Mentionsy

Kongres po raz ostatni formalnie wypowiedział wojnę w czasie II wojny światowej wobec Japonii, Niemiec i sojuszników.

Trzyzdaniową uchwałę kongresu uchwalono zaledwie tydzień po 11 września 2001 roku, którą kolejne administracje interpretowały jako upoważnienie do atakowania ludzi podejrzewanych o związki z zamachami.

Dzisiaj państwa mogą zabijać na innym kontynencie, bez formalnych deklaracji, opierając się na szeroko interpretowanych upoważnieniach do użycia siły i na pracy takich ludzi jak Bryant, oczu i rąk prezydenta, kiedy ten zleca ataki na cele na całym świecie, twierdząc, że działa w ramach swoich kompetencji jako naczelny dowódca, a nie w ramach wojny, którą Kongres kiedykolwiek komukolwiek formalnie wypowiedział.

W kilka dni po rozpoczęciu amerykańsko-izraelskiej operacji przeciwko Iranowi, w której zginął najwyższy przewódca tego kraju, Waszyngton ciągle nie ogłosił formalnej deklaracji wojny ani nie uzyskał upoważnienia Kongresu do użycia siły.

Prawnicy i część kongresmenów zwracają uwagę, że kampania bombardowań, która pochłonęła już pierwsze amerykańskie ofiary, z trudem mieści się w kategorii odparcia nagłego i nieuchronnego ataku i coraz bardziej przypomina wojnę rozpoczętą jednostronnie przez prezydenta.

W odpowiedzi w Kongresie ruszyła procedura przyjęcia rezolucji wojennych mających ograniczyć działania Trumpa w Iranie, co sprawia, że podstawowe pytanie wybrzmiewa jeszcze głośniej.

W tym przypadku Biały Dom, uzasadniając działania, nie powoływał się ani na formalną deklarację wojny, ani na konkretne upoważnienie Kongresu, ale na przyrodzoną władzę prezydenta jako naczelnego dowódcy oraz potrzebę ochrony interesów bezpieczeństwa narodowego.

Czy zabicie irańskiego generała Kasema Sulejmaniego w 2020 roku stanowi jaskrawy przykład tego, jak dalece współczesna praktyka użycia siły zbrojnej przez Stany Zjednoczone odeszła od konstytucyjnego ideału, zgodnie z którym decyzja o pójściu na wojnę należy do narodu reprezentowanego w Kongresie.

Dopiero to pozwoli zrozumieć, jak jej twórcy definiowali rolę prezydenta i Kongresu w sporze o kontrolę nad decyzją o wojnie.

8 Konstytucji to Kongres otrzymuje szczegółowo opisane uprawnienia wojenne, prawo do wypowiadania wojny, wystawiania i utrzymywania armii, tworzenia marynarki wojennej oraz stanowienia zasad rządzących siłami zbrojnymi.

I zamiast tego przyznali kongresowi bardziej zawężoną kompetencję do declare war, wypowiadania wojny.

Prezydent miał dowodzić działaniami wojsk już wystawionych i opłaconych przez Kongres oraz dysponować wąskim, domniemanym uprawnieniem do odparcia nagłego ataku na terytorium Stanów Zjednoczonych bez wcześniejszej zgody legislatury.

Kongres po raz ostatni formalnie wypowiedział wojnę w czasie II wojny światowej.

Ale z punktu widzenia prawa prezydent może twierdzić, że to jest tylko operacja militarna, a nie konflikt, o którym konstytucja kazała decydować kongresowi.

Skoro polityka zagraniczna ma charakter wykonawcze, prezydent powinien mieć prawo ogłosić neutralność, a Kongres powinien to uszanować.

W odpowiedzi James Madison odpowiadał, że decyzje o wojnie i traktatach należą do sfery ustawodawczej, a prezydent powinien jedynie wykonywać wolę Kongresu.

Thomas Jefferson podczas pierwszej wojny berberyjskiej w 1801 roku polecił dowódcom marynarki działać wyłącznie w obronie własnej i unikać ofensywy przeciwko piratom z Trypolisu do czasu uzyskania zgody Kongresu.

Podobnie zresztą Madison w 1812 roku zwrócił się do Kongresu o formalną deklarację wojny przeciwko Wielkiej Brytanii, pozostawiając legislaturze decyzję o wejściu do konfliktu.

Kongres nie obradował, a mimo to marynarka Unii zaczęła zatrzymywać i konfiskować statki podejrzane o handel z Konfederacją.

Kongres przez te 82 dni nie obradował.

Kongres żadnej nie ogłosił.

Następnie poinformował Kongres, że krew Amerykanów została przelana na amerykańskiej ziemi i że wojna istnieje mimo naszych wysiłków, aby jej uniknąć.

Kongres ogłosił wojnę, ale wielu polityków, w tym młody wtedy jeszcze Abraham Lincoln, zarzucało Polkowi, że celowo doprowadził do incydentu granicznego, ograniczając realną swobodę decyzji legislatury.

W praktyce otworzyło to drogę do całej serii interwencji od Karaibów po Amerykę Środkową, prowadzonych często bez formalnej zgody Kongresu i uzasadnianych szeroko rozumianym interesem narodowym.

Przełom XIX i XX wieku przyniósł ostatnie wielkie wojny, do których Stany Zjednoczone przystępowały na podstawie formalnych deklaracji Kongresu.

Prezydenci zwracali się do Kongresu o wypowiedzenie wojny, a legislatura przyjmowała stosowne rezolucje.

Konstytucyjny punkt zwrotny nastąpił w 1950 roku, gdy Harry Truman wysyłał wojska do Korei, nie prosząc Kongresu ani o deklarację wojny, ani o odrębną ustawę upoważniającą.

Kongres nigdy nie potwierdził tej tezy wprost, ale milcząco ją zaakceptował, finansując operację koreańską.

Kongres, reagując na doniesienia o ataku na amerykańskie niszczyciele, przyjął ustawę upoważniającą prezydenta Lyndona Johnsona do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków łącznie z użyciem siły zbrojnej w celu obrony sojuszników w Azji południowo-wschodniej.

Johnson, a następnie Richard Nixon wykorzystali ją do daleko idącej eskalacji konfliktu bez konieczności ponownego zwracania się do Kongresu o kolejne upoważnienia.

W Korei prezydent powołując się na rezolucję ONZ i swoje kompetencje z artykułu drugiego po raz pierwszy użył siły na wielką skalę bez wcześniejszej zgody kongresu.

W Wietnamie kongres sam przekazał prezydentowi szerokie uprawnienie, a następnie tylko obserwował jak jest ono interpretowane coraz szerzej.

Zarządów Nixona wyszło najaw, że Biały Dom prowadził tajne bombardowania Kambodży, o których część kongresu w ogóle nie była informowana.

Gdy opinia publiczna i kongres memii poznali skalę działań w Kambodży oraz nieścisłości towarzyszące relacjonowaniu wojny w Wietnamie, w kongresie narastała determinacja, aby odzyskać część utraconej kontroli nad decyzjami o użyciu siły zbrojnej.

Ten akt miał zobowiązać prezydenta do informowania Kongresu o każdym poważniejszym użyciu siły oraz ograniczyć czas trwania takich operacji bez wyrażnej zgody ustawodawcy.

W pewnym momencie stało się jasne, że same przesłuchania w Kongresie i proszenie o kolejne raporty już nie wystarcza.

Kongres postanowił więc zrobić coś, czego ojcowie założyciele nigdy nie przewidywali.

Rezolucje o uprawnieniach wojennych Kongres uchwalił w 1973 roku mimo weta Richarda Nixona, co doskonale oddaje skalę determinacji po traumie wojny wietnamskiej.

Celem ustawy było zabezpieczenie, aby zbiorowy osąd Kongresu i prezydenta miał zastosowanie przy wprowadzaniu Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych do działań zbrojnych.

Nixon zarzucał Kongresowi próbę sparaliżowania zdolności Ameryki do reagowania na kryzysy i ostrzegał, że ustawa ogranicza, wbrew konstytucji, uprawnienia głowy państwa w sprawach polityki zagranicznej.

Po pierwsze, prezydent ma obowiązek w każdej możliwej sytuacji konsultować się z kongresem przed wprowadzeniem sił zbrojnych w warunki, w których realne są działania wojenne.

Chyba, że Kongres udzieli bardzo wyrażnej zgody.

Urzędnicy Trumpa twierdzą, że dopóki atakują rakietami, a żołnierze trzymają się z daleka, nie muszą mieć zgody Kongresu.

Gdy upłynął 60-dniowy termin, a Kongres nie udzielił nowej autoryzacji, administracja Baracka Obama argumentowała, że amerykańskie zaangażowanie prowadzone w ramach NATO i bez użycia wojsk lądowych nie stanowi działań zbrojnych.

Prezydenci informowali w ten sposób Kongres o operacjach militarnych, nie przyznając, że podlegają one ograniczeniom czasowym.

Był to jedyny raz, kiedy prezydent USA, a był nim wtedy Gerald Ford, w pełni zastosował się do wymogów War Powers Resolution, składając formalny raport do Kongresu i uznając jego rolę w autoryzacji działań wojennych.

Kongres przyjął Authorization for Use of Military Force z 2001 r., ustawę znaną jako 2001 AUMF.

Chociaż intencją kongresu było uderzenie przede wszystkim w Al-Kaidę i talibów w Afganistanie, kolejne administracje od George W. Busha po Joe Bidena stopniowo rozszerzały zakres interpretacji ustawy.

W 2002 roku Kongres przyjął kolejne upoważnienie tzw.

Znaczenie 2001 AUMF dla przesunięcia równowagi między kongresem a prezydentem trudno przecenić.

I właśnie na tym etapie na scenę powinien wkroczyć Kongres.

Kongres w teorii dysponuje bardzo silnymi narzędziami.

Kongres stopniowo ograniczał wydatkowanie środków na działania w Kambodży i Wietnamie.

Kongres zakazał CIA, a w kolejnych wersjach całemu rządowi USA, finansowania operacji wojskowych kontra, sprzeciwko rządowi Nikaraguyi.

Raport Komisji Śledczej Kongresu wskazywał na rażące naruszenie klauzuli budżetowej konstytucji, a kilku wysokich urzędników, w tym Oliver North i John Poindexter, stanęło przed sądem.

Dlaczego więc współczesny Kongres rzadko sięga po te narzędzia?

W realiach kampanii opartych na krótkich przekazach medialnych niewielu kongresmenów czy senatorów chce ryzykować taką narrację, nawet jeśli prywatnie kwestionują sens operacji.

Łatwo więc utrwalić przekonanie, że Kongres reaguje zbyt wolno, a realnie współdecydować o użyciu siły.

Można więc powiedzieć, że Kongres w końcu posprzątał po przeszłości.

Prawnicy Pentagonu i Departamentu Sprawiedliwości twierdzą, że bombardowania Libii uruchamiają zegar War Powers Resolution, a więc niedługo będzie konieczne uzyskanie zgody Kongresu.

Nie jako zdarzenie, które mogło kosztować życie dwóch żołnierzy, ale jako incydent w ograniczonej misji, prowadzonej bez wojsk lądowych i bez formalnej zgody Kongresu.

Zgodnie z tym podejściem o tym, czy dana operacja stanowi wojnę wymagającą zgody Kongresu, nie decyduje sam fakt użycia bomb czy komandosów, ale przewidywany charakter działań.

W raportach do Kongresu prezydent powoływał się na swoje kompetencje z art.

Krytycy argumentowali, że ochrona żeglugi handlowej, choć istotna, nie daje automatycznej podstawy do wielotygodniowej kampanii bombardowań bez wyraźnej zgody Kongresu i że taka praktyka osłabia wyraźnie mechanizmy War Powers Resolution.

Ojcowie założyciele zakładali, że decyzja o rozpoczęciu wojny wymaga szerokiego konsensusu politycznego, w tym publicznej debaty na kapitolu i formalnego aktu kongresu.

Kongres najczęściej dowiaduje się o takich operacjach jak wszyscy obywatele z telewizji i gazet.

W tekście ustawy zasadniczej Kongres nadal posiada prawo do wypowiadania wojny i kontrolę nad budżetem, ale w praktyce z opóźnieniem reaguje na decyzje już podjęte przez Biały Dom.

Przeprowadzić rajd sił specjalnych w stolicy obcego kraju, czy też prowadzić wieloletnią kampanię uderzeń dronów w kilku regionach jednocześnie bez formalnego wypowiadania wojny i często bez odrębnego głosowania w kongresie.