi dwoma skrajnościami jest właśnie ten środek, w którym w moim odczuciu znalazło się większość obywateli niemieckich, ponieważ oni postrzegali Hitlera jako przywódcę, który będzie w stanie przywrócić Niemcom należne w ich odczuciu im miejsce przy stole wielkich narodów świata.
Po I wojnie światowej w Niemczech panowała powszechna demoralizacja, warunki życia były trudne, więc jawiło się przywództwo Hitlera dosyć atrakcyjnym rozwiązaniem.
I z czasem jednak obywatele zaczęli rozumieć, w którą stronę zmierza Hitler i jego partia i pod wpływem właśnie tego, co widzieli, zaczęli zmieniać swoje zdanie, tylko często już było za późno.
A gro zwolenników Hitlera wywodziło się spośród protestantów.
Wiadomo, że Hitler dochodzi do władzy.
Czyli kolejna przegrana, można powiedzieć 2-0 przeciwko, 2-0 przegrywa Hitlera.
Otóż Oberstdorfianie głosując na Hitlera mieli nadzieję, że jest to przywódca, który przywróci im narodową dumę.
I nie spodziewali się jak bardzo ta decyzja i dojście Hitlera do władzy wpłynie na codzienne życie ich i ich społeczności.
Także wspominam o tym, bo właśnie Oberstdorfianie głosując na Hitlera nie do końca zdawali sobie sprawę, jakie skutki tego wyboru odczują w codziennym życiu.
Czy że on jest tak silny tą lokalną społecznością, że może pokazać Hitlerowi figę?
W rzeczywistości było wiele dobrych powodów dla niektórych ludzi, aby wspierać Hitlera na początku.
Na pewno w Niemczech wielu ludzi uwzględnił to, co działał Hitler.
Ale oczywiście ludzie też myśleli, że kiedy był w siłach, to Hitler się zrelaksował.
I przekonałam się właśnie przygotowując te publikacje, że wiele osób w Niemczech miało bardzo dobre powody, żeby popierać Hitlera.
Za granicą wiele osób postrzegało Hitlera podobnie.
Ponadto wiele osób myślało, że kiedy Hitler już dojdzie do władzy, to się uspokoi, to złagodnieje, przemoc ustanie.
Opozycji, myślenia opozycyjnego, bo wygrywamy, bo idziemy do przodu, bo Hitler ma rację, bo łamiemy traktaty i łamiemy opór całej Europy.
Było wielu ludzi, którzy, choć chcieli Hitleru, nie podobały się ludziom, z którymi się poświęcił, nie podobały się wszelkimi aspektami socjalizmu, ale chcieli, żeby Niemcy powstały z powrotem.
Może uważali Hitlera za świetnego przywódcę, ale już jego entourage, a także
Sukcesy Blitzkriegu mogły niektórym rzeczywiście wykazać, że Hitler jest w stanie wywiązać się ze składanych obietnic.
A z kolei te osoby, które były właśnie o takich poglądach umiarkowanych, o których wspominałam wcześniej, którzy jakby popierali Hitlera, ale mieli swoje wątpliwości.
Ten ruch oporu nie jest skierowany przeciwko Hitlerowi, przeciwko nazistom.
Jak już wspomniałam wcześniej, pod koniec wojny bardzo wielu obywateli zmieniło zdanie na temat Hitlera i Heimatschutz z kolei składał się z osób, które od początku były antynazistowskie.
Dużo lepiej dzięki niemu pojęłam, w jaki sposób Hitler był atrakcyjnym przywódcą, dobrą alternatywą w opinii wielu Niemiec w okresie Niemców.
Ostatnie odcinki
-
Renesans małych księgarń! Big Book Podcast o ks...
20.02.2026 17:41
-
Jakie książki przeczytamy w 2026? Zapowiedzi od...
07.02.2026 09:00
-
Magda Umer w Big Book Cafe. KSIĄŻKI MOJEGO ŻYCI...
29.12.2025 09:33
-
BYĆ RAZEM. FILOZOFIA WSPÓLNOTY Wykład #3: Splot...
26.12.2025 09:00
-
BYĆ RAZEM. FILOZOFIA WSPÓLNOTY Wykład #2: Strac...
25.12.2025 09:00
-
BYĆ RAZEM. FILOZOFIA WSPÓLNOTY Wykład #1: Dr Ka...
24.12.2025 09:00
-
Archiwa wspomnień. Co pamiętają Niemcy? Między ...
18.12.2025 09:00
-
Tacy zwyczajni ludzie. Wielka historia w małym ...
16.12.2025 09:00
-
Czy świat to wytrzyma? TRUMP 2.0. REWOLUCJA CHO...
13.12.2025 09:00
-
Demokracja liberalna. To koniec? Między słowami...
10.12.2025 09:00