Mentionsy
Dlaczego lewica nie przetrwała w Ameryce: polityka w USA jako gra bez lewej strony
Dlaczego w kraju, który uchodzi za kolebkę współczesnej demokracji, nigdy nie wyrosła silna lewica? To jedno z najbardziej intrygujących pytań, jakie stawia polityka w USA. Jeśli spojrzymy na amerykańską scenę polityczną z dystansu, łatwo ulec wrażeniu, że wystarczy znajomość mitu o awansie społecznym, aby wszystko stało się jasne. Jednak gdy wchodzimy głębiej w historię USA, widać, że polityka amerykańska rozwijała się zupełnie inaczej niż europejska. W tym odcinku opowiadam o tym, jak socjalizm stał się słowem tabu, a indywidualny sukces zastąpił ideę solidarności.
Wracamy do klasycznego pytania Wernera Sombarta: dlaczego amerykański robotnik woli stek niż rewolucję? Cofamy się do początku XX wieku, kiedy w Europie powstawały partie socjalistyczne, a w USA dominowały republikanie i demokraci. Ich system typu “winner takes all” skutecznie blokował rozwój alternatywnych ruchów politycznych. Jednocześnie brak feudalizmu sprawił, że walka klas nie miała tu podobnej mocy jak na Starym Kontynencie. To jeden z fundamentów, który ukształtował amerykańską demokrację.
W kolejnych dekadach potęga korporacji, kult pracy oraz antykomunizm od makkartyzmu aż po zimną wojnę zamknęły przestrzeń dla lewicowych idei. Polityka w USA przekształciła się w arenę, na której nawet umiarkowane propozycje równości były traktowane jak zagrożenie dla wolności jednostki. Opowiadam, w jaki sposób konserwatyzm gospodarczy zdominował obie partie i jak demokraci stali się partią klasy średniej, a nie partią robotnika. Wszystko to pokazuje, jak głęboko kultura USA ukształtowała amerykańskie wybory ideologiczne.
Przechodzimy także do współczesności. Lewica amerykańska od Berniego Sandersa po Alexandrię Ocasio-Cortez próbuje przywrócić do debaty język, który w Europie brzmi zwyczajnie. Równość szans, prawa pracownicze, publiczna edukacja i opieka zdrowotna to dla części Amerykanów postulaty kontrowersyjne. W kraju zakorzenionym w indywidualizmie takie idee nadal odbierane są jako wyzwanie dla tożsamości narodowej. Polityka amerykańska coraz bardziej przypomina rynek, w którym zwycięża ten, kto potrafi mówić językiem aspiracji, a nie językiem rewolucji.
Ameryka dla Zaawansowanych to audycja o społeczeństwie USA, o konfliktach tożsamości, „culture wars”, rasizmie USA, migracji oraz mitach, które tworzą współczesną Amerykę. Pokazuję, jak historia Stanów Zjednoczonych wpływa na dzisiejsze wybory w USA, jak rodzi się podziały polityczne i skąd biorą się emocje, które napędzają amerykańską demokrację. Jeśli ciekawi Cię kultura USA, media w USA, potęga USA i krytyczne spojrzenie na USA – zostań ze mną.
W tle tej opowieści pojawia się pytanie o amerykańską tożsamość. Czy demokracja może funkcjonować bez idei wspólnoty? Dlaczego mimo rosnących nierówności gospodarczych Amerykanie rzadko zwracają się w stronę rozwiązań socjalnych? I czy nieobecność silnej lewicy jest oznaką siły systemu, czy raczej wynikiem słabości kultury politycznej?
To odcinek o Ameryce, w której mit awansu społecznego zastąpił język sprawiedliwości. O kraju, gdzie solidarność przełożono na konkurencję, a polityka w USA przekształciła się w system, w którym każdy ma być własną partią.
Hosted by Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.
Szukaj w treści odcinka
Później ten sam zarzut kierowano wobec programów Social Security, Medicare czy też federalnych ubezpieczeń bankowych.
To właśnie ona nadaje ton programowi obejmującemu Medicare for All, gwarancję płacy godnej życia, prawo do taniego mieszkania i radykalne działania na rzecz klimatu.
Na wspólnych wiecach od Teksasu po Iowa słychać setki głosów skandujących Medicare for All i Tax the Rich.
Bo przecież wiele z jej idei, od nowego ładu Roosevelta po program Medicare, przyjęło się tutaj na stałe, chociaż otwarcie nikt nie nazywa ich socjalistycznymi.
Ostatnie odcinki
-
Jaki naprawdę był Dziki Zachód? Czarni kowboje ...
26.03.2026 03:15
-
Demokraci i Republikanie znowu na wojnie o ICE,...
23.03.2026 03:15
-
Czy Ameryka przestaje być demokracją? Prof. Lar...
19.03.2026 02:53
-
Demokraci na fali: Republikanie boją się, że je...
16.03.2026 03:11
-
USA Rosja i atak na Iran, czyli propaganda, int...
12.03.2026 02:54
-
Agenci ICE po Noem: skandale, inwigilacja i prz...
09.03.2026 02:55
-
Atak na Iran i granice władzy prezydenta USA. C...
05.03.2026 03:55
-
Gry wojenne. Czy atak na Iran jest pomysłem Tru...
02.03.2026 04:03
-
Zdrajcy na pomnikach. Jak historia USA została ...
26.02.2026 04:25
-
Jak demokraci próbują odbić Teksas i czy media ...
23.02.2026 03:55